Anahtar Kelimeler
bilişsel
geçerlik
güvenirlik
Biriktirme Bilişleri Envanteri
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Biriktirme Bilişleri Envanteri (BBE), Steketee ve arkadaşları (2003) tarafından biriktiricilik bozukluğunun bilişsel süreçlerini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiştir. Bu bilişsel süreçlerin biriktiricilik bozukluğunun etiyolojsinde temel teşkil eden faktörlerden olduğu düşünülmektedir. Çalışmanın amacı, BBE’nin Türkçe’ye adaptasyonunun, geçerlik ve güvenirlik analizlerinin yapılmasıdır. Çalışmaya 18-59 yaş aralığında iki ayrı yetişkin örneklem grubunun bulunduğu toplam 719 kişi katılmıştır. Birinci örneklemin yaş ortalaması 21,60 (S = 4,07) olan 252 katılımcı ve ikinci örneklemin yaş ortalaması 24,31 (S = 6,51) olan 467 kişiden oluşmaktadır. Katılımcılardan Melbourne Karar Verme Ölçeği, Obsesif İnanışlar Ölçeği – 44, Biriktirme Envanteri – Gözden Geçirilmiş Formu ve Nesneye Bağlanma Ölçeği’nden oluşan bir dizi ölçek doldurmaları istenmiştir. Uygulanan açımlayıcı faktör analizi ile ölçeğin faktör analizi incelenerek duygusal bağlanma, hafıza, kontrol ve sorumluluk alt boyutlarını içeren dört faktörlü yapı desteklenmiştir. Orijinal formdan farklı faktör yapısında dağılan dört madde bulunmaktadır. Bu maddeler yeni faktör yüklerinde kalarak yapılan doğrulayıcı faktör analizinde model uyum indekslerinin yeterli düzeyde yer alması sebebiyle yeni model kabul edilmiştir. Envanterin Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı .91 ve iki yarım test güvenirliği .84 olarak hesaplanmıştır. Test tekrar test güvenirlik katsayısı .77 olarak bulgulanmıştır. Böylelikle, envanterin güvenirlik değerleri orijinal formla kıyaslanabilir şekildedir. Ayrıca, biriktirme bilişlerinin toplam ve alt boyut puanlarının obsesif inanışlar, nesneye bağlanma ve biriktiricilik davranışı puanlarıyla pozitif ilişki göstermesi eş zaman geçerliğini desteklemektedir. Bu çalışmanın sonucunda BBE Türkçe formu geçerli ve güvenilir bir araç olarak değerlendirilmiştir.
Referanslar
Amerikan Psikiyatri Birliği (2013). Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı, Beşinci Baskı (DSM- 5) (Çev. ed.: E Köroğlu). Hekimler Yayın Birliği, Ankara.
Andreassen, C. S., Griffiths, M. D., Pallesen, S., Bilder, R. M., Torsheim, T. ve Aboujaoude, E. (2015). The Bergen Shopping Addiction Scale: Reliability and validity of a brief screening test. Frontiers in psychology, 6, 1374.
Bollen, K. A. (1990). Overall fit in covariance structure models: Two types of sample size effects. Psychological bulletin, 107(2), 256.
Boysan, M., Besiroglu, L., Çetinkaya, N., Atli, A. ve Aydin, A. (2010). Obsesif inanislar Ölçegi-44'ün (OIÖ- 44) Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenirligi/The Validity and Reliability of the Turkish Version of the Obsessive Beliefs Questionnaire-44 (OBQ-44). Nöro-Psikyatri Arşivi, 47(3), 216.
Bozdağ, Y. ve Alkar, Ö. Y. (2018). Bergen Alışveriş Bağımlılığı Ölçeği’nin Kompülsif Çevrimiçi Satın Alma Davranışına Uyarlanması. Bağımlılık Dergisi, 19(2), 23-34.
Bozdağ Türker, Y. (2019). Parayla Saadet Olur mu?: Kompulsif Çevrimiçi Satın Alma Davranışıyla İlgili Değişkenlerin İncelenmesi ve Bergen Alışveriş Bağımlılığı Ölçeği'nin Türkçe Uyarlanması. Doktora Tezi: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Büyüköztürk, Ş. (2007), Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı, Pegem A Yayıncılık, Ankara.
Clark, D. A. (2004). Cognitive-behavioral therapy for OCD. Guilford Press.
Çolakkadıoğlu, O. ve Deniz, M. E. (2015). Study on the validity and reliability of Melbourne Decision Making Scale in Turkey. Educational Research and Reviews, 10(10), 1434-1441.
Demirhan, N. (2015). Biriktirme davranışının temelleri: Biriktirme Envanteri-Gözden Geçirilmiş Formu’nun Türkçe’ye uyarlanması ve Kompulsif Biriktirmenin bilişsel-davranışsal modelinin incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi: Uludağ Üniversitesi, Bursa.
Demirhan, N. ve Yorulmaz, O. (2012). Biriktirme Envanteri-Gözden Geçirilmiş Formu’nun Türkçe’ye Uyarlanması ve Yetişkin Örnekleminde Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi (Adaptation of Saving Inventory-Revised Form and Examination of Its Psychometric Characteristics in a Turkish Community Sample. Poster Presentation. 17. National Psychology Congress, April, 25-28, Istanbul.
Drury, H., Ajmi, S., de la Cruz, L. F., Nordsletten, A. E. ve Mataix-Cols, D. (2014). Caregiver burden, family accommodation, health, and well-being in relatives of individuals with hoarding disorder. Journal of affective disorders, 159, 7-14.
Faraci, P., Perdighe, C., Valenti, G. D., Del Monte, C. ve Saliani, A. M. (2020). Psychometric Properties of Saving Cognition Inventory in Italian Nonclinical Samples. International journal of psychology and psychological therapy, 20(2), 201-209.
Frost, R. O. ve Gross, R. C. (1993). The hoarding of possessions. Behaviour research and therapy, 31(4), 367- 381.
Frost, R. O. ve Hartl, T. L. (1996). A cognitive-behavioral model of compulsive hoarding. Behaviour research and therapy, 34(4), 341-350.
Frost, R. O., Hartl, T. L., Christian, R. ve Williams, N. (1995). The value of possessions in compulsive hoarding: Patterns of use and attachment. Behaviour research and therapy, 33(8), 897-902.
Frost, R. O. ve Steketee, G. (Eds.). (2014). The Oxford handbook of hoarding and acquiring. New York, Oxford University Press.
Frost, R. O., Steketee, G. ve Grisham, J. (2004). Measurement of compulsive hoarding: saving inventory- revised. Behaviour research and therapy, 42(10), 1163-1182.
Frost, R. O., Steketee, G. ve Tolin, D. F. (2015). Comorbidity in hoarding disorder. Focus, 13(2), 244-251.
Frost, R., Steketee, G., Tolin, D. ve Renaud, S. (2008). Development and validation of the clutter image rating. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment, 30(3), 193–203. DOI: 10.1007/s10862- 007- 9068-7.
Frost, R. O., Steketee, G., Tolin, D. F., Sinopoli, N. ve Ruby, D. (2015). Motives for acquiring and saving in hoarding disorder, OCD, and community controls. Journal of obsessive-compulsive and related disorders, 4, 54-59.
Frost, R. O., Steketee, G., Williams, L. F. ve Warren, R. (2000). Mood, personality disorder symptoms and disability in obsessive compulsive hoarders: a comparison with clinical and nonclinical controls. Behaviour research and therapy, 38(11), 1071-1081.
Frost, R. O., Tolin, D. F., Steketee, G. ve Oh, M. (2011). Indecisiveness and hoarding. International Journal of Cognitive Therapy, 4(3), 253-262.
Goodman, W. K., Price, L. H., Rasmussen, S. A., Mazure, C., Fleischmann, R. L., Hill, C. L., Heninger, G.R. ve Charney, D. S. (1989). The Yale-Brown obsessive compulsive scale: I. Development, use, and reliability. Archives of general psychiatry, 46(11), 1006-1011.
Grisham, J. R., Frost, R. O., Steketee, G., Kim, H. J., Tarkoff, A. ve Hood, S. (2009). Formation of attachment to possessions in compulsive hoarding. Journal of anxiety disorders, 23(3), 357-361.
Grisham, J. R., Steketee, G. ve Frost, R. O. (2008). Interpersonal problems and emotional intelligence in compulsive hoarding. Depression and Anxiety, 25(9), E63-E71.
Hartl, T. L., Frost, R. O., Allen, G. J., Deckersbach, T., Steketee, G., Duffany, S. R. ve Savage, C. R. (2004). Actual and perceived memory deficits in individuals with compulsive hoarding. Depression and anxiety, 20(2), 59-69.
Hooper, D., Coughlan, J. ve Mullen, M. (2008). Structural equation modelling: Guidelines for determining model fit. Electronic Journal of Business Research Methods, 6: 53-60.
Hu, L. T. ve Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural equation modeling: a multidisciplinary journal, 6(1), 1-55.
İnözü, M. ve Yorulmaz, O. (2013). Vancouver Obsesif-Kompulsif Ölçegi: Türkçe Formu'nun Üniversite Öğrencilerinde Geçerlik ve Güvenirliği. Türk Psikoloji Yazıları, 16(32), 64-72.
Karasar, N. (2004). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara, Nobel Yayın Dağıtım.
Kavalcı, G. (2019). Biriktirmenin Yolculuğu: Dün, Bugün Ve Yarın Biriktiricilik Bozukluğu. Pivolka, 32(9), 16-19.
Kellett, S. ve Holden, K. (2013). 10 Emotional Attachment to Objects in Hoarding: A Critical Review of the Evidence. The Oxford handbook of hoarding and acquiring, 120.
Kılıç, S. (2016). Cronbach'ın alfa güvenirlik katsayısı. Journal of Mood Disorders, 6(1), 47-48.
Levy, H. C., Worden, B. L., Gilliam, C. M., D’Urso, C., Steketee, G., Frost, R. O. ve Tolin, D. F. (2017). Changes in saving cognitions mediate hoarding symptom change in cognitive-behavioral therapy for hoarding disorder. Journal of obsessive-compulsive and related disorders, 14, 112-118.
Luchian, S. A., McNally, R. J. ve Hooley, J. M. (2007). Cognitive aspects of nonclinical obsessive–compulsive hoarding. Behaviour research and therapy, 45(7), 1657-1662.
Luxon, A. M., Hamilton, C. E., Bates, S. ve Chasson, G. S. (2019). Pinning our possessions: Associations between digital hoarding and symptoms of hoarding disorder. Journal of Obsessive-Compulsive and Related Disorders, 21, 60-68.
Mann, L., Burnett, P., Radford, M. ve Ford, S. (1997). The Melbourne Decision Making Questionnaire: An instrument for measuring patterns for coping with decisional conflict. Journal of Behavioral Decision Making, 10(1), 1-19.
Mart, M. (2017). Obsesif Kompulsif Bozukluk Hastalarında İkonik Bellek ve İşleyen Bellek. Yayınlanmamış Uzmanlık tezi: Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
Mueller, A., Mitchell, J. E., Crosby, R. D., Glaesmer, H. ve de Zwaan, M. (2009). The prevalence of compulsive hoarding and its association with compulsive buying in a German population-based sample. Behaviour Research and Therapy, 47(8), 705-709.
Muroff, J., Steketee, G., Rasmussen, J., Gibson, A., Bratiotis, C. ve Sorrentino, C. (2009). Group cognitive and behavioral treatment for compulsive hoarding: a preliminary trial. Depression and anxiety, 26(7), 634-640.
Neave, N., Jackson, R., Saxton, T. ve Hönekopp, J. (2015). The influence of anthropomorphic tendencies on human hoarding behaviours. Personality and Individual Differences, 72, 214-219.
Neave, N., Tyson, H., McInnes, L. ve Hamilton, C. (2016). The role of attachment style and anthropomorphism in predicting hoarding behaviours in a non-clinical sample. Personality and Individual Differences, 99, 33-37.
Nordsletten, A. E., de la Cruz, L. F., Billotti, D. ve Mataix-Cols, D. (2013). Finders keepers: The features differentiating hoarding disorder from normative collecting. Comprehensive Psychiatry, 54(3), 229- 237.
Obsesif Kompulsif Bilişleri Çalışma Grubu. (2003). Psychometric validation of the obsessive beliefs questionnaire and the interpretation of intrusions inventory: Part I. Behaviour Research and Therapy, 41(8), 863-878.
Obsesif Kompulsif Bilişleri Çalışma Grubu. (2005). Psychometric validation of the obsessive belief questionnaire and interpretation of intrusions inventory—Part 2: Factor analyses and testing of a brief version. Behaviour Research and Therapy, 43(11), 1527-1542.
O'Connor, K., Bodryzlova, Y., Audet, J. S., Koszegi, N., Bergeron, K. ve Guitard, A. (2018). Group cognitive– behavioural treatment with long‐term follow‐up and targeting self‐identity for hoarding disorder: An open trial. Clinical psychology & psychotherapy, 25(5), 701-709.
Ong, C., Pang, S., Sagayadevan, V., Chong, S. A. ve Subramaniam, M. (2015). Functioning and quality of life in hoarding: a systematic review. Journal of anxiety disorders, 32, 17-30.
Phung, P. J., Moulding, R., Taylor, J. K. ve Nedeljkovic, M. (2015). Emotional regulation, attachment to possessions and hoarding symptoms. Scandinavian Journal of Psychology, 56(5), 573-581.
Preston, S. D., Muroff, J. R. ve Wengrovitz, S. M. (2009). Investigating the mechanisms of hoarding from an experimental perspective. Depression and anxiety, 26(5), 425-437.
Samuels, J.F., Bienvenu, O.J., Grados, M.A., Cullen, B., Riddle, M.A., Liang, K.Y., Eaton, W.W. ve Nestadt, G. (2008). Prevalence and correlates of hoarding behavior in a community-based sample. Behaviour research and therapy, 46(7), 836-844.
Saxena, S., Ayers, C. R., Maidment, K. M., Vapnik, T., Wetherell, J. L. ve Bystritsky, A. (2011). Quality of life and functional impairment in compulsive hoarding. Journal of psychiatric research, 45(4), 475- 480.
Saxena, S., Brody, A., Maidment, K. ve Baxter, L. (2007). Paroxetine treatment of compulsive hoarding. Journal of Psychiatric Research, 41(6), 481–487. DOI: 10.1016/j.jpsychires.2006.05.001.
Schneider, A., Storch, E., Geffken, G., Lack, C. ve Shytle, R. (2008). Psychometric properties of the Hoarding Assessment Scale in college students. Illness, Crisis, & Loss, 16(3), 227–236. DOI: 10.2190/ IL.16.3.c.
Steketee, G. ve Frost, R. (2003). Compulsive hoarding: current status of the research. Clinical psychology review, 23(7), 905-927.
Steketee, G., Frost, R. O. ve Kyrios, M. (2003). Cognitive aspects of compulsive hoarding. Cognitive Therapy and Research, 27(4), 463-479.
Steketee, G., Frost, R. O., Tolin, D. F., Rasmussen, J. ve Brown, T. A. (2010). Waitlist-controlled trial of cognitive behavior therapy for hoarding disorder. Depression and anxiety, 27(5), 476-484.
Subramaniam, M., Abdin, E., Vaingankar, J. A., Picco, L. ve Chong, S. A. (2014). Hoarding in an asian population: prevalence, correlates, disability and quality of life. Ann Acad Med Singapore, 43(11), 535-43.
Tek, C., Uluǧ, B., Rezaki, B. G., Tanriverdi, N., Mercan, S., Demir, B. ve Vargel, S. (1995). Yale‐Brown Obsessive Compulsive Scale and US National Institute of Mental Health Global Obsessive Compulsive Scale in Turkish: reliability and validity. Acta Psychiatrica Scandinavica, 91(6), 410-413.
Thordarson, D. S., Radomsky, A. S., Rachman, S., Shafran, R., Sawchuck, C. N. ve Hakstian, A. R. (2004). The Vancouver Obsessional Compulsive Inventory (VOCI). Behaviour Research and Therapy, 42, 1289-1314.
Timpano, K. R., Broman-Fulks, J. J., Glaesmer, H., Exner, C., Rief, W., Olatunji, B. O., Keough, M. E., Riccardi, C. J., Brahler, E., Wilhelm, S. ve Schmidt, N. B. (2013). A taxometric exploration of the latent structure of hoarding. Psychological assessment, 25(1), 194.
Timpano, K. R. ve Schmidt, N. B. (2013). The relationship between self-control deficits and hoarding: A multimethod investigation across three samples. Journal of abnormal psychology, 122(1), 13.
Tolin, D., Frost, R. ve Steketee, G. (2010). A brief interview for assessing compulsive hoarding: The Hoarding Rating Scale-Interview. Psychiatry Research, 178(1), 147–152. DOI: 10.1016/ j.psychres.2009.05.001.
Tumkaya, S., Yucens, B., Mart, M., Tezcan, D. ve Kashyap, H. (2021). Multifaceted impulsivity in obsessive- compulsive disorder with hoarding symptoms. Nordic Journal of Psychiatry, 75(3), 207-213.
Wheaton, M. G., Abramowitz, J. S., Franklin, J. C., Berman, N. C. ve Fabricant, L. E. (2011). Experiential avoidance and saving cognitions in the prediction of hoarding symptoms. Cognitive Therapy and Research, 35(6), 511-516.
Yorulmaz, O. ve Gençöz, T. (2008). Obsessif-Kompulsif Bozukluk Semptomların Değerlendirilmesinde Kullanılan İstem Dışı Düşünceleri Yorumlama Envanteri, Obsessif İnanışlar Ölçeği ve Düşünceleri Kontrol Etme Ölçeği’nin Türk Örnekleminde İncelenmesi. Türk Psikoloji Yazıları, 11(22), 1-13.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2022 Nesne Psikoloji Dergisi