Anahtar Kelimeler
algılanan ilişki kalitesi
ilişkide sosyal karşılaştırma ölçeğinin (ISKÖ) adaptasyonu
güvenirlik
ayırt edici geçerlik
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Bu çalışmada İlişki Sosyal Kıyas Ölçeğinin (İSKÖ) Türkçe ’ye çevrilmesi ve Türkçe versiyonunun psikometrik özelliklerinin test edilmesi amaçlanmıştır. İSKÖ, ilişkilerin sosyal karşılaştırma sıklığını ve karşılaştırmanın gerçekleştiği koşulları değerlendirmek için LeBeau ve Buckingham (2008) tarafından tek faktörlü bir yapıda geliştirilmiştir. Ancak, açımlayıcı faktör analizi, sosyal karşılaştırma kavramının farklı yönlerine değinen iki farklı soru kümesinin olduğunu ve Genel Karşılaştırma Eğilimi (a = .94) ve Partnere Yapılan Atıf (a= .86) olmak üzere iki faktörlü çözümün örneklem için uygun olduğunu ortaya koymuştur. Önerilen faktör yapısı doğrulayıcı faktör analizi ile de test edilmiştir ve sonuçlar iki faktörlü çözümü desteklemektedir (S-B χ 2 (167) = 275.13, p = .00, S-B χ2/df = 1.65, CFI = .95, RMSEA = .05, %90 CI [.04, .06]). Ölçeğin Türkçe versiyonu orijinal hali gibi yüksek iç tutarlılık katsayısına sahiptir (a = .94). Ayrıca, bulgular Türkçe versiyonun yetişkin bağlanma stili, ilişki tatmini, ilişki yatırımı ve seçeneklerin niteliğinin değerlendirilmesi ile güçlü birleşen geçerliliğine sahip olduğunu göstermiştir. İSKÖ' nün Türkçe ’ye uyarlanması, Türkiye'de romantik ilişkiler ve sosyal karşılaştırmalar ile ilgili akademik yapılacak çalışmalar için güçlü psikometrik özellikleri olan bir araç bir araç sağlayacaktır. Böylelikle Türkiye’de romantik ilişkiler ile ilgili yapılan çalışmalara önemli bilimsel katkılar sağlanması beklenmektedir.
Referanslar
Bentler, P. M. (2006). EQS 6 structural equations program manual. In Los Angeles: BMDP Statistic Software.
Bryant, F. B., & Satorra, A. (2013). EXCEL macro file for conducting scaled difference chi-square tests via LISREL 8, LISREL 9, EQS, and Mplus. Available from the authors
Broemer, P., & Diehl, M. (2003). What You Think Is What You Get: Comparative Evaluations of Close Relationships. Personality and Social Psychology Bulletin. https://doi.org/10.1177/0146167203256918
Buunk, B. M. P., Vanyperen, N. W., Taylor, S. E., & Collins, R. L. (1991). Social comparison and the drive upward revisited: Affiliation as a response to marital stress. European Journal of Social Psychology. https://doi.org/10.1002/ejsp.2420210607
Buunk, B. P., Collins, R. L., Taylor, S. E., VanYperen, N. W., & Dakof, G. A. (1990). The Affective Consequences of Social Comparison: Either Direction Has Its Ups and Downs. Journal of Personality and Social Psychology. https://doi.org/10.1037/0022-3514.59.6.1238
Buunk, B. P., & Van Der Eijnden, R. J. J. M. (1997). Perceived prevalence, perceived superiority, and relationship satisfaction: Most relationships are good, but ours is the best. Personality and Social Psychology Bulletin. https://doi.org/10.1177/0146167297233001
Buunk, B. P., & Van Yperen, N. W. (1991). Referential Comparisons, Relational Comparisons, and Exchange Orientation: Their Relation to Marital Satisfaction. Personality and Social Psychology Bulletin. https://doi.org/10.1177/0146167291176015
Büyükşahin, A., Hasta, D., & Hovardaoğlu, S. (2005). İlişki istikrarı Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Türk Psikoloji Yazıları, 8(16), 25–35.
Byrne, B. M. (2013). Structural equation modeling with EQS: Basic concepts, applications, and programming, second edition. In Structural Equation Modeling with EQS: Basic Concepts, Applications, and Programming, Second Edition. https://doi.org/10.4324/9780203726532
Festinger, L. (1954). A Theory of Social Comparison Processes. Human Relations, 7(2), 117–140. https://doi.org/10.1177/001872675400700202
Fraley, R. C., Waller, N. G., & Brennan, K. A. (2000). An item response theory analysis of self-report measures of adult attachment. Journal of Personality and Social Psychology. https://doi.org/10.1037/0022-3514.78.2.350
Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
IBM, Corporation, I. B. M., SPSS, IBM, Statistics, I. B. M. S., IBM, Statistics, I. B. M. S., IBM, SPSS/IBM, IBM Corp., IBM, Statistics, I. B. M. S., IBM, Germany, T., Statistics, I. B. M. S., IBM, Statistics, I. B. M. S., IBM, SPSS/IBM, … SPSS/IBM. (2016). IBM SPSS Statistics 23. Release Notes. https://doi.org/10.1080/02331889108802322
LeBeau, L. S., & Buckingham, J. T. (2008). Relationship social comparison tendencies, insecurity, and perceived relationship quality. Journal of Social and Personal Relationships, 25(1), 71–86. https://doi.org/10.1177/0265407507086806
Lockwood, P., Dolderman, D., Sadler, P., & Gerchak, E. (2004). Feeling better about doing worse: Social comparisons within romantic relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 87(1), 80– 95. https://doi.org/10.1037/0022-3514.87.1.80
Madsen, S. D., & Collins, W. A. (2011). The Salience of Adolescent Romantic Experiences for Romantic Relationship Qualities in Young Adulthood. Journal of Research on Adolescence, 21(4), 789–801. https://doi.org/10.1111/j.1532-7795.2011.00737.x
Morry, M. M., & Sucharyna, T. A. (2016). Relationship social comparison interpretations and dating relationship quality, behaviors, and mood. Personal Relationships, 23(3), 554–576. https://doi.org/10.1111/pere.12143
Morry, M. M., & Sucharyna, T. A. (2019). Relationship social comparisons in dating and marital relationships: Adding relationship social comparison interpretations. Journal of Social Psychology, 159(4), 398–416. https://doi.org/10.1080/00224545.2018.1498826
Morry, M. M., Sucharyna, T. A., & Petty, S. K. (2018). Relationship social comparisons: Your facebook page affects my relationship and personal well-being. Computers in Human Behavior, 83, 140–167. https://doi.org/10.1016/j.chb.2018.01.038
Moss, B. F., & Schwebel, A. I. (1993). Defining Intimacy in Romantic Relationships. Family Relations. https://doi.org/10.2307/584918
Mussweiler, T. (2001). “Seek and ye shall find”: Antecedents of assimilation and contrast in social comparison. European Journal of Social Psychology, 31(5), 499–509. https://doi.org/10.1002/ejsp.75
Okutan, N., & Büyükşahin-Sunal, A. (2010). Romantik ilişkilerde bağlanım: Dindarlık algısı ve romantik ilişkilerle ilgili kalıpyargılar. Türk Psikoloji Yazilari.
Rusbult, C. E., Martz, J. M., & Agnew, C. R. (1998). The Investment Model Scale: Measuring commitment level, satisfaction level, quality of alternatives, and investment size. Personal Relationships. https://doi.org/10.1111/j.1475-6811.1998.tb00177.x
Rusbult, C. E., Van Lange, P. A. M., Wildschut, T., Yovetich, N. A., & Verette, J. (2000). Perceived superiority in close relationships: Why it exists and persists. Journal of Personality and Social Psychology. https://doi.org/10.1037/0022-3514.79.4.521
Selçuk, E., Günaydın, G., Sümer, N., Uysal, A. (2005). Yetişkin bağlanma boyutları için yeni bir ölçüm: Yakın ilişkilerde yaşantılar envanteri-II’nin Türk örnekleminde psikometrik açıdan değerlendirilmesi. Türk Psikoloji Yazıları.
Suls, Jerry; Wheeler, L. (2000). Handbook of Social Comparison.
Suls, J., Martin, R., & Wheeler, L. (2002). Social comparison: Why, with whom, and with what effect? Current Directions in Psychological Science, 11(5), 159–163. https://doi.org/10.1111/1467-8721.00191
Taylor, S. E., Peplau, L. A., & Sears, D. (2006). Social Psychology (12th ed.), (pp. 132-168.) Upper Saddle River, N.J: Pearson/Prentice Hall.
Thai, S., Lockwood, P., Pinkus, R. T., & Chen, S. Y. (2015). Being better than you is better for us: Attachment avoidance and social comparisons within romantic relationships. Journal of Social and Personal Relationships. https://doi.org/10.1177/0265407515578826
Van Lange, P. A. M., & Rusbult, C. E. (1995). My Relationship is Better than- and Not as Bad as--Yours is: The Perception of Superiority in Close Relationships. Personality and Social Psychology Bulletin. https://doi.org/10.1177/0146167295211005
Vanyperen, N. W., & Buunk, B. P. (1991). Sex-Role Attitudes, Social Comparison, and Satisfaction with Relationships. Social Psychology Quarterly, 54(2), 169. https://doi.org/10.2307/2786934
Weinstein, N. D. (1980). Unrealistic optimism about future life events. Journal of Personality and Social Psychology, 39(5), 806–820. https://doi.org/10.1037//0022-3514.39.5.806
Wesner, K. (2008). Social comparison of romantic relationships: The influence of family, friends, and media. http://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=DdGgaAU55TkC&oi=fnd&pg=PR3&dq=Social+comp arison+of+romantic+relationships+:+The+influence+of+family+,+friends+,+and+media+by&ots=Exp OHE3Anb&sig=JpabdXhmoQ9LF25IMqv4YxcXfl8
Wheeler, L. (1966). Motivation as a determinant of upward comparison. Journal of Experimental Social Psychology. https://doi.org/10.1016/0022-1031(66)90062-X
White, G. A. (2011). Implications of relationship social comparison tendencies among dating and married individuals. Dissertation Abstracts International, B: Sciences and Engineering.
Wills, T. A. (1981). Downward comparison principles in social psychology. Psychological Bulletin. https://doi.org/10.1037/0033-2909.90.2.245
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2021 Nesne Psikoloji Dergisi