Anahtar Kelimeler
cinsel baskı
toplumsal cinsiyet
flört
Türkiye
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Cinsel şiddet; zorlama ve baskı kullanarak, partnerin rızası olmadan gerçekleştirilen tüm cinsel eylemler olarak tanımlanmaktadır. Alanyazında cinsel şiddeti önlemeye yönelik etkili çalışmaların önemi vurgulanmakta; bu çalışmaların ise gençlerin görüş ve ihtiyaçlarıyla uyumlu olması gerektiği belirtilmektedir. Türkiye bağlamında gençlerin cinsel şiddet konusunda ne düşündüğünü, hangi davranışları ve tutumları cinsel şiddet olarak adlandırdığını, nasıl çözüm yolları önerdiğini anlamak yapılacak uygulamalara ışık tutması bakımından önemlidir. Bu çalışma, nitel bir desen kullanarak üniversite öğrencisi bir grup gencin flört ilişkilerinde cinsel şiddete ilişkin görüşlerini ve deneyimlerini incelemektedir. Çalışmanın örneklemi, 18-25 yaş arasında 39 (21 kadın, 18 erkek) heteroseksüel üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Çalışmada veri, yarı yapılandırılmış bireysel görüşmelerle toplanmış ve tümevarımsal tematik analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Analiz sonucunda 3 ana tema ve onların alt temaları belirlenmiştir: 1) Cinsel şiddetin tanımı: Zorlama, tehdit, duygusal baskı ve ısrar; 2) Kutuplaşmış sosyalleşme ve roller: Cinsellikte yasaklar, cinsellikte üstünlük ve rekabet, cinsellikte iletişimsizlik, değersizleştirme ve etiketleme; 3) Çözüm önerileri ve ihtiyaçlar: Cinsellik eğitimi, cinselliği normalleştirme, cinsellikte iletişim ve güven, cinsel şiddetle ilgili mitleri dönüştürme. Bulgular, gençlerin flört ilişkilerinde özellikle cinsel baskıya vurgu yaptığını ve bunu toplumsal cinsiyet eşitsizliği bağlamında anlamlandırdığını göstermektedir. Bulguların bu konudaki önleyici ve klinik uygulamalar, özellikle üniversitelerdeki cinsel taciz ve saldırıyla mücadele çalışmaları için önemi tartışılmıştır.
Referanslar
Adana, F., Arslantaş, H., Ergin, F., Biçer, N., Kıranşal, N. ve Şahin, S. (2011). Views of male university students about social gender roles: An example from east of Turkey. Journal of Family Violence, 26(7), 519-526.
Aslan, D., Vefikuluçay, D., Zeyneloğlu, S., Erdost, T. ve Temel, F. (2008). Ankara’da iki Hemşirelik Yüksekokulu’nun birinci ve dördüncü sınıflarında okuyan öğrencilerin flört şiddetine maruz kalma, flört ilişkilerinde şiddet uygulama durumlarının ve bu konudaki görüşlerinin saptanması araştırması. Hacettepe Üniversitesi Kadın Sorunları Uygulama ve Araştırma Merkezi. http://www.huksam.hacettepe.edu.tr/Turkce/SayfaDosya/flort_siddeti.pdf
Altınay, A. G., Adak, H., Bolgül, A. ve Güneş, H. (2018). Toplumsal cinsiyet farkındalığı ve cinsel tacizle mücadele: Sabancı Üniversitesi deneyimi. Üniversitelerde cinsel taciz ve saldırıyla mücadele: CTS çalışmaları, 123-142.
Avcıbay-Vurgeç, B. (2020). Üniversite öğrencilerinin cinsel mitlere ilişkin inanç ve tutumları. Lokman Hekim Dergisi, 10(3), 392-403.
Baugher, A. R. ve Gazmararian, J. A. (2015). Masculine gender role stress and violence: A literature review and future directions. Aggression and Violent Behavior, 24, 107-112.
Bergenfeld, I., Lanzas, G., Trang, Q. T., Sales, J. ve Yount, K. M. (2022). Rape myths among university men and women in Vietnam: A qualitative study. Journal of Interpersonal Violence, 37(3-4), NP1401- NP1431.
Beres, M. A. (2014). Rethinking the concept of consent for anti-sexual violence activism and education. Feminism & Psychology, 24(3), 373-389.
Beres, M. A. (2020). Perspectives of rape-prevention educators on the role of consent in sexual violence prevention. Sex Education, 20(2), 227-238.
Bıkmaz, F. H. ve Güler, D. S. (2007). An evaluation of health and sexuality education in Turkish elementary school curricula. Sex Education, 7(3), 277-292.
Braun, V. ve Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101.
Braun, V. ve Clarke, V. (2013). Successful qualitative research: A practical guide for beginners. Sage.
Casey, E., Carlson, J., Two Bulls, S. ve Yager, A. (2018). Gender transformative approaches to engaging men in gender-based violence prevention: A review and conceptual model. Trauma, Violence, & Abuse, 19(2), 231-246.
Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği (2018). Flört şiddeti konusunda lise gençlerinin çözüm önerileri araştırma raporu. Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği. https://cinselsiddetlemucadele.org/wp-content/uploads/2018/09/NVNY-EEP-Genclerin-Cozum-Onerileri.pdf
Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği (2019). Eğitimde ne var ne yok: Flört şiddeti-okul odaklı önlem ve müdahalede engeller, ihtiyaçlar, çözüm önerileri araştırma raporu. Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği. https://cinselsiddetlemucadele.org/wp-content/uploads/2020/09/ne_var_ne_yok_rapor_2020-2.pdf
Cleere, C. ve Lynn, S. J. (2013). Acknowledged versus unacknowledged sexual assault among college women. Journal of Interpersonal Violence, 28(12), 2593-2611.
Crooks, C. V., Jaffe, P., Dunlop, C., Kerry, A. ve Exner-Cortens, D. (2019). Preventing gender-based violence among adolescents and young adults: Lessons from 25 years of program development and evaluation. Violence against Women, 25(1), 29-55.
Çamaş, G. G. ve Meşe, G. (2016). Sosyal hiyerarşi: Cinsel şiddet mitlerini anlamak. Türk Psikoloji Dergisi, 31(78), 62-74.
Drouin, M., Ross, J. ve Jenkins, E. (2015). Sexting: A new, digital vehicle for intimate partner aggression? Computers in Human Behavior, 50, 197-204.
Dünya Sağlık Örgütü (2012). Sexual violence. Dünya Sağlık Örgütü. https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/77434/WHO_RHR_12.37_eng.pdf
Dünya Sağlık Örgütü (2021). Violence against women prevalence estimates, 2018: Global, regional and national prevalence estimates for intimate partner violence against women and global and regional prevalence estimates for non-partner sexual violence against women. Dünya Sağlık Örgütü. https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/341337/9789240022256-eng.pdf?sequence=1&isAllowed=y
Edwards, K. M., Jones, L. M., Mitchell, K. J., Hagler, M. A. ve Roberts, L. T. (2016). Building on youth’s strengths: A call to include adolescents in developing, implementing, and evaluating violence prevention programs. Psychology of Violence, 6(1), 15–21.
Eker, T. ve Erdener, E. (2011). Tecavüze ilişkin kültürel mitler ve mitlerin kabul edilmesine etki eden faktörler. Türk Psikoloji Yazıları, 14(28), 60-72.
Eroğlu, K. Seven, M., Çetin, S. A. ve Önok, R. M. (2017). Üniversite öğrencilerinin cinsel taciz ve saldırı hakkındaki düşünceleri ve deneyimleri. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 3(1), 18-39.
Fletcher, G. (2014). Just how do we create change?: Sites of contradiction and the “black box” of change in primary prevention. Preventing sexual violence: Interdisciplinary approaches to overcoming a rape culture, 127-149.
Flood, M., Dragiewicz, M. ve Pease, B. (2021). Resistance and backlash to gender equality. Australian Journal of Social Issues, 56(3), 393-408.
Hackman, C. L., Pember, S. E., Wilkerson, A. H., Burton, W. ve Usdan, S. L. (2017). Slut-shaming and victim- blaming: A qualitative investigation of undergraduate students’ perceptions of sexual violence. Sex Education, 17(6), 697-711.
Hattat, E. (2021). Sexual experiences and sexual behaviors of university students in Turkey. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. İstanbul Bilgi Üniversitesi.
Hills, P. J., Pleva, M., Seib, E. ve Cole, T. (2021). Understanding how university students use perceptions of consent, wantedness, and pleasure in labeling rape. Archives of Sexual Behavior, 50(1), 247-262.
Jeffrey, N. K. ve Barata, P. C. (2017). “He didn’t necessarily force himself upon me, but …”: Women’s lived experiences of sexual coercion in intimate relationships with men. Violence against Women, 23(8), 911-933.
Jozkowski, K. N., Marcantonio, T. L. ve Hunt, M. E. (2017). College students’ sexual consent communication and perceptions of sexual double standards: A qualitative investigation. Perspectives on Sexual and Reproductive Health, 49(4), 237-244.
Kaya, F., Serin, Ö. ve Genç, A. (2007). Eğitim fakültesi birinci sınıf öğrencilerinin cinsel yaşamlarına ilişkin yaklaşımlarının belirlenmesi. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 6(6), 441-448.
Kilimnik, C. D. ve Meston, C. M. (2019). Sexual violence identification and women’s sexual well- being. Current Sexual Health Reports, 11(1), 1-8.
Kodan-Çetinkaya, S. (2013). Üniversite öğrencilerinin şiddet eğilimlerinin ve toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumlarının incelenmesi. Nesne, 1(2), 21-43.
Kurt, G., Dönmez, S., Eren, Ö., Balcı, E. ve Günay, O. (2017). Üç farklı disiplinde okuyan üniversite son sınıf öğrencilerinin istismar, ihmal ve aile içi şiddet algıları. Journal of International Social Research, 10(50), 405-414.
Lelaurain, S., Fonte, D., Giger, J. C., Guignard, S. ve Lo Monaco, G. (2021). Legitimizing intimate partner violence: The role of romantic love and the mediating effect of patriarchal ideologies. Journal of Interpersonal Violence, 36(13-14), 6351-6368.
Maas, M. K. ve Bonomi, A. E. (2021). Love hurts?: Identifying abuse in the virgin-beast trope of popular romantic fiction. Journal of Family Violence, 36(4), 511-522.
Muehlenhard, C. L., Humphreys, T. P., Jozkowski, K. N. ve Peterson, Z. D. (2016). The complexities of sexual consent among college students: A conceptual and empirical review. The Journal of Sex Research, 53(4-5), 457-487.
Murray, C. E. ve Kardatzke, K. N. (2007). Dating violence among college students: Key issues for college counselors. Journal of College Counseling, 10(1), 79-89.
Orchowski, L. M., Untied, A. S. ve Gidycz, C. A. (2013). Factors associated with college women’s labeling of sexual victimization. Violence and Victims, 28(6), 940-958.
Orchowski, L. M., Edwards, K. M., Hollander, J. A., Banyard, V. L., Senn, C. Y. ve Gidycz, C. A. (2020). Integrating sexual assault resistance, bystander, and men’s social norms strategies to prevent sexual violence on college campuses: A call to action. Trauma, Violence, & Abuse, 21(4), 811-827.
Öngen, D. (2006). Attitudes towards women: A study of gender and academic domain differences in a sample of Turkish university students. Social Behavior and Personality: An International Journal, 34(5), 467- 486.
Özyeğin, G. (2009). Virginal facades: Sexual freedom and guilt among young Turkish women. European Journal of Women’s Studies, 16(2), 103–123.
Rousseau, C., Bergeron, M. ve Ricci, S. (2020). A metasynthesis of qualitative studies on girls' and women's labeling of sexual violence. Aggression and Violent Behavior, https://doi.org/10.1016/j.avb.2020.101395
Sakallı-Uğurlu, N., Salman, S. ve Turgut, S. (2010). Predictors of Turkish women’s and men’s attitudes toward sexual harassment: Ambivalent sexism, and ambivalence toward men. Sex Roles, 63(11-12), 871-881.
Sakallı, N., Rumeli, Y. ve Şahin, M. N. (2022). Erkeklerin cinsiyetçiliğe tepkileri: Meşrulaştırma, kendini suskunlaştırma, yüzleşme ve kolektif hareket. Nesne, 10(23), 105-130.
Schuster, I., Krahé, B. ve Toplu-Demirtaş, E. (2016). Prevalence of sexual aggression victimization and perpetration in a sample of female and male college students in Turkey. The Journal of Sex Research, 53(9), 1139-1152.
Schuster, I. ve Krahé, B. (2017). The prevalence of sexual aggression in Turkey: A systematic review. Aggression and Violent Behavior, 37, 102-114.
Selçuk, K. T., Avcı, D. ve Mercan, Y. (2018). Üniversite öğrencilerinde flört şiddetine maruziyet: Flört şiddetine yönelik tutumların ve toplumsal cinsiyet algısının şiddete maruziyet ile ilişkisi. ACU Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(3), 302-308.
Sezer, Ö. ve Sumbaş, E. (2018). Üniversite öğrencilerinin çiftler arası şiddeti kabullerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Journal of International Social Research, 11(56), 638-649.
Stonard, K. E., Bowen, E., Lawrence, T. R. ve Price, S. A. (2014). The relevance of technology to the nature, prevalence and impact of adolescent dating violence and abuse: A research synthesis. Aggression and Violent Behavior, 19(4), 390-417.
Şenol-Canktek, F. (2018). 6 Yıllık bir dayanışma deneyimi: Ankara Üniversitesi cinsel taciz ve saldırıya karşı destek biriminin faaliyetleri. Üniversitelerde cinsel taciz ve saldırıyla mücadele: CTS çalışmaları, 11- 16.
Şimşek, A. ve Songur, D. (2018). Cinsiyetçilik, cinsel taciz ve saldırıya karşı kadın çalışma merkezlerinin işlevi: Bir saha çalışmasının düşündürdükleri. Üniversitelerde cinsel taciz ve saldırıyla mücadele: CTS çalışmaları, 25-43.
Tekkas-Kerman, K. ve Betrus, P. (2020). Violence against women in Turkey: A social ecological framework of determinants and prevention strategies. Trauma, Violence, & Abuse, 21(3), 510-526.
Tarzia, L. (2021). “It went to the very heart of who I was as a woman”: The invisible impacts of intimate partner sexual violence. Qualitative Health Research, 31(2), 287-297.
Ustunel, A. O. (2020). A feminist approach to dating violence prevention: Creating change towards safety, equality and mutuality. Feminism & Psychology, 30(2), 143-164.
Ustunel, A. O. (2022). Dating violence in an urban Turkish context: Listening to young people from an intersectional perspective. Journal of Interpersonal Violence, 37(13-14), NP11652-NP11682.
Uygur, G. (2018). Ankara Üniversitesi cinsel taciz ve saldırıya karşı destek birimi: Nereden nereye geldik? Üniversitelerde cinsel taciz ve saldırıyla mücadele: CTS çalışmaları, 17-24.
Uygur, G. ve Şimra, H. (2018). Giriş. Üniversitelerde cinsel taciz ve saldırıyla mücadele: CTS çalışmaları, 1- 9.
Voth Schrag, R. J. ve Edmond, T. E. (2018). Intimate partner violence, trauma, and mental health needs among female community college students. Journal of American College Health, 66(7), 702-711.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2023 Nesne Psikoloji Dergisi