Anahtar Kelimeler
öz-şefkat
öz-tiksinme
yeme tutumları
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Yeme tutumu, gıda tüketimiyle ilişkili bireyin sahip olduğu duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimler olarak tarif edilir. Bireyin günlük yaşam işleyişini olumsuz yönde etkileyen ve yaşam kalitesini düşüren eğilimler olduğunda ise bu duruma bozulmuş yeme tutumu denilmektedir. Bu çalışmanın amacı yetişkin kadınlarda algılanan baba reddi, öz-şefkat ve öz-tiksinme yeme tutumları arasındaki ilişkiyi araştırmaktır.Türkiye'den 18-65 yaş arası 383 kadın çalışmaya dahil edilmiştir. Çevrimiçi bir yöntem kullanılmış ve Yeme Tutumları Testi-26 (YTT-26), Yetişkin Baba Kabul-Red Ölçeği-Baba Formu (Yetişkin EKRÖ-Baba), Öz Şefkat Ölçeği-Kısa Form (ÖŞÖ-KF) ve Öz-Tiksinme Ölçeği-Gözden Geçirilmiş Form (ÖTÖ-RF) sosyodemografik veri formu ile birlikte sunulmuştur. Kolmogrov-Smirnov testine göre ölçek puanları normal dağılım göstermediği için parametrik olmayan istatistiksel analizler kullanılmıştır ve ayrıca doğrusal regresyon analizleri yapılmıştır. 383 Türk kadın üzerinde yapılan çalışmada, medeni durum, baba ilişkili faktörleri ve Yetişkin EKRÖ-Baba, ÖŞÖ-KF ve ÖTÖ-RF ile yeme tutumları arasında anlamlı istatiksel ilişkiler tespit edilmiştir. Yeme tutumlarındaki bozulmanın düzeyini yordamak adına Yetişkin ERKÖ-Baba, ÖŞÖ-KF ve ÖTÖ-RF ile oluşturulan model varyansın %28,8’ni açıklamakta olup model içerisinde algılanan baba reddi düzeyi ve öz-tiksinme skorları anlamlı çıkmıştır.Bulgularımız, algılanan baba reddi, öz-tiksinme ve bozulmuş yeme tutumları arasında pozitif bir korelasyon olduğunu, buna karşın öz şefkat ile negatif bir korelasyon olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle, algılanan baba reddi ve öz-tiksinme, bozulmuş yeme tutumu anlamlı olarak yordamaktadır ve gelecekteki araştırma arayışları için kritik bir alanı işaret etmektedir. Anahtar kelimeler:
Algılanan baba reddi, öz-şefkat, öz-tiksinme, yeme tutumları
Referanslar
Akkese, M. N., Treasure, J. ve Himmerich, H. (2023). Fathers’ Role in Bulimia Nervosa: A Systematic Review. European Psychiatry, 66(S1), S425.
Allison, K. C. ve Park, C. L. (2004) A Prospective Study of Disordered Eating among Sorority and Nonsorority Women. International Journal of Eating Disorders, 35(3), 354-358.
Bachar, E., Kanyas, K., Latzer, Y., Canetti, L., Bonne, O. ve Lerer, B. (2008). Depressive tendencies and lower levels of self‐sacrifice in mothers, and selflessness in their anorexic daughters. European Eating Disorders Review: The Professional Journal of the Eating Disorders Association, 16(3), 184-190.
Bahtiyar, B. ve Yıldırım, A. (2019). Self-Disgust Scale-Revised: Turkish adaptation, validity and reliability (tur). Turkish Journal Clinical Psychiatry, 22(3), 304-315.
Bauer, K. W., Bucchianeri, M. M. ve Neumark-Sztainer, D. (2013). Mother-reported parental weight talk and adolescent girls’ emotional health, weight control attempts, and disordered eating behaviors. Journal of eating disorders, 1(1), 1-8.
Bektas, S., Keeler, J. L., Anderson, L. M., Mutwalli, H., Himmerich, H. ve Treasure, J. (2022). Disgust and self-disgust in eating disorders: a systematic review and meta-analysis. Nutrients, 14(9), 1728.
Botta, R. A. ve Dumlao, R. (2002). How Do Conflict and Communication Patterns Between Fathers and Daughters ContributeTo or Offset Eating Disorders?. Health Communication, 14(2), 199-219.
Braun, T. D., Park, C. L. ve Gorin, A. (2016). Self-compassion, body image, and disordered eating: A review of the literature. Body image, 17, 117-131.
Calam, R. ve Waller, G. (1998). Are eating and psychosocial characteristics in early teenage years useful predictors of eating characteristics in early adulthood? A 7‐year longitudinal study. International Journal of Eating Disorders, 24(4), 351-362.
Canals, J., Sancho, C. ve Arija, M. V. (2009). Influence of parent’s eating attitudes on eating disorders in school adolescents. European child & adolescent psychiatry, 18, 353-359.
Canetti, L., Kanyas, K., Lerer, B., Latzer, Y. ve Bachar, E. (2008). Anorexia nervosa and parental bonding: the contribution of parent–grandparent relationships to eating disorder psychopathology. Journal of clinical psychology, 64(6), 703-716.
Chu, C., Bodell, L. P., Ribeiro, J. D. ve Joiner, T. E. (2015). Eating disorder symptoms and suicidal ideation: The moderating role of disgust. European Eating Disorders Review, 23(6), 545-552.
Cordero, E. D. ve Israel, T. (2009). Parents as protective factors in eating problems of college women. Eating Disorders, 17(2), 146-161.
Dedeler, M., Akun, E. ve Durak Batigun, A. (2017). Turkish adaptation of adult parental acceptance-rejection questionnaire short form. Dusunen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences, 30(3), 181-193.
Delene, L. M. ve Brogowicz, A. A. (1990). Student healthcare needs, attitudes, and behavior: Marketing implications for college health centers. Journal of American College Health, 38(4), 157-164.
Dominy, N. L., Johnson, W. B. ve Koch, C. (2000). Perception of parental acceptance in women with binge eating disorder. The Journal of Psychology, 134(1), 23-36.
Espeset, E. M., Gulliksen, K. S., Nordbø, R. H., Skårderud, F. ve Holte, A. (2012). The link between negative emotions and eating disorder behaviour in patients with anorexia nervosa. European Eating Disorders Review, 20(6), 451-460.
Ergüney-Okumuş, F. E. ve Sertel-Berk, H. Ö. (2019). Yeme Tutum Testi kısa formunun (YTT-26) Üniversite örnekleminde Türkçeye uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin değerlendirilmesi. Psikoloji Çalışmaları, 40(1), 57-78.
Garner, D. M. ve Garfinkel, P. E. (1979). The Eating Attitudes Test: An index of the symptoms of anorexia nervosa. Psychological medicine, 9(2), 273-279.
Horesh, N., Sommerfeld, E., Wolf, M., Zubery, E. ve Zalsman, G. (2015). Father–daughter relationship and the severity of eating disorders. European Psychiatry, 30(1), 114-120.
Johnson, C., Crosby, R., Engel, S., Mitchell, J., Powers, P., Wittrock, D. ve Wonderlich, S. (2004). Gender, ethnicity, self-esteem and disordered eating among college athletes. Eating Behaviors, 5(2), 147-156.
Jones, C. J., Leung, N. ve Harris, G. (2006). Father‐daughter relationship and eating psychopathology: The mediating role of core beliefs. British Journal of Clinical Psychology, 45(3), 319-330.
Keski-Rahkonen, A. ve Mustelin, L. (2016). Epidemiology of eating disorders in Europe: prevalence, incidence, comorbidity, course, consequences, and risk factors. Current opinion in psychiatry, 29(6), 340-345.
Leon, G. R., Fulkerson, J. A., Perry, C. L. ve Cudeck, R. (1993). Personality and behavioral vulnerabilities associated with risk status for eating disorders in adolescent girls. Journal of abnormal psychology, 102(3), 438-444.
Marques, C., Simão, M., Guiomar, R. ve Castilho, P. (2021). Self-disgust and urge to be thin in eating disorders: how can self-compassion help?. Eating and Weight Disorders-Studies on Anorexia, Bulimia and Obesity, 26(7), 2317-23-24.
McVey, G. L., Pepler, D., Davis, R., Flett, G. L. ve Abdolell, M. (2002). Risk and protective factors associated with disordered eating during early adolescence. The Journal of Early Adolescence, 22(1), 75-95.
Moncrieff-Boyd, J., Byrne, S. ve Nunn, K. (2014). Disgust and anorexia nervosa: confusion between self and non-self. Advances in Eating Disorders: Theory, Research and Practice, 2(1), 4-18.
Mushquash, A. R. ve Sherry, S. B. (2013). Testing the perfectionism model of binge eating in mother–daughter dyads: A mixed longitudinal and daily diary study. Eating behaviors, 14(2), 171-179.
Neff, K. D. (2003). The development and validation of a scale to measure self-compassion. Self and identity, 2(3), 223-250.
Ogden, J. ve Steward, J. (2000). The role of the mother‐daughter relationship in explaining weight concern. International Journal of Eating Disorders, 28(1), 78-83.
Overton, P. G., Markland, F. E., Taggart, H. S., Bagshaw, G. L. ve Simpson, J. (2008). Self-disgust mediates the relationship between dysfunctional cognitions and depressive symptomatology. Emotion, 8(3), 379.
Overton, P. G., Powell, P. A. ve Simpson, J. (Eds.). (2018). The revolting self: Perspectives on the psychological, social, and clinical implications of self-directed disgust. Routledge.
Powell, P. A., Overton, P. G. ve Simpson, J. (2018). Reflections on the revolting self: A commentary and further directions. In The revolting self (pp. 243-255). Routledge.
Raes, F., Pommier, E., Neff, K. D. ve Van Gucht, D. (2011). Construction and factorial validation of a short form of the self‐compassion scale. Clinical psychology & psychotherapy, 18(3), 250-255.Rohner
Rohner, R. P., Khaleque, A. ve Cournoyer, D. E. (2012). Introduction to parental acceptance-rejection theory, methods, evidence, and implications. Journal of Family Theory & Review, 2(1), 73-87.
Rohner, R. P. ve Ali, S. (2020). Parental acceptance-rejection questionnaire (PARQ). Encyclopedia of personality and individual differences, 3425-3427.
Rowa, K., Kerig, P. K. ve Geller, J. (2001). The family and anorexia nervosa: Examining parent–child boundary problems. European Eating Disorders Review: The Professional Journal of the Eating Disorders Association, 9(2), 97-114.
Schuetzmann, M., Richter-Appelt, H., Schulte-Markwort, M. ve Schimmelmann, B. G. (2008). Associations among the perceived parent–child relationship, eating behavior, and body weight in preadolescents: results from a community-based sample. Journal of Pediatric Psychology, 33(7), 772-782.
Simões, M. D. M. ve Santos, M. A. D. (2021). Paternity and parenting in the context of eating disorders: An integrative literature review. Psicologia: Teoria e Pesquisa, 37.
Vandewalle, J., Moens, E. ve Braet, C. (2014). Comprehending emotional eating in obese youngsters: the role of parental rejection and emotion regulation. International Journal of Obesity, 38(4), 525-530.
Yıldırım, F. B., Onayliı S. ve Taşkesen, N. (2023). Psychometric Properties of Self-Compassion Scale- Short Form in a Turkish Young Adult Sample. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(1), 23-34.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2024 Nesne Psikoloji Dergisi