ORGAN BAĞIŞINDA AİLE ONAYI ÜZERİNE BİR GÖZDEN GEÇİRME
Cilt 5 Sayı 9 kapak
PDF

Anahtar Kelimeler

Organ bağışı
aile onayı
beyin ölümü

Nasıl Atıf Yapılır

ORGAN BAĞIŞINDA AİLE ONAYI ÜZERİNE BİR GÖZDEN GEÇİRME. (2017). Nesne Psikoloji Dergisi, 5(9), 131-149. https://doi.org/10.7816/nesne-05-09-07

Öz

Tıbbi teknoloji ve uygulamalar ve organ nakli alanındaki hızlı gelişmeler organ bağışı ihtiyacının artmasıyla sonuçlanmıştır. Ancak organ kıtlığı nedeniyle yapılan nakil sayıları yetersiz kalmaktadır. Organ bağışı nihayetinde ölen kişinin ailesinin kararına bağlıdır ve ölen kişinin ailesinin bağışı onaylamaması pek çok olası donörün kaybedilmesinin en önemli nedenidir. Bu yazının amacı organ bağışında aile ret nedenleri hakkında bilgi vermektir. Bu amaçla, organ bağış sürecinde bağışı kabul eden ve etmeyen aileler ile yürütülmüş çalışmalar incelenmiş ve alan yazında beyin ölümünü anlamama, ölen kişinin isteği hakkında bilgi sahibi olma, kültürel/dini inançlar, sağlık personelinin aileye yaklaşımı olarak belirlenen en yaygın ret nedenleri incelenmiştir.

PDF

Referanslar

Alkhawari, F. S., Stimson, G. V. ve Warrens, A. N. (2005). Attitudes Toward Transplantation in UK Muslim Indo Asians in West London. American Journal of Transplantation, 5(6), 1326-1331.

Argan, M. T. (2007). Organ bağışını artırmada sosyal pazarlama yaklaşımı: organ bağışına yönelik bir tutum araştırması. (Yayınlanmamış doktora tezi). Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.

Azoulay, E., Pochard, F., Kentish-Barnes, N., Chevret, S., Aboab, J., Adrie, C., Annane, D., Bleicher, G., Bollaert, E. B., Darmon, M., Fassier, T., Galliot, R., Garrouste-Orgeas, M., Goldgran-Toledano, C. D., Hayon, J., Jourdain, M., Kaidomar, M., Laplace, C., Larche, J., Liotier, J., Papazian, L., Poisson, C., Reignier, J., Saidi, F. ve Schlemmer, B. (2005). Risk of post-traumatic stress symptoms in family members of intensive care unit patients. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, 171(9), 987- 994.

Baer, N. (1997). Canada's organ shortage is severe and getting worse. Canadian Medical Association Journal, 157(2), 179.

Bear, B (2000). College Students’ Perspectives and Attitudes on Organ Donations: Ethnic and Cultural Differences (Yayınlanmamıs doktora tezi). California School of Professional Psychology, Alameda.

Bernat, J. L., Culver, C. M. ve Gert, B. (1981). On the definition and criterion of death. Annals of Internal Medicine, 94(3), 389-394.

Can, F. (2016). Organ bağışına onay veren ve vermeyen ailelerin bazı sosyal psikolojik değişkenler yönünden karşılaştırılması (Yayınlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.

Conesa, C., Ríos, A., Ramírez, P., Rodríguez, M. M., Rivas, P., Canteras, M. ve Parrilla, P. (2003). Psychosocial profile in favor of organ donation. Transplantation proceedings, 35(4), 1276-1281.

DeJong, W., Franz, H. G., Wolfe, S. M., Howard, N., Payne, D., Reitsma, W. ve Beasley, C. (1998). Requesting organ donation: an interview study of donor and nondonor families. American Journal of Critical Care, 7(1), 13.

Delmonico, F. L., Domínguez-Gil, B., Matesanz, R. ve Noel, L. (2011). A call for government accountability to achieve national self-sufficiency in organ donation and transplantation. The Lancet, 378(9800), 1414-1418.

Demir, B. ve Kumkale, G. T. (2013). Individual differences in willingness to become an organ donor: A decision tree approach to reasoned action. Personality and Individual Differences, 55(1), 63-69.

Derviş, S. (2015). Ölüm belirginliği aracılığı ile dindarlığın farklı düzey ve yönelimlerinde organ bağışını teşvik etme. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara.

Durand-Zaleski, I., Waissman, R., Lang, P., Weil, B., Foury, M. ve Bonnet, F. (1996). Nonprocurement Of Transplantable Organs In A Tertıary Care Hospıtal: A Focus On Sociological Causes. Transplantation, 62(9), 1224- 1229.

Franz, H., DeJong, W., Wolfe, S., Reitsma, W. ve Beasley, C. (1997). Explaining brain death: a critical feature of the donation process. Journal of Transplant Coordination, 7(1), 14-21.

Frutos, M. A., Blanca, M. J., Mansilla, J. J., Rando, B., Ruiz, P., Guerrero, F., Lopez, G. ve Ortuno, C. (2005). Organ donation: a comparison of donating and nondonating families. Transplantation Proceedings, 37(3), 1557-1559.

Gilbert, J. R., Pascual, M., Schoenfeld, D. A., Delmonico, F. L. ve Cosimi, A. B. (1998). Evolving trends in liver transplantation: an outcome and charge analysis. Transplantation, 66(8), 8.

Ghorbani, F., Khoddami-Vishteh, H. R., Ghobadi, O., Shafaghi, S., Louyeh, A. R. ve Najafizadeh, K. (2011). Causes of family refusal for organ donation. Transplantation proceedings 43(2),405-406.

Güden, E. (2007). Din görevlilerinin organ nakli ve bağışına bakış açıları (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Erciyes Üniversitesi, Kayseri.

Jacoby, L. ve Jaccard, J. (2010). Perceived support among families deciding about organ donation for their loved ones: donor vs nondonor next of kin. American Journal of Critical Care, 19(5), e52-e61.

Kaça, G., Amado, S., Kıkıcı, İ., Cilasin, S., Dağ, E., Leylek, İ., & Şahin, Ö. (2009). Organ bağışına yönelik tutumların planlı davranış kuramı çerçevesinde incelenmesi. Türk Psikoloji Dergisi, 24(64), 78-91.

Kayıkçı, N. (2010). Lise öğrencilerinin organ bağışına bakışı (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.

Kesselring, A., Kainz, M. ve Kiss, A. (2007). Traumatic memories of relatives regarding brain death, request for organ donation and interactions with professionals in the ICU. American Journal of Transplantation, 7(1), 211- 217.

Kirste, G., Muthny, F. A. ve Wilms, H. (1988). Psychological aspects of the approach to donor relatives. Clinical transplantation, 2(2), 67-69.

Kometsi, K. ve Louw, J. (1999). Deciding on cadaveric organ donation in black African families. Clinical transplantation, 13(6), 473-478.

Malacrida, R., Bettelini, C. M., Degrate, A., Martinez, M., Badia, F., Piazza, J., Vizzardi, N., Wullschleger, R. ve Rapin, C. H. (1998). Reasons for dissatisfaction: a survey of relatives of intensive care patients who died. Critical care medicine, 26(7), 1187-1193.

Manzari, Z. S., Mohammadi, E., Heydari, A., Sharbaf, H. R. A., Azizi, M. J. M. ve Khaleghi, E. (2012). Exploring families' experiences of an organ donation request after brain death. Nursing ethics, 19(5), 654-665.

Matesanz, R. ve Miranda, B. (1996). Agreements of the Select Committee of Experts on the organisational aspects of cooperation in organ transplantation. Meeting the organ shortage. Newsletter Transplant, 1(2), 4- 11.

Merchant, S. J., Yoshida, E. M., Lee, T. K., Richardson, P., Karlsbjerg, K. M. ve Cheung, E. (2008). Exploring the psychological effects of deceased organ donation on the families of the organ donors. Clinical transplantation, 22(3), 341-347.

Miranda, B. ve Matesanz, R. (1998). International issues in transplantation: setting the scene and flagging the most urgent and controversial issues. Annals of the New York Academy of Sciences, 862(1), 129-143.

Molzahn, A. E., Starzomski, R., McDonald, M., & Oloughlin, C. (2004). Aboriginal beliefs about organ donation: some Coast Salish viewpoints. Canadian Journal of Nursing Research, 36(4), 110-128.

Morioka, M. (2001). Reconsidering brain death: a lesson from Japan's fifteen years of experience. Hastings Center Report, 31(4), 41-46.

Okada-Takagi, M. ve Williams, T. (1993). The quality of life in transplanted patients and their thoughts about ethical issues. Bioethics News, 12(3), 13-30.

Omnibus araştırma raporu (12 Ağustos 2014). 10 Şubat 2015. Organ Nakli koordinatörleri Derneği, ONKOD. http://www.onkod.org.tr/sayfagrubu/yayinlar/6.

Organ bağış sayıları (31 Aralık 2015). 10 Ocak 2016. 10 Ocak 2016. Türkiye Organ ve Doku Bilgi Sistemi, TODS. https://organ.saglik.gov.tr/0TR/70Istatistik/BAGIS_010103.aspx

Organ nakil sayıları (31 Aralık 2015). 10 Ocak 2016. Türkiye Organ ve Doku Bilgi Sistemi, TODS. https://organ.saglik.gov.tr//0TR/70Istatistik/OrganNakilIstatistikKamusal.as px

Pelletier, M. (1992). The organ donor family members' perception of stressful situations during the organ donation experience. Journal of Advanced Nursing,17(1), 90-97.

Perkins, K. A. (1987). The shortage of cadaver donor organs for transplantation: Can psychology help? American Psychologist, 42(10), 921.

Radecki, C. M. ve Jaccard, J. (1997). Psychological aspects of organ donation: a critical review and synthesis of individual and next-of-kin donation decisions. Health Psychology, 16(2), 183.

Randhawa, G. (1998). An exploratory study examining the influence of religion on attitudes towards organ donation among the Asian population in Luton, UK. Nephrology Dialysis Transplantation, 13(8), 1949-1954.

Rosel, J., Frutos, M., Blanca, M. ve Ruiz, P. (1999). Discriminant variables between organ donors and nondonors: a post hoc investigation. Journal of transplant coordination, 9(1), 50-53.

Sammons, B. H. (1988). Organ recovery coordinators can help family work through the grieving process. AORN journal, 48(6), 1181-1182.

Sanner, M. A. (2006). People's attitudes and reactions to organ donation. Mortality, 11(2), 133-150.

Santiago, C., Gomez, P., Olivares, J. ve de La Concepcion, M. (2005). Evaluation of organ procurement in an area under the influence of a training program. Transplantation proceedings, 37(9), 3649-3650.

Schnuelle, P., Lorenz, D., Trede, M. ve Van Der Woude, F. J. (1998). Impact of renal cadaveric transplantation on survival in end-stage renal failure: evidence for reduced mortality risk compared with hemodialysis during long-term follow-up. Journal of the American Society of Nephrology, 9(11), 2135-2141.

Siminoff, L. A. ve Lawrence, R. H. (2002). Knowing patients’ preferences about organ donation: does it make a difference? Journal of Trauma and Acute Care Surgery, 53(4), 754-760.

Siminoff, L. A., Burant, C. ve Youngner, S. J. (2004). Death and organ procurement: public beliefs and attitudes. Social science & medicine, 59(11), 2325-2334.

Siminoff, L., Marshall, H., Dumenci, L., Bowen, G., Swaminathan, A. ve Gordon, N. (2009). Communicating effectively about donation: an educational intervention to increase consent to donation. Progress in Transplantation,19(1), 35-43.

Suprai, S. (2016). Exploring Asian Indian's Perceptions Regarding Organ Donation. (Yayınlanmamış doktora tezi). California State University, California.

Tilif, S., Gürkan, A., Kaçar, S., Varılsüha, C., Karaca, C., Onursal, K. ve Ölmez, M. (2006). Organ bağışına etki eden faktörler. Ulusal Cerrahi Dergisi, 22(4), 133-136.

Tokalak, I., Emiroğlu, R., Karakayali, H., Bilgin, N. ve Haberal, M. (2005). The importance of continuing education for transplant coordination staff. Progress in Transplantation, 15(2), 106-111.

West, R. ve Burr, G. (2002). Why families deny consent to organ donation. Australian Critical Care, 15(1), 27-32.

Wheeler, M. S., O’Friel, M. ve Cheung, A. H. S. (1994). Cultural beliefs of Asian Americans as barriers to organ donation. Journal of Transplant Coordination, 4(3), 146-150.

Whyte, A. (1997). The Ultimate Gift. Nursing Times. 9(6), 26-30.

Williams, M. A., Lipsett, P. A., Rushton, C. H., Grochowski, E. C., Berkowitz, I. D., Mann, S. L., Shatzer, J.H., Short, M. P. ve Genel, M. (2003). The physician’s role in discussing organ donation with families. Critical care medicine, 31(5), 1568-1573.

Yücetin, L., Keçecioğlu, N., Akaydin, M. ve Ersoy, F. F. (2004). The solution to organ shortage in Turkey: trained transplant coordinators. Transplantation proceedings, 36(1),24-25.

Creative Commons License

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Telif Hakkı (c) 2017 Nesne Psikoloji Dergisi