Keywords
proverbs
turkish culture
folk memory
cultural transmission
How to Cite
Abstract
Proverbs serve as a form of guidance transmitted from generation to generation through social memory. Trauma occurs as a result of life events with high impact value and has the potential to negatively affect the individuals in the long term. In the treatment of trauma, verbalizing experiences and establishing a connection between past experiences and current life are of critical importance. For this reason, folkloric elements such as stories, metaphors, proverbs, and sayings are used in therapeutic context. This study examines how the theme of trauma is addressed in Turkish proverbs. Additionally, by understanding the culturally embedded approaches to trauma reflected in these proverbs, the study aims to highlight the characteristics of proverbs and their meanings that may be applicable in therapeutic settings.. The research was conducted throug document analysis and content analysis. As a result of the analysis, 32.667 proverbs were examined and the theme of trauma in proverbs was examined under seven distinct (Responses to trauma, post-traumatic growth and resilience, narration and processing of the traumatic event, social support and societal perception, fate, belief and acceptance, psychological and social effects of trauma, hope and perspectives on treatment.) categories include 59 proverbs. The findings revealed that Turkish proverbs demonstrate a constructive approach toward negative life events, emphasizing acceptance and moving on.. Furthermore, the themes of social support and narration of the events, along with emphasize the protection of confidentiality regarding lived experiences,which may be interpreted as the reflecting the importance attributed to privacy in Turkish culture and a cautious approach to trust towards the social environment, although this also carries inherent risks. In conclusion, the simultaneous use of fatalistic/accepting and growth/hope-oriented language in proverbs can be used as a helpful element in therapeutic applications for understanding and coping with trauma.
References
Akcan, G. (2018). Travma sonrası büyüme: Bir gözden geçirme. Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 3(3), 61-70.
Aksoy, Ö.A. (1988). Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü 1: Atasözleri Sözlüğü. İnkılap Kitapevi Yayın Sanayi.
Amerikan Psikiyatri Birliği (2013). Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Elkitabı (Çev. Ertuğrul Köroğlu). Hekimler Yayın Birliği Yayınları.
Aronson, E., Wilson, T.D. ve Akert, R.M. (2012). Sosyal Psikoloji. İstanbul: Kaknüs Psikoloji.
Aydos, S. (2017). Türk Millî Kimliğinin İnşasında Balkan Bozgununun Etkisi: Yavuz Bülent Bakiler’in Üsküpten Kosova’ya Adlı Eseri Üzerinden Bir Değerlendirme. Harsiyât - İlmî, Harsî ve İçtimaî Araştırmalar Dergisi, 1, 1-16.
Bagilishya, D. (2000). Mourning and recovery from trauma: In Rwanda, tears flow within. Transcultural Psychiatry, 37 (3), 337-353.
Bassin, A. (1984). Proverbs, slogans and folks sayings in the therapeutic community: A neglected therapeutic tool. Journal of Psychoactive Drugs,16(1), 51-56. http://dx.doi.org/10.1080/02791072.1984.10524465
Certel, H. (1997). Türk atasözlerinde ihtiyaç ve güdüler. Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 4, 45-57.
Cozolino, L. (2018). Terapi Neden İşe Yarar: Zihnimizi kullanarak Beynimizi değiştirmek (1. baskı). Psikoterapi Enstitüsü Eğitim Yayınları.
Doğruer, N. (2019). Çocukluk çağı travma yaşantılarına sahip yetişkinlerde psikolojik dayanıklılık ve affetme. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Yakın Doğu Üniversitesi. Lefkoşa.
Göğcegöz-Gül, I. ve Eryılmaz, G. (2015). Travma sonrası stres bozukluğunun nörobiyolojisi: Bir gözden geçirme. Klinik Psikiyatri Dergisi, 18(2), 71-79.
Herman, J. L. (2016). Travma ve İyileşme: Şiddetin Sonuçları, Ev İçi İstismardan Siyasi Teröre. Literatür Kitabevi Basın.
Işık-Esenay, F. ve Atay, S. (2017). Kanserli Çocuklarda Travma Sonrası Gelişim. Güncel Pediatri, 15 (2), 63-72.
Kallay, E. (2007). Q Methodology the investigation of meaning systems in different life-conditions through proverbs. Cognition, Brain, Behavior, 11(2), 353-369
Karaca, F. (2000). Savunma mekanizmalarına atıfta bulunan atasözleri ışığında dini ve kültürel psikolojiyle ilgili bazı tespitler. İslami Araştırmalar Dergisi, 13(1), 119-125.
Karadağ, Ö. (2013). Emotional intelligence functions of Turkish proverbs. Social Behavior and Personality, 41(2), 295-310.
Karasar, N. (2005). Bilimsel Araştırma Yöntemi (14. baskı). Nobel Yayın Dağıtım.
Keser, N. ve Voltan-Acar, N. (2013). Türk Atasözlerinde Bilişsel Çarpıtmalar. Akademik Bakış Dergisi, 35, 1-20.
Kıyak, S. ve Avşaroğlu, S. (2024). Pozitif Psikoloji Çerçevesinde Atasözlerimizin İncelenmesi. Social Sciences Studies Journal, 10(11), 1940-1950. DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.14218152
Linley, P. A. ve Joseph, S. (2004). Positive change following trauma and adversity: A review. Journal of Traumatic Stress, 17(1), 11-21.
Luthar, S., Cicchetti, D. ve Becker, B (2000). Research on Resilience: Response to Commentaries. Child Development, 71(3), 573-575.
Lykins, E.L.B., Segerstrom, S.C., Averill, A.J, Evans, D.R. ve Kemeny, M.E. (2007). Goal Shifts Following Reminders of Mortality: Reconciling Posttraumatic Growth and Terror Management Theory. Personality and Social Psychology Bulletin, 33(8), 1088–1099.
Nguyen, N., Foulks, E.F. ve Carlin, K. (1991). Proverbs as psychological Interpretations among Vietnamese. Asian Folklore Studies, 50(2), 311-318.
Okray, Z (2015). Türk atasözlerinde ve deyimlerinde kadın imgesi. Lefke Avrupa Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1),93-102.
Özden, H.Ö. (2001). Türk atasözlerinde insan. Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 15, 75-105
Özpeynirci, R. ve Kırmızı, C. (2022). Atasözleri Ekseninde Psikolojik Dayanıklılık Kavramı Üzerine Bir Araştırma. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 24(43), 1113-1126.
Park, C.L. (2004). The Notion of growth following stressful life experiences: Problems and Prospects. Psychological Inquiry, 15(1), 69-76.
Peseschkian, N. (1998). Doğu Hikayeleriyle Psikoterapi. Beyaz Yayınları.
Tavşancıl, E. ve Aslan, A. E. (2001). Sözel Yazılı ve Diğer Materyaller için İçerik Analizi ve Uygulama Örnekleri. İstanbul: Epsilon Yayınları.
Tedeschi, R. ve Calhoun, L. (1996). The posttraumatic growth inventory: Measuring the positive legacy of trauma. Journal of Traumatic Stress, 9(3), 455–471.
Türk Dil Kurumu Sözlükleri (2025). Güncel Türkçe Sözlük. https://sozluk.gov.tr/.
Türk Psikiyatri Derneği (t.y). Travma Sonrası Stres Bozukluğu. https://www.psikiyatri.org.tr/halka-yonelik/28/travma-sonrasi-stres-bozuklugu'den 22.10.2022 tarihinde alınmıştır.
Yehuda, R. (2002). Post-Traumatic Stress Disorder. New England Journal of Medicine, 346(2), 108–114.
Yehuda, R., Daskalakis, N.P., Lehrner, A., Desarnaud, F., Bader, H.N., MAkotkine, I. Flory, J.D., Bierer, L.M. ve Meaney, M.J. (2014). Influences of Maternal and Paternal PTSD on Epigenetic Regulation of the Glucocorticoid Receptor Gene in Holocaust Survivor Offspring. American Journal of Psychiatry, 171(8), 872–880.
Yiğit, R. (2004). Çocukların cinsel istismarı ve ensest. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 8 (3), 90-100.
Yurtbaşı, M. (2012). Sınıflandırılmış Atasözleri Sözlüğü. Excellence Yayınları.
Zhong, C. (2008). Application of proverbs in psychotherapy for the Chinese. World Cultural Psychiatry Research Review, 3(1), 16-19.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Copyright (c) 2025 Nesne Psikoloji Dergisi