Anahtar Kelimeler
nefret söylemi
gruplar arası ilişkiler
sosyal psikoloji
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Nefret suçu ve nefret söylemi, gruplar arası olumsuz ilişkilerin uç örneklerindendir. Maruz kalan grup üyeleri açısından fiziksel ve psikolojik birçok yıkıcı sonucu bulunan nefret söylemleri ve suçlarıyla başa çıkmak için ona zemin hazırlayan değişkenlerin detaylı şekilde analiz edilmesi ve buna uygun çözüm önerilerinin sunulmasının oldukça yararlı olacağı düşünülmektedir. Bu nedenle mevcut çalışmanın amacı; nefret söylemleri ve suçlarıyla ilişkili bazı sosyal psikolojik değişkenleri ele almak ve bu bağlamda nefret söylemlerini ve suçlarını azaltmak için çözüm önerilerinde bulunmaktır. Bu amaçla öncelikle nefret söylemleri ve nefret suçlarının tanımı yapılmış ve bu doğrultuda çeşitli örnekler sunulmuştur. Daha sonra nefret suçları ve nefret söylemleri, sosyal kimlik özdeşimi, sosyal baskınlık yönelimi, sistemi meşrulaştırma eğilimi, gerçekçi ve sembolik tehdit algısı, engellenme ve günah keçisi kavramları açısından incelenmiştir. Bu kavramların nefret söylemleri ve suçlarıyla ilişkisi, Türkiye ve dünyanın çeşitli bölgelerinden araştırma bulguları ve örneklerle somutlaştırılmaya çalışılmıştır. Son olarak ise nefret suçları ve söylemleri ile mücadele etme noktasında bu kuramsal bilgilerden de yararlanarak bazı çözüm önerileri sunulmuştur.
Referanslar
Acar-Erdol, T. ve Gözütok, F. D. (2019). Toplumsal cinsiyet eşitliği eğitim programının değerlendirilmesi. İlköğretim Online, 18(4), 1497-1519.
Alğan, T .C. ve Şensever F. L. (2010). Ulusal Basında Nefret Suçları: 10 Yıl, 10 Örnek. İstanbul: Sosyal Değişim Derneği.
Alorainy, W., Burnap, P., Liu, H. ve Williams, M. L. (2018). “The enemy among us”: Detecting cyber hate speech with threats-based othering language embeddings. ACM Transactions on the Web, 9 (4), 1-26.
Alp, H. (2018). Suriyeli sığınmacılara yönelik ayrımcı ve ötekileştirici söylemin yerel medyada yeniden üretilmesi. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 5 (15), 22-37.
Antebi-Gruszka, N., Mor, Z. ve Shilo, G. (2019). Mental distress, well-being, and stress-related growth following an anti-LGBQ hate crime among LGBQ young adults in Israel: The effect of familiarity with the victims and the mediating role of emotional support. Journal of Homosexuality, 1–19.
Armutçu, O. (2016, 2 Kasım). İlk kez nefret suçları tanımlandı. Hürriyet. https://www.hurriyet.com.tr/gundem/ilk-kez-nefret-suclari-tanimlandi-40265961, (Erişim Tarihi: 22.03.2020).
Austin, D. E. J. ve Jackson, M. (2019). Benevolent and hostile sexism differentially predicted by facets of right-wing authoritarianism and social dominance orientation. Personality and Individual Differences, 139, 34–38.
Avcıoğlu, S. (2019). Lise öğrencilerine verilen öfke kontrol eğitiminin şiddet eğilimine etkisi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
Aydemir, S. (2019). Toplumsal cinsiyet eşitliğine duyarlı medya okuryazarlığı eğitiminin öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin tutumlarına etkisi (Yayınlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
Banks, J. (2010). Regulating hate speech online. International Review of Law, Computers and Technology, 24 (3), 233-239.
Baş, O. (2016). Sosyal medyada sergilenen olumlu yahut olumsuz tutumların sosyal kimlik ile ilişkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
Baysu, G. ve Duman, Y. (2016). Why does identity matter? A two-path model to intergroup forgiveness via in-group bias and outgroup blame. Psychological Research, 19 (1), 43 – 51.
Berkowitz, L. (1989). Frustration-Aggression hypothesis: Examination and reformulation. Psychological Bulletin, 106 (1), 59-73.
Bilewicz, M. ve Krzeminski, I. (2010). Anti-Semitism in Poland and Ukraine: The belief in Jewish control as a mechanism of scapegoating. International Journal of Conflict and Violence, 4(2), 234 – 243.
Bilewicz, M., Soral, W., Marchlewska, M. ve Winiewski, M. (2015). When authoritarians confront prejudice. differential effects of SDO and RWA on support for hate-speech prohibition. Political Psychology, 38(1), 87–99.
Boeckmann, R. J. ve Turpin-Petrosino, C. (2002). Understanding the Harm of Hate Crime. Journal of Social Issues, 58(2), 207–225.
Breuer, J. ve Elson, M. (2017). Frustration-Aggression Theory. P. Sturmey (Ed.). The Wiley Handbook of Violence and Aggression içinde (s. 1-12). Chichester: Wiley Blackwell.
Bulunmaz, B. (2015). Yeni medyada nefret söylemi ve üniversite öğrencilerine yönelik bir araştırma. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 73-88.
Bustillos, A. ve Silván-Ferrero, M. (2013). Attitudes toward peers with physical disabilities at high school: Applying the ıntegrated threat theory. Rehabilitation Counseling Bulletin, 56(2), 108-119.
Cichocka, A., Dhont, K. ve Makwana A. P. (2017). On self-love and outgroup hate: Opposite effects of narcissism on prejudice via social dominance orientation and right-wing authoritarianism. European Journal of Personality, 31, 366–384.
Cowan, G., Heiple, B., Marquez, C., Khatchadourian, D. ve McNevin, M. (2005). Heterosexuals’ attitudes toward hate crimes and hate speech against gays and lesbians. Journal of Homosexuality, 49(2), 67– 82.
Craig-Henderson, K. ve Sloan, L. R. (2003). After the hate: Helping psychologists help victims of racist hate crime. Clinical Psychology Science and Practice, 10 (4), 480-490.
Croucher, S. M. (2013). Integrated threat theory and acceptance of immigrant assimilation: An analysis of Muslim immigration in Western Europe. Communication Monographs, 80(1), 46-62.
Çakar, B. (2015). Avrupa ve ABD’de artan salgın: Nefret suçu. The Global A Journal of Policy and Strategy, 1 (2), 91-113.
Çalışkan, S. (2019). Ev sahibi halkın suriyeli göçmenlere yönelik tutumu: İstanbul; Sultanbeyli-Kadıköy ilçeleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Aydın Üniversitesi, İstanbul.
Çomu, T. (2012). Video paylaşım ağlarında nefret söylemi: Youtube örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
Daftary, A. M., Devereux, P. ve Elliott, M. (2020). Discrimination, depression, and anxiety among college women in the Trump era. Journal of Gender Studies, 1-14.
Demirbaş, T. (2017). Nefret söylemi ve nefret suçları. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 19, 2693-2701.
Dondurucu, Z. B. (2018). Yeni medyada cinsel kimlik temelli nefret söylemi: İnci sözlük örneği. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(2), 1376-1405.
Dovidio, J. F., ten Vergert, M., Stewart, T. L., Gaertner, S. L., Johnson, J. D., Esses, V. M., Riek, B. M. ve Pearson, A. R. (2004). Perspective and prejudice: Antecedents and mediating mechanisms. Personality and Social Psychology Bulletin, 30(12), 1537–1549.
Durmaz, A. (2015). Alevi ve Sünnilerde sosyal kimlik ve önyargı (Malatya ili örneği) (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Dicle Üniversitesi, Diyarbakır.
Ekşi, H., Memur, K. H. N., Yalın, S. H. ve Dinç, S. (2020). Sosyal mesafe ve maneviyat arasındaki ilişkide empati ve toplumsal baskınlığın aracı rolü: Suriyelilere yönelik karma bir çalışma. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 24 (2), 257-276.
Ekşi Sözlük, (2020). http://www.eksisozluk.com.tr/, (Erişim Tarihi: 22.03.2020).
Elçi, D. Ö. (2018). Ayrımcılık, nefret söylemi/suçları ve transfobi ile damgalanan trans kadınlar. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(55), 532-542.
Erdem, E. (2016). Eşcinsel insan hakları: Sosyal baskınlık yönelimi, sistemi meşrulaştırma, yükleme karmaşıklığı açısından bir inceleme (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
Feddes, A. R. ve Jonas, K. J. (2020). Associations between Dutch LGBT hate crime experience, well being, trust in the police and future hate crime reporting. Social Psychology, 51, 171-182.
Fırat, M. (2019). Turks’ prejudice against Kurds and Syrians: The role of contact, identifıcation, and threat (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul.
Glotfelter, M. A. ve Anderson, V. N. (2017). Relationships between gender self-esteem, sexual prejudice, and trans prejudice in cisgender heterosexual college students. International Journal of Transgenderism, 18(2), 182–198.
Göregenli, M. (2012). Temel Kavramlar: Önyargı, Kalıpyargı ve Ayrımcılık. K. Çayır ve M. Ayan Ceyhan (Der..) Ayrımcılık: Çok boyutlu yaklaşımlar içinde (s. 17-27). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Green, D. P., Glaser, J. ve Rich, A. (1998). From lynching to gay bashing: The elusive connection between economic conditions and hate crime. Journal of Personality and Social Psychology, 75(1), 82-92.
Green, D. P., McFalls, L. H. ve Smith, J. K. (2001). Hate crime. Annual Review of Sociology, 27, 479-504.
Güler, M. (2019). Ortak iç-grup kimliği, gruplararası temas ve algılanan tehditlerin Suriyeli bireylere yardım etme niyeti üzerine etkisi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 8(2), 916-938.
Gürbüz, H. C. (2019). Sosyal baskınlık yönelimi, otoriteryanizm ve değerlerin savaşa yönelik tutumlarla ilişkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Mersin Üniversitesi, Mersin.
Gürel, D. K. (2019). The predictors of attitudes toward divorced women: Ambivalent sexism and system justification (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
Hadarics, M. ve Kende, A. (2018). The dimensions of generalized prejudice within the dual-process model: The mediating role of moral foundations. Current Psychology, 37, 731–739.
Hogg, M. A. ve Abrams, D. (1998). Social identifications: A social psychology of intergrouprelations and group processes. Londra: Routledge.
Hürriyet. (2018, 30 Mayıs). Burhaniye'de Roman vatandaşlar kavga etti: 7 yaralı. https://www.hurriyet.com.tr/burhaniyede-roman-vatandaslar-kavga-etti-7-ya-40851991, (Erişim Tarihi: 22.03. 2021)
Hürriyetoğlu, H. (2019). Gruplar arası tehdit ve empatinin Suriyeli göçmenlere yönelik açık ve örtük tutumlar üzerindeki etkisi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
İnci Sözlük, (2020). http://www.incisozluk.com.tr/, (Erişim Tarihi: 22.03.2020).
İskit, Y. (2019). Beş basamaklı öfke kontrol eğı̇ tı̇ mı̇ nı̇ n yetı̇ şkı̇ nlerdekı̇ öfke düzeyı̇ ne etkı̇ sı̇ (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). İbn Haldun Üniversitesi, İstanbul.
Jost, J. T. ve Banaji, M. R. (1994). The role of stereotyping in system-justification and the production of false consciousness. British Journal of Social Psychology, 33, 1-27.
Jost, J. T., Banaji, M. R. ve Nosek, B. A. (2004). A decade of system justification theory: Accumulated evidence of conscious and unconscious bolstering of the status quo. Political Psychology, 25(6), 881- 919.
Kafalı, B. (2020). Toplumsal cinsiyet eşitliğinde öğretmen eğitimi: Mor Sertifika örneği (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Bilgi Üniversitesi, İstanbul.
Kaos. (2019). 2018 yılında Türkiye’de gerçekleşen homofobi ve transfobi temelli nefret suçları raporu. Ankara: Ayrıntı Basımevi.
Kapralski, S. (2016). The evolution of anti-Gypsyism in Poland: From ritual scapegoat to surrogate victims to racial hate speech? Polish Sociological Rewiev, 56(1), 101-117.
Karamete, F. (2019). Twitter’da Suriyeli mültecilere yönelik nefret söylemi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
Karataş, A. (2017). Öğretmen adaylarının medya okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi ve eğitim fakültelerine yönelik bir "medya okuryazarlığı" eğitim programı tasarısı (Yayınlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
Koçak, M. (2019). Mağdurun özelliklerinin nefret suçuna yönelik tutumlar üzerindeki etkisi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu.
Kurt, G. (2019). Yeni medyada nefret söylemi: Youtube’da Suriyeli mültecilere karşı üretilen nefret söylemi üzerine bir araştırma. The Journal of International Lingual, Social and Educational Sciences, 5 (1), 1-20.
Lundy, B. D ve Darkwah, K. (2018). Measuring community integration of lusophone West African immigrant populations through needs assessment, human security, and realistic conflict theory. International Migration and Integration, doi: 10.1007/s12134-018-0551-7
Man, F. (2016). "Günah Keçileri" ya da "Olağan Şüpheliler" olarak Suriyeliler. Çalışma ve Toplum, 3, 1147-1170.
Mannarini, T., Talo, C. ve Rochira, A. (2016). How diverse is this community? Sense of community, ethnic prejudice and perceived ethnic heterogeneity. Journal of Community and Applied Social Psychology, 27(3), 181–195.
Milliyet. (2020, 17 Haziran). Esenyurt'ta Suriyelilerin açtığı kaçak hastaneye baskın düzenlendi, https://www.milliyet.com.tr/milliyet-tv/esenyurtta-suriyelilerin-actigi-kacak-hastaneye-baskin duzenlendi-video-6237257, (Erişim tarihi: 22.03.2021).
Monteith, M. J. ve Hildebrand, L. K. (2019). Sexism, perceived discrimination, and system justification in the 2016 U.S. presidential election context. Group Processes and Intergroup Relations, 1-16.
Obermaier, M., Hofbauer, M. ve Reinemann, C. (2018). Journalists as targets of hate speech. How German journalists perceive the consequences for themselves and how they cope with it. Studies in Communication and Media, 7 (4), 499-524.
Özipek, B. B. (2018). Ekonomi temelli ayrımcılık ve önyargı karşıtı argümantasyona katkı: “Suriyeli sığınmacılar ve Türkiye ekonomisi” raporu. Liberal Düşünce Dergisi, 23(90), 125-146.
Öztekin, H. (2015). Yeni medyada nefret söylemi: Ekşi Sözlük örneği. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8 (38), 925-936.
Padır, M. A. (2019). Examining xenophobia in Syrian refugees context: The roles of perceived threats and social contact (Yayınlanmamış doktora tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
Passini, S. ve Morselli, D. (2016). Blatant domination and subtle exclusion: The mediation of moral inclusion on the relationship between social dominance orientation and prejudice. Personality and Individual Differences, 89, 182–186.
Pettigrew, T. F. (1998). Intergroup contact theory. Annual Reviews of Psychology, 49, 65-85.
Pratto, F., Sidanius, J., Stallworth, L. M. ve Malle, B. F. (1994). Social dominance orientation: A personality variable predicting social and political attitudes. Journal of Personality and Social Psychology, 67, 741-763.
Quinton, W. J. (2019). Unwelcome on campus? Predictors of prejudice against international students. Journal of Diversity in Higher Education, 12(2), 156–169.
Roussos, G. ve Dovidio, J. F. (2020). Tolerating hate: Racial bias, freedom of speech, and responses to hate crimes. R. J. Sternberg (Ed.) Perspectives on hate: How it originates, develops, manifests, and spreads içinde (s. 225–249). Washington: American Psychological Association.
Sakallı-Uğurlu, N., Uğurlu, O. ve Eryılmaz, D. (2019). The relationships among attitude toward gay men and lesbians, system justification, social contact, political orientation and gender. Nesne, 7(14), 19-33.
Serbes, F. (2017). LGBT bireylerle sosyal temas biçimleri, otoriterlik, sosyal baskınlık yönelimi, ilişkisel benlik ve sistemi meşrulaştırmanın homofobiyle ilişkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Arel Üniversitesi, İstanbul.
Sert, N. Y. ve Turhan, Ş. B. (2019). Türkiye’de romanlara yöneltilen nefret söyleminin Romanlar tarafından algılanma biçimi: Roman üniversite öğrencileri üzerine nitel bir çalışma. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17 (3), 535-559.
Sezen, S. (2019). Cinsiyetler arası statü farkına sosyal kimlik ve sistemi meşrulaştırma kuramları açısından bir bakış (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Mersin Üniversitesi, Mersin.
Sherif, M., Harvey, 0. J., White, B. J., Hood, W. R. ve Sherif, C. W. (1961). Intergroup conflict and cooperarion. Norman: University of Oklahoma Book Exchange
Sidanius, J., Pratto, F., Martin, M. ve Stallworth, L. M. (1991). Consensual racism and career track: Some implications of social dominance theory. Political Psychology, 12(4), 691-721.
Stephan, W.G. ve Stephan, C. W. (2000). An integrated threat theory of prejudice. Oskamp, S. (Ed). Reducing prejudice and discrimination içinde (s. 23-47). New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.
Tajfel, H. ve Turner, J., (1979). An integrative theory of intergroup conflict. The social psychology of intergroup relations içinde (s. 33-47). Monterey, CA: Brooks/Cole.
Tapan, İ. (2019). Suriyeli mültecilerin Malatya’da coğrafi dağılışı ve sosyo-ekonomik etkileri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
Taşdelen, B. (2020). Twitter'da Suriyeli mültecilere karşı çevrimiçi nefret söylemi: #suriyelileriistemiyoruz. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 11 (2), 562-575.
Temiz, S. ve Öztürk, M. (2019). Empatinin yaşlı ayrımcılığı üzerindeki etkisi: Gençler üzerine bir araştırma. Ekev Akademi Dergisi, 23 (80), 483-498.
Topcu, B. G. (2019). Hemşirelik öğrencilerinin etnikmerkezcilik düzeyine kültürel farkındalık eğitiminin etkisi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.
Topçubaşı, T. (2015). Farklılıklara saygı eğitim programının öğrencilerin farklılıklara saygı düzeyine etkisi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli.
Toper, M. ve Cengiz, A. A. (2019). Kişilik, sosyal baskınlık ve önyargı: Eski hükümlülere yönelik bir inceleme. Çalışma ve Toplum, 3, 1757-1786.
Toprak, M. (2018). Sosyal medyada Suriyeli sığınmacılara yönelik nefret söylemi: Twitter örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İnönü Üniversitesi, Malatya.
Turner, R.N. ve Crisp, R.J. (2010). Imagining intergroup contact reduces implicit prejudice. British Journal of Social Psychology, 49, 129-142.
Ünür, M. Z. (2018). Suriyeli sığınmacı algısı ve Türkiye’de milliyetçilik: Ekşi Sözlük örneği (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). TOBB Ekonomi Ve Teknoloji Üniversitesi, Ankara.
Vedeler, J. S., Olsen, T. ve Eriksen, J. (2019). Hate speech harms: A social justice discussion of disabled Norwegians’ experiences. Disability and Society, doi:10.1080/09687599.2018.1515723
Velasco Gonzalez, K., Verkuyten, M., Weesie, J. ve Poppe, E. (2008). Prejudice towards Muslims in the Netherlands: Testing integrated threat theory. British Journal of Social Psychology, 47(4), 667-685.
Visintin, E. P., Voci, A., Pagotto, L. ve Hewstone, M. (2016). Direct, extended, and mass-mediated contact with immigrants in Italy: their associations with emotions, prejudice, and humanity perceptions. Journal of Applied Social Psychology, 47(4), 175–194.
Walters, B., Brown, R. ve Wiedlitzka, S. (2016). Causes and motivations of hate crime. Manchester: Equality and Human Rights Commission.
Weber, A. (2009). Nefret söylemi el kitabı. Strasbourg: Avrupa Konseyi Yayınları
Wikipedia. (2021). Holokost, https://tr.wikipedia.org/wiki/Holokost, (Erişim Tarihi: 20.03.2021).
Wilkinson, W. W. ve Peters, C. S. (2017). Evaluations of antigay hate crimes and hate crime legislation: Independent and differentially predicted. Journal of Homosexuality, 65(6), 797 - 813.
Yanbolluoğlu, Ö. (2018). Suriyeli Mültecilere Yönelik Duygular Ve Algılanan Sosyal Mesafede, Gruplar Arası Pozitif Ve Negatif Temas, Sosyal Baskınlık Yönelimi, Gruplar Arası Tehdit ve Gruplar Arası Kaygının Rolü (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Uludağ Üniversitesi, Bursa.
Yaşa, H. (2017). Nefret söylemi inşasında sosyal medyanın rolü: Ekşi Sözlük örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
Yazıcı, T. (2016). Yeni medyanın nefret dili: Suriyeli mültecilerle ilgili Ekşi Sözlük örneği. Global Media Journal, 7(13), 115-136.
Yıldız, Ö. T. (2018). 5-6 yaş grubu için geliştirilen aile katılımlı farklılıklara saygı programının çocukların farklılıklara saygı düzeyine etkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
Yılmaz, C. Y. (2018). Obezite farkındalık eğitiminin beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin kilofobi düzeyleri ve kilolu bireylere yönelik tutumları üzerine etkisinin incelenmesi (Yayınlanmamış doktora tezi). Çukurova Üniversitesi, Adana.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2021 Nesne Psikoloji Dergisi