Anahtar Kelimeler
benlik
sosyal biliş
sosyal roller
toplumsal cinsiyet
COVID-19
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Kitle iletişim araçlarının kullanımı ve yaygınlaşması insanlar arasındaki iletişimi değiştirip dönüştürmüştür. Sosyal medya kullanımı, bireylerin gayri resmi etkileşimlerinin yanı sıra kurumsal yapıları ve profesyonel rutinleri de etkileyerek günlük yaşamın mekaniklerine derinlemesine nüfuz etmektedir. Sosyal medya platformlarının yaygınlaşması ve kullanımının giderek artmasıyla birlikte, birey ve toplum üzerindeki etkileri de önemli bir araştırma zemini oluşturmuştur. Bu etkilerden biri olarak ele alınabilecek olan bağlam çöküşü kavramı, günlük yaşam içerisinde yüzyüze sosyal ilişkilerde önemli bir belirleyici olan farklı bağlamların sanal dünyada bir araya gelerek birbirinin üzerine çöküşünü ifade etmektedir. Sosyal medya platformlarının herkese açık olması ve fiziki mekanlarda farklı bağlamlarda karşılaşılan, etkileşime girilen kişilerin hepsini aynı yere taşıması bir bağlam çökmesine sebep olmaktadır. Farklı bağlamların birbirinin üzerine çöktüğü sosyal medya, bireylerin benlik sunumu pratiklerini karmaşık hale getirerek referans noktalarını ortadan kaldırmaktadır. Bu çalışmanın amacı, bağlam çöküşü kavramının kuramsal temellerini irdelemek ve ardından söz konusu kavramı sosyal psikoloji ve yeni medya disiplinleri çerçevesinde ele alarak çok disiplinli bir bakış açısı sunmaktır. Çalışmanın amacı doğrultusunda öncelikle söz konusu disiplinler çerçevesinde günlük yaşam pratiklerinde bağlamın yeri ve önemi üzerinde durulmuştur. Ardından bağlam çöküşü kavramına yönelik kuramsal tartışmalar ve görgül araştırmalar derlenmiştir. Son olarak ise, bağlam çöküşü kavramının toplumsal cinsiyet rolleri ile ilişkisi ve COVID-19 pandemi sürecinin bağlam çöküşü üzerindeki etkileri tartışılmıştır.
Referanslar
AFAD, (2021, Mart 26). Afet ve acil durum eğitim merkezi: Doğal afetler. https://www.afad.gov.tr/afadem/dogal-afetler
Agamben, G. (2010). Çıplaklıklar (S. Kılıç, Çev.). Alef Yayınevi.
Allport, G. W. (1954). The nature of prejudice. Addison-Wesley.
Anadolu Ajansı (2021, Mart 6). Üniversitelerdeki kadın akademisyen sayısı artıyor. https://www.aa.com.tr/tr/egitim/universitelerdeki-kadin-akademisyen-sayisi-artiyor/2166630
Barden, J., Maddux, W. W., Petty, R. E. ve Brewer, M. B. (2004). Contextual moderation of racial bias: The impact of social roles on controlled and automatically activated attitudes. Journal of Personality and Social Psychology, 87(1), 5-22.
Baumeister, R. F. (1999). The nature and structure of the self: An overview. R. F. Baumeister, (Ed.), Key readings in social psychology: The self in social psychology içinde (s. 1-20). Psychology Press.
Baumeister, R. F. ve Tice, D. M. (2011). Cognitive, interpersonal, and behavioral effects of social exclusion: How people respond to rejection. J. Aronson ve E. Aronson, (Ed.), Reading about the social animal (11. baskı) içinde (s. 550-567). Worth Publishers.
Becker, H. S. (1963). Outsiders: Studies in the sociology of deviance. The Free Press.
Berktay, F. (2016). Tek tanrılı dinler karşısında kadın: Hristiyanlıkta ve İslamiyette kadının statüsü üzerine karşılaştırmalı bir yaklaşım. Metis Yayıncılık.
Boyd, D. (2008). Why youth (heart) social network sites: The role of networked publics in teenage social life. D. Buckingham, (Ed.), Youth, identity, and digital media. The John D. and Catherine T. MacArthur Foundation series on digital media and learning içinde (s. 119-142). The MIT Press.
Buss, D. M. (2008). Human nature and individual differences: Evolution of human personality. O. P. John, R. W. Robins ve L. A. Pervin (Ed.), Handbook of personality: Theory and research (3. baskı) içinde (s. 29-60). Guilford Press.
Butler, J. (1999). Cinsiyet belası (7. baskı). Metis Yayıncılık.
Costa, E. (2018) Affordances-in-practice: An ethnographic critique of social media logic and context collapse. New Media & Society, 20(10), 1-16.
Çakar Turhan, K. S. (2020). Dünya tarihinde pandemiler ve COVID-19. F. F. Ökten ve O. Özlü, (Der.), COVID-19 pandemisi ve anestezi içinde (s. 1-5). Türkiye Klinikleri.
Davis, J. L. ve Jurgenson, N. (2014). Context collapse: Theorizing context collusions and collisions. Information, Communication & Society, 17(4), 476-485.
Eagly, A. H. (1987). Sex differences in social behavior: A social-role interpretation. Erlbaum Associates, Inc.
Eagly, A. H. ve Steffen, V. J. (1984). Gender stereotypes stem from the distribution of women and men into social roles. Journal of Personality and Social Psychology, 46(4), 735-754.
Festinger, L. (1954). A theory of social comparison processes. Human Relations, 7(2), 117-140.
Fiske, S. T. ve Taylor, S. E. (1984). Social cognition. Addison-Wesley Pub. Co.
Franzoi, S. L. (2009). Social psychology (5. baskı). McGraw-Hil.
Giddens, A. (1998). Modernliğin sonuçları (E. Kuşdil, Çev.). Ayrıntı.
Giddens, B. ve Pierson, C. (1998). Conversations with Anthony Giddens: Making sense of modernity. Polity Press.
Gil-Lopez, T., Shen, C., Benefield, G. A., Palomares, N. A., Kosinski, M. ve Stillwell, D. (2018). One size fits all: Context collapse, self-presentation strategies and language styles on Facebook. Journal of Computer-Mediated Communication, 23(3), 127-145.
Goffman, E. (1990). Stigma: Notes on the management of spoiled identity. Penguin Books.
Goffman, E. (2018a). Günlük yaşamda benliğin sunumu (B. Cezar, Çev.). Metis Yayıncılık.
Goffman E. (2018b). Toplum içinde davranmak (A. Bölükbaşı, Çev.). Heretik.
Goode, E. (2005). Deviant behavior (7. baskı). Prentice Hall.
Han, B.C. ( 2020) Psikopolitika: Neoliberalizm ve yeni iktidar teknikleri (H. Barışcan, Çev.). Metis.
Hogan, R. (1982). A socioanalytic theory of personality. Nebraska Symposium on Motivation, 55-89.
Innis, H. A. (2008). The bias of communication. University of Toronto Press.
James, W. (1890). The principles of psychology. Henry Holt and Co.
Kara, E. (2020). COVID-19 pandemisi: İşgücü üzerindeki etkileri ve istihdam tedbirleri. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(5), 262-282.
Koparan, E. ve Bekalp, B. (2020). İzolasyon sürecinde iletişim ve üretim süreçleri: Kadınların home office dolayımlı mesai ve iş yükü dönüşümü. Moment Dergi, 7(2), 149-172.
MacPherson, E., ve Kerr, G. (2020). Online public shaming of professional athletes: Gender matters. Psychology of Sport and Exercise, 51, 1-9.
Markus, H. R. ve Kitayama, S. (1991). Culture and the self: Implications for cognition, emotion, and motivation. Psychological Review, 98(2), 224-253.
Marwick, A. E. ve Boyd, D. (2011). I tweet honestly, I tweet passionately: Twitter users, context collapse, and the imagined audience. New Media & Society, 13(1), 114-133.
Marzouki, Y. Aldossari, F. S. ve Veltri, G. A. (2021). Understanding the buffering effect of social media use on anxiety during the COVID-19 pandemic lockdown. Humanities and Social Sciences Communications, 8(47), DOI: 10.1057/s41599-021-00724-x
Mead, G. H. (1934). Mind, self, and society. University of Chicago Press.
Meyrowitz, J. (1985) No sense of place: The impact of electronic media on social behaviour. Oxford University Press.
Moskowitz, G. B. (2005). Social cognition: Understanding self and others. (A. Tesser, Ed.). Guilford Press.
Noelle-Neumann, E. (1974). The spiral of silence: A theory of public opinion. The Journal of Communication, 24(2), 43-51.
Power, K. (2020). The COVID-19 pandemic has increased the care burden of women and families. Sustainability: Science, Practice and Policy, 16(1), 67-73.
Rank, O. (1924/1993). The trauma of birth. Dover Publications.s
Roesch, E., Amin, A., Gupta, J. ve Garcia-Moreno, C. (2020). Violence against women during covid-19 pandemic restrictions. BMJ 2020; 369:m1712.
Ross, L. D., Amabile, T. M. ve Steinmetz, J. (1977). Social roles, social control and biases in social perception processes. Journal of Personality and Social Psychology, 35(7), 485-494.
Silvestre Cabrera, M., Lopez Belloso, M. ve Royo Prieto, R. (2021). The fourth wave in audiovisual content: A true achievement of feminism?. International Journal of Communication, 15(2), 416-438.
Swann, W. B., Jr. ve Bosson, J. K. (2008). Identity negotiation: A theory of self and social interaction. O. P. John, R. W. Robins ve L. A. Pervin (Ed.), Handbook of personality: Theory and research (3. baskı) içinde (s. 448-471). Guilford Press.
Tifferet, S. (2019). Gender differences in privacy tendencies on social network sites: A meta-analysis. Computers in Human Behavior, 93, 1-12.
Tsao, S., Chen, H., Tisseverasinghe, T., Yang, Y., Li, L. ve Butt, Z. A. (2021). What social media told us in the time of COVID-19: A scoping review. Lancet Digit Health, 3(3), e175-e194. DOI: 10.1016/S2589-7500(20)30315-0
Türkiye İstatistik Kurumu, (2021, Mart 10). İstatistik Veri Portalı: İstihdam, işsizlik ve ücret. https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=istihdam-issizlik-ve-ucret-108&dil=1
UN Women. (2020). Policy brief: The impact of COVID-19 on women. United Nations.
Van Dijk, J. (2016). Ağ toplumu (Ö. Sakin, Çev.). Kafka.
Vitak, J. (2012). The impact of context collapse and privacy on social network site disclosures. Journal of Broadcasting & Electronic Media, 56(4), 451-470.
Vitak, J., Lampe, C., Gray, R. ve Ellison, N. B. (2012). “Why won’t you be my Facebook friend?” strategies for managing context collapse in the workplace. Proceedings of the 2012 iConference içinde (s. 555- 557).
West, C. ve Zimmerman, D. H. (1987). Doing gender. Gender and Society, 1(2), 125-151.
Wong, A., Ho, S., Olusanya, O., Antonini, M. V. ve Lyness, D. (2020). The use of social media and online communications in times of pandemic COVID-19. Journal of the Intensive Care Society, DOI: 10.1177/1751143720966280
World Economic Forum (2021, Mart). Global gender gap report. http://www3.weforum.org/docs/WEF_GGGR_2021.pdf
Yükseköğretim Bilgi Yönetim Sistemi, (2021, Mart 10). Öğretim elemanı istatistikleri: Özet öğretim elemanı sayıları. https://istatistik.yok.gov.tr/
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2021 Nesne Psikoloji Dergisi