Anahtar Kelimeler
halk sağlığı
psikolojik sağlık
iklim değişikliği
psikolojik iyi oluş
psikolojik sıkıntı
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
İklim değişikliği, yirminci yüzyılın insan sağlığını ve yaşamını tehdit eden en önemli sorunlardan biridir. İklimlerde meydana gelen değişiklikler sadece fiziksel sağlığı değil psikolojik sağlığı da önemli ölçüde etkilemektedir. İklim değişikliğinin sonucunda ortaya çıkan aşırı hava olayları ve doğal afetler, akut stres bozukluğu, travma sonrası stres bozukluğu ve depresyon gibi direk etkilere sebep olmaktadır. Bu çalışmada, iklim değişikliğinin hem fiziksel sağlık hem de psikolojik sağlığı üzerindeki dolaylı ve doğrudan etkilerine değinmek ve Türkiye’de psikolojik sağlık ve halk sağlığı alanında çalışan araştırmacıların konuya dikkatini çekmek amaçlanmıştır. Yapılan gözden geçirme sonucunda, değişen iklimlerin birey üzerinde i)uzun süreli stres ve psikolojik sıkıntı, ii)agresyon ve şiddet, iii) ekolojik yas şeklinde üç temel etkisi olduğu belirlenmiştir. İklim değişikliğinin yarattığı etkiler ile ilgili yapılmış çalışmaların hala yeterli sayıda olmadığı gözlenmiştir.Türkiye’de coğrafi özelliklere özgü gözlenen iklim değişiklikleri ve bunun getirdiği etkileri anlamak ve bireylerin bu değişikliklere adaptasyonunu sağlamak için çalışmaların yapılması gerekliliğine dikkat çekilmiş ve bu konuda önerilerde bulunulmuştur.
Referanslar
Albrecht, G. (2005). 'Solastalgia'. A new concept in health and identity. PAN: Philosophy Activism Nature, (3), 41-55.
Albrecht, G. (2011). Chronic environmental change: Emerging “psychoterratic” syndromes. I. Weissbecker (Ed.), In Climate change and human well-being: Global challenges and opportunities (pp. 43 – 56) New York, NY: Springer.
Albrecht, G., Sartore, G. M., Connor, L., Higginbotham, N., Freeman, S., Kelly, B., ... ve Pollard, G. (2007). Solastalgia: the distress caused by environmental change. Australasian psychiatry, 15(sup1), 95-98.
American Psychological Association (2018). 10 Trends to Watch in 2019. Monitor on Psychology.
Anderson, C. A. ve DeLisi, M. (2011). Implications of global climate change for violence in developed and developing countries. J. P. Forges, A. W. Kruglanski, & K. D. Williams (Eds.), In The psychology of social conflict and aggression (pp. 249 – 265), New York, NY: Psychology Press.
Berry, H. L., Bowen, K. ve Kjellstrom, T. (2010). Climate change and mental health: a causal pathways framework. International journal of public health, 55(2), 123-132.
Berry, H. L., Kelly, B. J., Hanigan, I. C., Coates, J. H., McMichael, A. J., Welsh, J. A. ve Kjellstrom, T. (2008). Rural mental health impacts of climate change. Commissioned report for the Garnaut Climate Change Review. Canberra: The Australian National University.
Bhugra, D. (2004). Migration and mental health. Acta psychiatrica scandinavica, 109 (4), 243-258.
Bhugra, D., Gupta, S., Schouler-Ocak, M.,et al. (2014). EPA guidance mental health care of migrants. European Psychiatry, 29(2), 107-115.
Black, R., Bennett, S. R., Thomas, S. M. ve Beddington, J.R. (2011). Climate change: Migration as adaptation. Nature, 478 (7370), 447-449.
Bourque, F. ve Willox, A. C. (2014). Climate change: The next challenge for public health? International Review of Psychiatry, 26(4), 415-422.
Çelik, S., Bacanlı, H. ve Görgeç, H. (2008). Küresel iklim değişikliği ve insan sağlığına etkileri. Telekomünikasyon Şube Müdürlüğü, 1, 31. Available from: https://www.mgm.gov.tr/FILES/genel/saglik/iklimdegisikligi/kureseliklimdegisikligietkileri.pdf
Çelik, S., Bölük, E., Akbaş, A. İ., Deniz, A. (2017). İklim değişiyor, hava olayları sertleşiyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü. Alınma Tarihi: 14.04.2020. https://www.mgm.gov.tr/FILES/genel/makale/iklimdegisiyor.pdf.
Cohn, E., Rotton, J., Peterson, A. ve Tarr, D. (2004). Temperature, city size, and the southern subculture of violence: support for social escape/avoidance (SEA) theory. J Appl Soc Psychol, 34, 1652–1674.
Cunsolo, A., ve Ellis, N. R. (2018). Ecological grief as a mental health response to climate change-related loss. Nature Climate Change, 8(4), 275.
Dünya Sağlık Örgütü (1948) World Health Organization Constitution. Geneva.
Fritze, J. G., Blashki, G. A., Burke, S. ve Wiseman, J. (2008). Hope, despair and transformation: climate change and the promotion of mental health and wellbeing. Int J Ment Health Syst, 2 (13) 1 - 10.
Frumkin, H., Hess, J., Luber, G., Malilay, J., McGeehin, M. (2008). Climate change: the public health response. American Journal and Public Health, 98 (3), 435-445.
Galea, S., Nandi, A., Vlahov, D. (2005). The epidemiology of posttraumatic stress disorder after disasters. Epidemiologic Reviews, 27, 78 –91.
Haines, A., Kovats, R. S., Campbell-Lendrum, D. ve Corvalán, C. (2006). Climate change and human health: impacts, vulnerability and public health. Public health, 120 (7), 585-596.
Higginbotham, N., Connor, L., Albrecht, G., Freeman, S. ve Agho, K. (2006). Validation of an environmental distress scale. EcoHealth, 3(4), 245-254.
Hayes, K., Berry, P. ve Ebi, K. L. (2019). Factors influencing the mental health consequences of climate change in Canada. International journal of environmental research and public health, 16(9), 1583.
Howarth, E. ve Hoffman, M.S. (1984). A multidimensional approach to the relationship between mood and weather. Br J Psychol, 75, 15–23.
Kar, N. (2009). Psychological impact of disasters on children: review of assessment and interventions. World journal of pediatrics, 5 (1), 5-11.
Khasnis, A. A. ve Nettleman, M.D. (2005). Global warming and infectious disease. Archives of medical research, 36(6), 689-696.
Kjellstrom, T. (2009). Climate change, direct heat exposure, health and well-being in low and middle- income countries. Global Health Action, 2, doi:10.3402/gha.v2i0.1958.
Kjellstrom, T. ve McMichael, A. J. (2013). Climate change threats to population health and well-being: the imperative of protective solutions that will last. Global Health Action, 6, doi: 10.3402/gha.v6i0.20816.
Leaning, J. ve Guha-Sapir, D. (2013). Natural disasters, armed conflict, and public health. The New England Journal of Medicine, 369, 1836 – 1842.
Lee, H. C., Lin, H.C., Tsai, S. Y., Li, C. Y., Chen, C. C. ve Huang, C. C. (2006). Suicide rates and the association with climate: A population-based study. Journal of Affective Disorders, 92(2), 221–226.
Maes, M., Demeyer, F., Thompson, P., Peeters, D., Cosyns, P. (1994). Synchronized annual rhythms in violent suicide rate, ambient-temperature and the light-dark span. Acta Psychiatr Scand, 90, 391– 396.
Marshall, R. D., Bryant, R. A., Amsel, L., Suh, E. J., Cook, J. M., Neria, Y. (2007). The psychology of ongoing threat: Relative risk appraisal, the September 11 attacks, and terrorism-related fears. American Psychologist, 62, 304 –316.
Obradovich, N., Migliorini, R., Paulus, M. P., ve Rahwan, I. (2018). Empirical evidence of mental health risks posed by climate change. Proceedings of the National Academy of Sciences, 115(43), 10953- 10958.
Paavola, J. (2017). Health impacts of climate change and health and social inequalities in the UK. Environmental Health, 16(1), 61-68.
Padhy, S. K., Sarkar, S., Panigrahi, M., Paul, S. (2015). Mental health effects of climate change. Indian Journal of Occupational and Environmental Medicine, 19(1), 3 – 7.
Smithers, J. ve Smit, B. (1997). Human adaptation to climatic variability and change. Global environmental change, 7(2), 129-146.
Swim, J., Clayton, S., Doherty, T., Gifford, R., Howard, G., Reser, J., Stern, P., Weber, E. (2009). Psychology and global climate change: Addressing a multi-faceted phenomenon and set of challenges. In A report by the American Psychological Association’s task force on the interface between psychology and global climate change. American Psychological Association, Washington.
Trombley, J., Chalupka, S., Anderko, L. (2017). Climate change and mental health. American Journal of Nursing, 117(4), 44-52.
Türkeş, M. (2012). Türkiye’de gözlenen ve öngörülen iklim değişikliği, kuraklık ve çölleşme. Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 4(2), 1-32. Available from: http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/47/1924/20178.pdf.
Van Den Berg, B., Grievink, L., Yzermans, J. ve Lebret, E. (2005). Medically unexplained physical symptoms in the aftermath of disasters. Epidemiologic Reviews, 27, 92–106.
Watts, N., Adger, W.N., Agnolucci, P., Blackstock, J., Byass, P., Cai, W., ... ve Cox, P. M. (2015). Health and climate change: policy responses to protect public health. The Lancet, 386(10006), 1861-1914. doi: 10.1016/S0140-6736(15)60854-6.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2021 Nesne Psikoloji Dergisi