Anahtar Kelimeler
Kürt azınlık grup
algılanan tehdit
tutum
nitel yöntem
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
İki çalışmalı bu araştırmada etnik kimliğini Türk olarak belirten Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının Türkiye'de yaşayan Suriyeli ve Kürt azınlık gruplara yönelik tehdit algıları ve olumlu ve olumsuz tutumları nitel yöntemle incelenmiştir. Yaşları 18-50 arasında değişen (〖Ort〗_yaş = 22.53, S = 4.19) 360 üniversite öğrencisinin katıldığı Çalışma 1'de katılımcılara, Türkiye'de yaşayan Suriyeli azınlık grubun ülke için nasıl bir tehdit oluşturabileceğini düşünüyorsunuz şeklinde açık uçlu bir soru yöneltilmiş ve katılımcı yanıtları 7 kategoride ve bu kategorilerin altında yer alan 27 temada gruplanmıştır. Yaşları 18-47 arasında değişen (〖Ort〗_yaş = 22.50, S = 3.39) 406 üniversite öğrencisinin katıldığı Çalışma 2'de ise katılımcılara, Türkiye'de yaşayan Suriyeli azınlık grup ve Türkiye'de yaşayan Kürt azınlık grup hakkında ne düşünüyorsunuz şeklinde açık uçlu iki soru sorulmuş ve yanıtlar 10 kategoride ve bu kategorilerin altında yer alan 39 temada gruplanmıştır. Kürt gruba kıyasla Suriyeli grubun daha ciddi bir tehdit olarak değerlendirildiği görülmektedir. Ayrıca, Suriyeli gruba kıyasla Kürt gruba yönelik olumlu tutumlar daha sık ifade edilmiştir. Türkiye'de yaşayan en geniş iki azınlık gruba yönelik görüşleri karşılaştırmalı şekilde inceleyen bu çalışmada saptanan kategoriler ve temalar ülkede azınlık-çoğunluk gruplar arası ilişkilere odaklanan araştırmacılara kaynak sağlayacak ve azınlık grupların topluma uyum sürecini kolaylaştıracak politikaları geliştirme sürecinde yetkili taraflar için faydalı olacaktır.
Referanslar
Abeywickrama, R. S., Laham, L. M. ve Crone, D. L. (2018). Immigration and receiving communities: The utility of threats and emotions in predicting action tendencies towards refugees, asylumseekers and economic migrants. Journal of Social Issues, 74(4), 756–773. https://doi.org/10.1111/josi.12297
Akar, S. ve Erdoğdu, M. M. (2019). Syrian refugees in Turkey and integration problem ahead. Journal of International Migration and Integration, 20(3), 925-940. https://doi.org/10.1007/s12134-018-0639-0
Akgül, A., Kaptı, A. ve Demir, O. Ö. (2015). Göç ve kamu politikaları: Suriye krizi üzerine bir analiz. The GLOBAL: A Journal of Policy and Strategy, 1(2), 1-22.
Alacahan, O. ve Duman, B. (2011). Dışlanma, ayrımcılık, mezhep ve etniklikler arası eşitsizlikler. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(1), 1-29.
Aron, A., McLaughlin-Volpe, T., Mashek, D., Lewandowski, G., Wright, S. C. ve Aron, E. N. (2004). Including others in the self. European Review of Social Psychology, 15(1), 101-132. https://doi.org/10.1080/10463280440000008
Bağcı, S. Ç. ve Çelebi, E. (2017). Gruplararası temas ve çatışma ile azınlıklara yönelik tutumlar ve çokkültürlülüğe destek arasındaki ilişkiler: Gruplararası tehdit ve kaygının aracı rolü. Türk Psikoloji Yazıları, 20, 3-18.
Balaban, Ç. D. (2013). The roles of intergroup threat, social dominance orientation and right-wing authoritarianism in predicting Turks' prejudice toward Kurds. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
Barkey, H. J. ve Fuller, G. E. (1997). Turkey's Kurdish question: Critical turning points and missed opportunities. The Middle East Journal, 51(1), 59-79.
Bektaş, R. B., Karacan, E. ve Alhan, A. (2015). Gruplararası ilişkiler, nefret söylemine yönelik tutum ve algılanan nefret davranışı. Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(7), 35-58.
Bora, T. (2006). Medeniyet kaybı: Milliyetçilik ve faşizm üzerine yazılar. Birikim.
Bozoğlan, M. (2019). Sosyal mesafenin önyargı ve ayrımcılık üzerine etkisi: Türkiye'deki Türk, Kürt ve Arap etnik grupları üzerine bir çalışma. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi.
Cottrell, C. A. ve Neuberg, S. L. (2005). Different emotional reactions to different groups: A sociofunctional threat-based approach to" prejudice". Journal of personality and social psychology, 88(5), 770-789. https://doi.org/10.1037/0022-3514.88.5.770
Çakal, H., Hewstone, M., Güler, M., ve Heath, A. (2016). Predicting support for collective action in the conflict between Turks and Kurds: Perceived threats as a mediator of intergroup contact and social identity. Group Processes & Intergroup Relations, 19(6), 732-752. https://doi.org/10.1177/1368430216641303
Çakın, B. (2020). Farklılaşan ötekiler: Kürtlere ve Suriyeli sığınmacılara yönelik Ekşi Sözlük'te yer alan temsillerin karşılaştırılması. Liberal Düşünce Dergisi, 25(98), 65-81. https://doi.org/10.36484/liberal.645944
Çelik, A. B. (2010). Turkey: Kurdish question and the coercive state. T. Paffenholz (Ed.), Civil society and peacebuilding: A critical assessment içinde (s. 153-179). Lynne Reiner.
Çoksan, S., Erdugan, C. ve Öner-Özkan, B. (2020). The common other Syrian: The Syrian Refugee representation in the context of social identity and realistic threat. [Yayınlanmamış taslak]. Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
Çoymak, A. (2018). Kimmı̇ ş o ayrılıkçı: Türkı̇ ye'de uzun süredı̇ r devam eden Türk-Kürt çatışmasının çoklu sosyal kı̇ mlı̇ k dı̇ namikleṙinı̇ çözümlemek. Türk Psikoloji Yazıları 21(Özel Sayı), 38–61.
Devine, P. G. (1989). Stereotypes and prejudice: Their automatic and controlled components. Journal of Personality and Social Psychology, 56(1), 5-18. https://doi.org/10.1037/0022-3514.56.1.5
Dijker, A. J. (1987). Emotional reactions to ethnic minorities. European Journal of Social Psychology, 17(3), 305-325. https://doi.org/10.1002/ejsp.2420170306
Dixon, J. C. ve Ergin, M. (2010). Explaining anti‐Kurdish beliefs in Turkey: Group competition, identity, and globalization. Social Science Quarterly, 91(5), 1329-1348. https://doi.org/10.1111/j.1540-6237.2010.00734.x
Doosje, B., Zimmermann, A., Küpper, B., Zick, A. ve Meertens, R. L. (2009). Terrorist threat and perceived Islamic support for terrorist attacks as predictors of personal and institutional out‐group discrimination and support for anti‐immigration policies. Evidence from 9 European countries. Revue Internationale de Psychologie Sociale, 22, 203–233.
Duman, B. (2013). Yoğun göç almış metropollerde etniklik ve öteki ile ilişki. İstanbul University Journal of Sociology, 3(27), 1-24.
Ekici, H. (2019). Türk toplumunda Suriyelilere yönelik algılanan tehditler ve çözüm önerileri. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 19(44), 695-730. https://doi.org/10.21560/spcd.v19i49119.487325
Elitsoy, Z. (2020). Türkiye'de kentsel alanda ev sahibi topluluklar ve Suriyeli mülteciler arasında yaşanan sosyoekonomik uyuşmazlıkta siyasal güvenin rolü. Psikoloji Çalışmaları, 40(2), 579-597. https://doi.org/10.26650/SP2019-0094
Erdoğan, M. M. (2014). Türkiye'deki Suriyeliler: Toplumsal kabul ve uyum araştırması. Hacettepe Üniversitesi Göç ve Siyaset Araştırmaları Merkezi.
Esses, V. M. ve Dovidio, J. F. (2002). The role of emotions in determining willingness to engage in intergroup contact. Personality and Social Psychology Bulletin, 28(9), 1202-1214. https://doi.org/10.1177/01461672022812006
Esses, V. M., Haddock, G. ve Zanna, M. P. (1993). Values, stereotypes, and emotions as determinants of intergroup attitudes. Affect, cognition and stereotyping içinde (s. 137-166). Academic Press.
Euronews. (2021). https://tr.euronews.com/2021/08/21/hangi-ulkede-kac-afgan-multeci-var-turkiye-de-yakalanan-duzensiz-gocmenlerin-say-s-ne
Fırat, M. (2019). Turks' prejudice against Kurds and Syrians: the role of contact, identification, and threat. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Boğaziçi Üniversitesi.
Girgin, S. Z. S. ve Cebeci, G. T. (2017). The effects of an immigration policy on the economic integration of migrants and on natives' attitudes: The case of Syrian refugees in Turkey. International Journal of Humanities and Social Sciences, 11(4), 1065–1071.
Göregenli, M. (2012). Temel kavramlar: Önyargı, kalıpyargı ve ayrımcılık. K. Çayır ve. M. Ayan Ceyhan (Ed.), Ayrımcılık: Çok boyutlu yaklaşımlar (1. baskı) içinde (s. 17-27). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Hanefi-Topal, M., Özer, U. ve Dokuzlu, E. (2017).Public perception of Syrian refugees in Turkey: An empirical explanation using extended integrative threat theory. Problemy Polityki Spolecznej Studia I Dyskusje, 38(3), 35-58.
Joffe, H. ve Yardley, L. (2004). Content and thematic analysis. D. F. Marks ve L. Yardley (Ed.), Research methods for clinical and health psychology içinde (s. 56-68). Sage
Kağıtçıbaşı, Ç. ve Cemalcılar, Z. (2014). Dünden bugüne insan ve insanlar: Sosyal psikolojiye giriş (16. baskı). Evrim Yayınları.
Karaoğlu, E. (2015). The role of social dominance orientation, empathy and perceived threat in predicting prejudice of Turkish citizens toward Syrian immigrants. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
Karasu, M. A. (2018). Türkiye'deki suriyeli sığınmacıların kentlerde neden oldukları güvenlik riskleri. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 36(2), 51-74. https://doi.org/10.17065/huniibf.297796
Karataş, M. (2015). Türk yazılı basınında Suriyeli sığınmacılar ile halk arasındaki ilişkinin incelenmesi. Göç Araştırmaları Dergisi, 1(2), 112-151.
Konda (2011). Kürt Meselesinde Algı ve Beklentiler. https://konda.com.tr/wp-content/uploads/2017/02/2011_06_KONDA_Kurt_Meselesinde_Algi_ve_Beklentiler.pf
Koser-Akcapar, S. K. ve Simsek, D. (2018). The politics of Syrian refugees in Turkey: A question of inclusion and exclusion through citizenship. Social Inclusion, 6(1), 176-187. https://doi.org/10.17645/si.v6i1.1323
Landis, J. R. ve Koch, G. (1977). The measurement of observer agreement for categorical data. Biometrics, 33, 159-174. https://doi.org/10.2307/2529310
Landmann, H., Gaschler, R. ve Rohmann, A. (2019). What is threatening about refugees? Identifying different types of threat and their associations with emotional responses and attitudes towards refugee migration. European Journal of Social Psychology, 49(7), 1401-1420. https://doi.org/10.1002/ejsp.2593
Moscovici, S. (1994). Three concepts: Minority, conflict, and behavioral style. S. Moscovici, A. Mucci-Faina ve A. Maass (Ed.), Minority influence içinde (s. 233-252). Nelson-Hall Publishers.
Oytun, O. ve Gündoğar, S. S. (2015). Suriyeli Sığınmacıların Türkiye'ye Etkileri Raporu. ORSAM-TESEV Rapor No: 195, Ankara.
Özdemir, F. ve Öner-Özkan, B. (2016). Türkiye'de sosyal medya kullanıcılarının Suriyeli mültecilere ilişkin sosyal temsilleri. Nesne, 4(8), 229-246. https://doi.org/10.7816/nesne-04-08-04
Özdemir, F. ve Özkan, T. (2020). Türkiye'de ulusal kimlik inşası ve siyasi parti kimlikleri. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(38), 525-563. https://doi.org/10.21550/sosbilder.591332
Saçan, S., Cizdan, G. ve Tabak, H. D. (2017). Aydın halkının Suriyeli göçmenlere yönelik bakış açısının incelenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 1(1), 28-38.
Saraçoğlu, C. (2009). İzmirli orta sınıfta Kürt algısı: Mekân, sınıf ve kentsel yaşam. Praksis, 21(3), 17-46.
Sezgin, D. ve Wall, M. A. (2005). Constructing the Kurds in the Turkish press: A case study of Hürriyet newspaper. Media, Culture and Society, 27(5), 787-798. https://doi.org/10.1177/0163443705055735
Stangor, C., Sullivan, L. A. ve Ford, T. E. (1991). Affective and cognitive determinants of prejudice. Social Cognition, 9(4), 359-380. https://doi.org/10.1521/soco.1991.9.4.359
Stephan, W. G., Renfro, C. L., Esses, V. M., Stephan, C. W. ve Martin, T. (2005). The effects of feeling threatened on attitudes toward immigrants. International Journal of Intercultural Relations, 29(1), 1- 19. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2005.04.011
Stephan, W. G. ve Stephan, C. W. (1996). Predicting prejudice. International Journal of Intercultural Relations, 20(3-4), 409-426. https://doi.org/10.1016/0147-1767(96)00026-0
Stephan, W. G. ve Stephan, C. W. (2000). An integrated threat theory of prejudice. S.Oskamp (Ed.), Reducing prejudice and discrimination içinde (s. 23–45). Lawrence Erlbaum Associates Publishers.
Stephan, W. G., Ybarra, O. ve Morrison, K. R. (2009). Intergroup threat theory. T. D. Nelson (Ed.), Handbook of prejudice, stereotyping, and discrimination içinde (s. 43–59). Psychology Press.
Şahin, M. ve Eşici, H. (2020). Türkiye'de yaşayan Suriyeli göçmenler ile Türklerin birlikte yaşam kültürü: Değerler, fırsatlar, engeller. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 8(22), 72-99. https://doi.org/10.33692/avrasyad.647200
Tajfel, H. (1982). Social psychology of intergroup relations. Annual Review of Psychology, 33, 1-39. https://doi.org/10.1146/annurev.ps.33.020182.000245
Tajfel, H., Billig, M., Bundy, R. ve Flament, C. (1971). Social categorization and intergroup behavior. European Journal of Social Psychology, 1, 149-178. https://doi.org/10.1002/ejsp.2420010202
Tajfel, H. ve Turner, J. C. (1979). The social identity theory of intergroup behavior. S. Worchel ve W. G. Austin, (Ed.), Psychology of intergroup relations içinde (s. 33-47). Brooks/Cole Publishing Company.
Taşdemir, N. (2018). Ulusal kimliğin sınırlarını tanımlama biçimleri ve Türkiye'ye gelen Suriyeli sığınmacılara yönelik tutumlar. Türk Psikoloji Yazıları, 21, 3-18.
T.C. İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel Müdürlüğü (2021). Yıllara Göre Geçici Koruma Kapsamındaki Suriyeliler. https://www.goc.gov.tr/gecicikoruma5638
Uluğ, Ö., Odağ, Ö., Cohrs, J. ve Holtz, P. (2017). Understanding the Kurdish conflict through the eyes of Kurds and Turks. International Journal of Conflict Management, 28(4), 483-508. https://doi.org/10.1037/pac0000485
UNHCR. (2021, Mart 15). Syria Emergency. https://www.unhcr.org/syria-emergency.html
Yegen, M. (2009). ''Prospective-Turks'' or ''Pseudo-Citizens'': Kurds in Turkey. Middle East Journal, 4, 597- 615. https://doi.org/10.1353/mej.0.0096
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2023 Nesne Psikoloji Dergisi