Anahtar Kelimeler
öznel iyi oluş
algılanan partner duyarlılığı
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Mevcut araştırmanın temel amacı, romantik ilişkiler bağlamında bireyin partnerinden algıladığı duyarlılığın kendini açma düzeyi ile öznel iyi oluşu arasındaki ilişkide aracı rolü olup olmadığını incelemektir. Bu kapsamda araştırmanın örneklemini, 18-33 yaş aralığında halihazırda romantik ilişkisi olan 159 kadın, 67 erkek olmak üzere toplam 226 kişi oluşturmaktadır. Katılımcılara, “Romantik İlişkide Kendini Açma Düzeyi Ölçeği (RİKADÖ)”, “Yaşam Doyumu Ölçeği (YDÖ)”, “Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği (PNDÖ)”, “Algılanan Partner Duyarlılığı Ölçeği (APDÖ)” ve Demografik Bilgi Formu uygulanmıştır. Aracılık analizleri dört farklı model ile sınanmıştır. Sonuçlar; partnere kendini açma düzeyinin (açıklık, iletişim ve duygulanım) algılanan partner duyarlılığı yoluyla bireyin öznel iyi oluşunu pozitif yönde etkilediğini ortaya koymuştur. Başka bir ifadeyle, partnere kendini açma düzeyi açıklık, iletişim ve duygulanım alt boyutları ile öznel iyi oluş arasındaki ilişkide algılanan partner duyarlılığının aracı rolleri olduğunu göstermektedir. Mevcut çalışmanın sonuçlarının romantik ilişkiler kapsamında bireyin öznel iyi oluşuna katkıda bulunacak ilişki dinamiklerini anlamaya ve güçlendirmeye yönelik yürütülecek müdahale programlarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar kelimeler:
Kendini açma düzeyi, öznel iyi oluş, algılanan partner duyarlılığı
Referanslar
Allison, P. D. (1999). Multiple regression: A primer. Pine Forge Press.
Alonso-Ferres, M., Imami, L. ve Slatcher, R. B. (2020). Untangling the effects of partner responsiveness on health and well-being: The role of perceived control. Journal of Social and Personal Relationships, 37(4), 1150-1171.
Berg, J. H. ve Archer, R. L. (1982). Responses to self-disclosure and interaction goals. Journal of Experimental Social Psychology, 18(6), 501-512.
Canel, A. N. (2012). Evlilik ve Aile Hayatı. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Aile Eğitim Programı.
Cicognani, E., Albanesi, C. ve Zani, B. (2008). The impact of residential context on adolescents' subjective well being. Journal of Community & Applied Social Psychology, 18(6), 558-575.
Collins, N. L. ve Miller, L. C. (1994). Self-disclosure and liking: A meta-analytic review. Psychological Bulletin, 116(3), 457-475.
Crowell, J. A., Treboux, D., Gao, Y., Fyffe, C., Pan, H. ve Waters, E. (2002). Assessing secure base behavior in adulthood: Development of a measure, links to adult attachment representations and relations to couples' communication and reports of relationships. Developmental Psychology, 38(5), 679.
Derlega, V. J., Metts, S., Petronio, S. ve Margulis, S. T. (1993). Sage series on close relationships. Self- disclosure. Thousand Oaks, CA, US: Sage Publications, Inc.
Diener, E. (1984). Subjective well-being. Psychological Bulletin, 95(3), 542-575.
Diener, E., Emmons, R. A., Larsen, R. J. ve Griffin, S. (1985). The satisfaction with life scale. Journal of Personality Assessment, 49(1), 71–75.
Diener, E. (1994). Assessing subjective well-being: Progress and opportunities. Social Indicators Research, 31(2), 103-157.
Doğruyol, S. ve Uzun, N. B. (2019). Romantik ilişkide kendini açma düzeyi ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması. Atlas 3. Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi içinde (s. 1-6), Sivas.
Erbil, N. (2013). The relationships between sexual function, body image, and body mass index among women. Sexuality and Disability, 31, 63-70.
Feeney, B. C. ve Collins, N. L. (2001). Predictors of caregiving in adult intimate relationships: An attachment theoretical perspective. Journal of Personality and Social Psychology, 80, 972–994.
Gençöz, T. (2000). Pozitif ve negatif duygu ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikoloji Dergisi, 15(46), 19-26.
George, D. ve Mallery, M. (2010). SPSS for windows step by step: A simple guide and reference, 17.0 update (10. Baskı). Boston: Pearson.
Hayes, A. F. (2018). Introduction to mediation, moderation, and conditional process analysis: A regression- based approach (2. Baskı). New York: The Guilford Press.
Horne, R. M. ve Johnson, M. D. (2018). Gender role attitudes, relationship efficacy, and self-disclosure in intimate relationships. The Journal of Social Psychology, 158(1), 37-50.
Itzchakov, G., Reis, H. T. ve Weinstein, N. (2022). How to foster perceived partner responsiveness: High‐ quality listening is key. Social and Personality Psychology Compass, 16(1), 1-16.
Kırımer-Aydınlı, F. ve Sümer, N. (2020). Perceived partner responsiveness in personal and relational contexts: A review study. Türk Psikoloji Yazıları, 23(46), 101-103.
Kim, J. Y., Chung, N. ve Ahn, K. M. (2014). Why people use social networking services in Korea: The mediating role of self-disclosure on subjective well-being. Information Development, 30(3), 276-287. https://doi.org/10.1177/0266666913489894.
Laurenceau, J. P., Barrett, L. F. ve Pietromonaco, P. R. (1998). Intimacy as an interpersonal process: The importance of self-disclosure, partner disclosure, and perceived partner responsiveness in interpersonal exchanges. Journal of Personality and Social Psychology, 74(5), 1238-1251.
Laurenceau, J. P., Barrett, L. F. ve Rovine, M. J. (2005). The interpersonal process model of intimacy in marriage: a daily-diary and multilevel modeling approach. Journal of Family Psychology, 19(2), 314- 323. doi: 10.1037/0893-3200.19.2.314
Lee, G., Lee, J. ve Kwon, S.J. (2011). Use of social-networking sites and subjective well-being: A study in South Korea. Cyberpsychology, Behavior and Social Networking, 14(3), 151-155.
Lemay Jr, E. P. ve Neal, A. M. (2013). The wishful memory of interpersonal responsiveness. Journal of Personality and Social Psychology, 104(4), 653.
Luo, M. ve Hancock, J. T. (2020). Self-disclosure and social media: motivations, mechanisms and psychological well-being. Current Opinion in Psychology, 31, 110-115.
Lyubomirsky, S., King, L. ve Diener, E. (2005). The benefits of frequent positive affect: Does happiness lead to success? Psychological bulletin, 131(6), 803-855.
Myers, D. G. ve Diener, E. (1995). Who is happy? Psychological science, 6(1), 10-19.
Ogba, K. T. U., Onyishi, I. E. ve Chukwuorji, J.C. (2021). Self-disclosure in intimate relationships: Moderating role of online moral foundations. Current Psychology. 40, 4785-4790. https://doi.org/10.1007/s12144-019-00420-9.
Öztürk, A. ve Çetinkaya, R. S. (2015). Eğitim fakültesi öğrencilerinin öznel iyi oluş düzeyleri ile tinsellik, iyimserlik, kaygı ve olumsuz duygu düzeyleri arasındaki ilişki. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 42(42), 335-356.
Poucher, J., Prager, K. J., Shirvani, F., Parsons, J. ve Patel, J. (2022). Intimacy, attachment to the partner, and daily well-being in romantic relationships. Journal of Social and Personal Relationships, 02654075211060392.
Reis, H. T. ve Shaver, P. (1988). Intimacy as an interpersonal process. S. W. Duck (Ed.), Handbook of Personal Relationships içinde (s. 367-389). Chichester, England: Wiley.
Reis, H. T. ve Carmichael, C. L. (2006). Perceived partner regard and interaction in close relationships. Unpublished manuscript, University of Rochester.
Reis, H. T. (2013). Relationship well-being: The central role of perceived partner responsiveness. Hazan C, Campa MI, editors. Human bonding: The science of affectional ties. New York: Guilford Press içinde (s. 283-307).
Reis, H. T. ve Clark, M. S. (2013). Responsiveness. J. A. Simpson & L. Campbell (Eds.), The Oxford handbook of close relationships içinde (s. 400-423). Oxford University Press.
Reis, H. T., Crasta, D., Rogge, R. D., Maniaci, M. R. ve Carmichael, C. L. (2017). Perceived Partner Responsiveness Scale (PPRS) (Reis & Carmichael, 2006). D. L. Worthington & G. D. Bodie (Eds.), The sourcebook of listening research: Methodology and measures içinde (s. 516-521). Wiley.
Selçuk, E., Günaydın, G., Ong, A. D. ve Almeida, D. M. (2016). Does partner responsiveness predict hedonic and eudaimonic wellbeing? A 10-year longitudinal study. Journal of Marriage and Family, 78(2), 311–325. https://doi.org/10.1111/jomf.12272
Sheldon, K. M., Elliot, J. A., Ryan, R. M., Chirkov, V., Kim, Y., Wu, C., Demir, M. ve Sun, Z. (2004). Self- concordance and subjective well-being in four cultures. Journal of Cross-Cultural Psychology, 35, 209-223.
Slatcher, R. B. ve Selçuk, E. (2017). A social psychological perspective on the links between close relationships and health. Current Directions in Psychological Science, 26(1), 16-21. https://doi. org/10.1177/0963721416667444.
Sprecher, S. (1987). The effects of self-disclosure given and received on affection for an intimate partner and stability of the relationship. Journal of Social and Personal Relationships, 4(2), 115-127. https://doi.org/10.1177/0265407587042001.
Sprecher, S. K. ve Hendrick, S. S. (2004). Self-disclosure in intimate relationships: Associations with individual and relationship characteristics over time. Journal of Social and Clinical Psychology. 23(6), 857- 877. https://doi.org/10.1521/jscp.23.6.857.54803
Tagay, Ö. ve Baltacı, H. Ş. (2017). Ergenlerde öznel iyi oluş ve zaman tutumu: Benlik saygısı ve iyimserliğin aracı rolü. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41(41), 131-144.
Taşfiliz, D., Selçuk, E., Günaydın, G., Slatcher, R. B., Corriero, E. F. ve Ong, A. D. (2018). Patterns of perceived partner responsiveness and well-being in Japan and the United States. Journal of Family Psychology, 32(3), 355-365.
Uygur, S. S. (2018). Yaşam doyumunun yordanmasında kendini açma ve sosyal desteğin rolü. Ulusal Eğitim Akademisi Dergisi (UEAD), 2(1), 16-33.
Von Culin, K. R., Hirsch, J. L. ve Clark, M. S. (2017). Willingness to express emotion depends upon perceiving partner care. Cognition and Emotion, 32(3), 641-650. Doi: 10.1080/02699931.2017.1331906.
Yazıcı-Kabadayı, S. ve Öztürk, H. (2020). Bir öz düzenleme becerisi olan dikkat kontrolü ile öznel iyi oluş ve ruminasyon arasındaki ilişkinin incelenmesi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 230-242.
Yetim, Ü. (1993). Life satisfaction: A study based on the organization of personal projects. Social Indicators Research, 29(3), 277-289.
Watson, D., Clark, L. A. ve Tellegen, A. (1988). Development and validation of brief measures of positive and negative affect: The PANAS scales. Journal of Personality and Social Psychology, 54(6), 1063- 1070.
Willems, Y. E., Finkenauer, C. ve Kerkhof, P. (2020). The role of disclosure in relationships. Current Opinion in Psychology, 31, 33-37.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2023 Nesne Psikoloji Dergisi