Anahtar Kelimeler
sosyal medya
ebeveynlik
çocuk hakları
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Günümüzde sosyal medya, sosyalleşmek, bilgi edinmek, haber almak ya da yeni kişilerle tanışmak gibi farklı amaçlarla oldukça yaygın olarak kullanılmaktadır. Ebeveynlerin de sosyal medyayı sık sık kullandıkları bilinmektedir. Sosyal medya ebeveynliği (sharenting) bir ebeveynin, kendi çocuğunun fotoğraf, video ya da kişisel bilgilerini sosyal medya aracılığı ile geniş kitlelerle paylaşması anlamına gelmektedir. Ebeveynler bu tür paylaşımları bilgi almak ya da iletmek, kendilerini ifade etmek, yardımlaşmak ya da sosyalleşmek gibi farklı amaçlarla yapmaktadırlar ancak sosyal medya ebeveynliğinin çocukların mahremiyeti açısından olumsuz sonuçları da olabilmektedir. Bu derleme, ebeveynler tarafından çocukları ile ilgili yapılan sosyal medya paylaşımlarının yaygınlığını, olası nedenlerini ve sonuçlarını, çocuklar açısından taşıdığı riskleri, ebeveynlerin ve çocukların bu konuya olan bakış açılarını var olan araştırmalar ışığında derinlemesine incelemektedir. Araştırma bulguları göz önünde bulundurularak, sosyal medya uygulamalarının gizlilik ayarlarının yapılması, sosyal medya paylaşımların azaltılması ya da çocukların bu paylaşımlara dahil edilmemesi gibi çocuk hakları ihlalini önlemek adına alınabilecek çeşitli önlemler bu derleme içerisinde belirtilmiştir. Bunun yanı sıra, ebeveyn grupları ile yapılacak kesitsel ve boylamsal araştırmaların ve ebeveynler için hazırlanacak müdahale programlarının önemi vurgulanmıştır.
Referanslar
Akdi, M. (2016). Ana-babanın çocuğun fotoğraf ve görüntülerinin sosyal medyada yayınlamasından doğan sorumluluğu. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 22(3), 123-144.
Altun, D. (2019). An investigation of preschool childrens’s digital footprints and screen times and of parents sharenting and digital parenting roles. International Journal of Eurasia Social Sciences, 10(35), 76-97.
Ammari, T., Kumar, P., Lampe, C. ve Schoenebeck, S. (2015, Nisan). Managing children's online identities: How parents decide what to disclose about their children online. 33. Annual ACM Conference on Human Factors in Computing Systems konferansında sunulan bildiri, Seoul Republic of Korea. Erişim adresi: https://dl.acm.org/doi/10.1145/2702123.2702325
Archer, C. (2019). How influencer ‘mumpreneur’ bloggers and ‘everyday’ mums frame presenting their children online. Media International Australia, 170(1), 47-56. doi: 10.1177/1329878X19828365
Archer, C. ve Kao, K. T. (2018). Mother, baby and Facebook makes three: does social media provide social support for new mothers? Media International Australia, 168(1), 122-139. doi: 10.1177/1329878X18783016
Aslan, S. ve Durmuş, E. (2020). Okul öncesi dönemde güncel bir ebeveyn davranışı: Sharenting. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 4(1), 135-151.
Atwell, G. J., Kicova, E., Vagner, L. ve Miklencicova, R. (2019). Parental engagement with social media platforms: Digital mothering, children's online privacy, and the sense of disempowerment in the technology-integrated society. Journal of Research in Gender Studies, 9(2), 44-49.
Barnes, R. ve Potter, A. (2020). Sharenting and parents’ digital literacy: An agenda for future research. Communication Research and Practice, 1-15. doi:10.1080/22041451.2020.1847819
Benevento, A. (2018). Parents frame childhood for the world to see in digital media postings [Yayımlanmamış doktora tezi]. ProQuest Dissertations and Theses (UMI No. 10936697).
Blum-Ross, A. ve Livingstone, S. (2017). “Sharenting,” parent blogging, and the boundaries of the digital self. Popular Communication, 15(2), 110-125. doi:10.1080/15405702.2016.1223300
Brosch, A. (2016). When the child is born into the Internet: Sharenting as a growing trend among parents on Facebook. The New Educational Review. doi: 10.15804/tner.2016.43.1.19
Brosch, A. (2018). Sharenting: Why Do Parents violate their children's privacy? The New Educational Review. doi: 10.15804/tner.2018.54.4.06
Campana, M., Van den Bossche, A. ve Miller, B. (2020). #dadtribe: Performing sharenting labour to commercialise involved fatherhood. Journal of Macromarketing, 40(4), 475-491. doi:10.1177/0276146720933334
Choi, G. Y. ve Lewallen, J. (2018). “Say Instagram, kids!”: Examining sharenting and children's digital representations on Instagram. Howard Journal of Communications, 29(2), 144-164. doi:10.1080/10646175.2017.1327380
Cino, D., Demozzi, S. ve Subrahmanyam, K. (2020). “Why post more pictures if no one is looking at them?” Parents’ perception of the Facebook Like in sharenting. The Communication Review, 23(2), 122-144. doi:10.1080/10714421.2020.1797434
Clark S. J., Kauffman A. D., Singer D. C., Matos-Moreno A. ve Davis M. M. (2015, Mart). Parents on social media: Likes and dislikes of sharenting. C.S. Mott Children's Hospital National Poll on Children's Health, University of Michigan, 23(2). http://mottpoll.org/reports-surveys/parents-social-media-likes-and-dislikes-sharenting.
Çimke, S., Gürkan, D. Y. ve Polat, S. (2018). Sosyal medyada çocuk hakkı ihlali: Sharenting. Journal of Current Pediatrics, 16(2).
Duggan, M., Lenhart, A., Lampe, C. ve Ellison, N. B. (2015, 16 Temmuz). Parents and social media. Pew Research Center. https://www.pewresearch.org/internet/2015/07/16/parents-and-social-media/ adresinden alınmıştır.
Dursun, C. (2019). Ebeveynlerin çocuklarını sosyal medyada teşhiri: Çocuk hakları bağlamında bir değerlendirme. Çocuk ve Medeniyet, 4(8), 195-208.
Duygulu, S (2019). Sosyal medyada çocuk fotoğrafları paylaşmanın mahremiyet ihlali ve çocuk istismarı açısından değerlendirilmesi. TRT Akademi, 4(8), 428-487.
Erişir, R. M. ve Erişir, D. (2018). Yeni medya ve çocuk: İnstagram özelinde “Sharenting” (“Paylaşanababalık”) örneği. Yeni Medya, 4, 50-64.
Family Online Safety Institute (2015). Parents, Privacy & Technology Use Report. https://www.fosi.org/policy-research/parents-privacy-technology-use adresinden alınmıştır.
Fox, A. K. ve Hoy, M. G. (2019). Smart devices, smart decisions? Implications of parents’ sharenting for children’s online privacy: An investigation of mothers. Journal of Public Policy & Marketing, 38(4), 414-432. doi:10.1177/0743915619858290
Gligorijević, J. (2019). Children’s privacy: The role of parental control and consent. Human Rights Law Review, 19(2), 201-229. doi: 10.1093/hrlr/ngz004
Günüç, S. (2020). Sharenting eyleminin psikolojik açıdan değerlendirilmesi: Türk ve İngiliz annelerinin karşılaştırılması. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 12(Suppl 1), 1-15. doi: 10.18863/pgy.795651
Haley, K. (2020). Sharenting and the (Potential) Right to Be Forgotten. Indiana Law Journal, 95(3), 9.
Hinojo-Lucena, F. J., Aznar-Díaz, I., Cáceres-Reche, M. P., Trujillo-Torres, J. M. ve Romero-Rodríguez, J. M. (2020). Sharenting: Adicción a Internet, autocontrol y fotografías online de menores. Comunicar: Revista Científica de Comunicación y Educación, 28(64). doi: 10.3916/C64-2020-09
Holiday, S., Norman, M. S. ve Densley, R. L. (2020). Sharenting and the extended self: Self-representation in parents’ Instagram presentations of their children. Popular Communication, 1-15. doi: 10.1080/15405702.2020.1744610
Jomhari, N., Gonzalez, V. M. ve Kurniawan, S. H. (2009, Eylül). See the apple of my eye: baby storytelling in social space. People and Computers XXIII Celebrating People and Technology konferansında sunulan bildiri, Churchill College, Cambridge, UK.
Kaya, C. İ. ve Kaya, U. (2017). Bir ebeveyn pratiği olarak ‘sharenting’/A parental practice:“sharenting”. Akfırat, O. N., Staub, D. F. ve Yavaş, G. Editör (Yay. haz.), Current Debates in Education Volume 5 içinde (s. 443-456). Yayın yeri: IJOPEC Publication Limited.
Kopecky, K., Szotkowski, R., Aznar-Díaz, I. ve Romero-Rodríguez, J. M. (2020). The phenomenon of sharenting and its risks in the online environment. Experiences from Czech Republic and Spain. Children and Youth Services Review, 110, 104812. doi:10.1016/j.childyouth.2020.104812
Kumar, P. ve Schoenebeck, S. (2015, Şubat). The modern day baby book: Enacting good mothering and stewarding privacy on Facebook. 18th ACM Conference on Computer Supported Cooperative Work & Social Computing konferansında sunulan bildiri, Vancouver, Kanada.
Kuss, D. J. ve Griffiths, M. D. (2011). Online social networking and addiction—a review of the psychological literature. International Journal of Environmental Research And Public Health, 8(9), 3528-3552.
Küçükali, A. ve Serçemeli, C. (2019). Çocukların sosyal medyadaki mahremiyet hakları ve “sharenting” üzerine bir uygulama: Atatürk Üniversitesi örneği. The Journal of International Social Research, 12(68).
Latipah, E., Kistoro, H. C. A., Hasanah, F. F. ve Putranta, H. (2020). Elaborating motive and psychological impact of sharenting in millennial parents. Universal Journal of Educational Research, 8(10), 4807- 4817. doi:10.13189/ujer.2020.081052
Lazard, L., Capdevila, R., Dann, C., Locke, A. ve Roper, S. (2019). Sharenting: Pride, affect and the day‐to ‐day politics of digital mothering. Social and Personality Psychology Compass,13(4), e12443. doi: 10.1111/spc3.12443
Lipu, M. ve Siibak, A. (2019). ‘Take it down!’: Estonian parents’ and pre-teens’ opinions and experiences with sharenting. Media International Australia, 170(1), 57-67. doi: 10.1177/1329878X19828366
Marasli, M., Suhendan, E., Yilmazturk, N. H. ve Cok, F. (2016). Parents’ shares on social networking sites about their children: sharenting. The Anthropologist, 24(2), 399-406.
Minkus, T., Liu, K. ve Ross, K. W. (2015, Mayıs). Children seen but not heard: When parents compromise children's online privacy. 24. International Conference on World Wide Web konferansında sunulan bildiri, Floransa, İtalya.
Moser, C., Chen, T. ve Schoenebeck, S. Y. (2017, Mayıs). Parents’ and children’s preferences about parents sharing about children on social media. CHI conference on human factors in computing systems konferansında sunulan bildiri, The Colorado Convention Center, Denver, Colorado, ABD.
Otero, P. (2017). Sharenting... should children’s lives be disclosed on social media. Arch Argent Pediatr, 115(5), 412-414. doi:10.5546/aap.2017.eng.412
Ouvrein, G. ve Verswijvel, K. (2019). Sharenting: Parental adoration or public humiliation? A focus group study on adolescents' experiences with sharenting against the background of their own impression management. Children and Youth Services Review, 99, 319-327. doi: 10.1016/j.childyouth.2019.02.011
Pavlick, J. (2017a, 17 Mayıs). Sharenting–in whose interests? https://blogs.lse.ac.uk/parenting4digitalfuture/2017/05/17/sharenting-in-whose-interests/ adresinden alınmıştır.
Pavlick, J. (2017b, 17 Ekim). Could a child sue their parents for sharenting? https://blogs.lse.ac.uk/parenting4digitalfuture/2017/10/11/could-a-child-sue-their-parents-for-sharenting/ adresinden alınmıştır.
Prakash, A. (2019). Parental role in creation and preservation of digital identity of children. Test Engineering & Management, 81, 4907-4911.
Ranzini, G., Newlands, G. E., & Lutz, C. (2020). Sharenting, peer influence, and Privacy concerns: A study on the Instagram-sharing behaviors of parents in the United Kingdom. Social Media+ Society, 6(4), 1-13. doi:10.1177/2056305120978376
Ruiz-Gomez, A., Gavilan, D. ve Avello, M. (2020, Ekim). #Babiesofinstagram: The digitally mediated lives of ‘aspiring’ baby models and brand reps. The 21st Annual Conference of the Association of Internet Researchers konferansında sunulan bildiri. Online konferans.
Sarkadi, A., Dahlberg, A., Fängström, K. ve Warner, G. (2020). Children want parents to ask for permission before ‘sharenting’. Journal of paediatrics and child health, 56, 981–983. doi:10.1111/jpc.14945
Siibak, A. ve Traks, K. (2019). The dark sides of sharenting. Catalan Journal of Communication& Cultural Studies, 11(1), 115-121.
Sivak, E. ve Smirnov, I. (2019). Parents mention sons more often than daughters on social media. Proceedings of the National Academy of Sciences, 116(6), 2039-2041.
Steinberg, S. B. (2017). Sharenting: Children's privacy in the age of social media. Emory LJ, 66, 839.
Verswijvel, K., Walrave, M., Hardies, K. ve Heirman, W. (2019). Sharenting, is it a good or a bad thing? Understanding how adolescents think and feel about sharenting on social network sites. Children and Youth Services Review, 104,104401. doi: 10.1016/j.childyouth.2019.104401 von Teschenhausen Eberlin, F. B. (2017). Sharenting, freedom of expression and children's privacy in the digital environment: The role of application providers under the Brazilian legal framework. Braz. J. Pub. Pol'y, 7(3), 256.
Wagner, A. ve Gasche, L. A. (2018). Sharenting: Making decisions about other's privacy on social networking sites. Publications of Darmstadt Technical University, Institute for Business Studies (BWL), 90477.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2022 Nesne Psikoloji Dergisi