Anahtar Kelimeler
psikolojik ihtiyaç doyumu
benlik kurguları
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Günümüzün hızla değişen yaşam koşullarında bireylerin ilgilerine zaman ayırıp duygularının farkına vardığı, çeşitli problem çözümlerine ulaşabildiği tek başınalık anları giderek önem kazanmaktadır. Tek başınalığın verimli kullanılması adına, bu yapı ile ilişkili olabilecek değişkenlerin araştırılması gerektiği düşünülmektedir. Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin tek başınalıkları ile psikolojik ihtiyaç doyumu, tek başına olma türleri ve benlik kurgusu arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırmanın örneklemini 662 (Kadın= 474, %71.6, Erkek= 161, %24.3) üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Katılımcıların yaş ortalaması 20.58 (S= 2.10) dir. Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Tek Başına Olmayı Tercih Etme, Tek Başına Olma Türleri, İhtiyaç Doyumu ve İlişkisel, Bireyci, Toplulukçu Benlik Ölçekleri kullanılmıştır. Çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda tek başına olma türleri, psikolojik ihtiyaç doyumu ve benlik kurgusu değişkenlerinin katılımcıların tek başına olma tercihlerini %21 oranında açıkladığı bulunmuştur. Bu çalışmanın sonuçlarına göre tek başınalığın olumlu türlerini deneyimleyen ve bireyci benlik kurgusu özelliklerine sahip bireyler daha fazla tek başına olma tercihinde bulunurken ilişkili olma psikolojik ihtiyacının karşılandığı bireyler tek başına olmayı düşük düzeyde tercih etmektedir. Bu çalışmanın bireylerin tek başına olma tercihini kişisel, çevresel ve kültürel değişkenler bağlamında ele alması ile ilgili alanyazına katkıda bulunduğu düşünülmektedir.
Referanslar
Adler, A. (1997). Understanding life. England: Oneworld Publications.
Akbağ, M. ve İmamoğlu, S. (2010). The prediction of gender and attachment styles on shame, guilt, and loneliness. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 10(2), 669-682.
Avan, O. (2019). Üniversite öğrencilerinin yalnızlık düzeyleri ile tek başına olmayı tercih etme düzeyleri arasındaki ilişki (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.
Averill, J. R. ve Sundararajan, L. (2014). Experiences of solitude. In R. J. Coplan & J. C. Bowker (Eds.), The handbook of solitude: Psychological perspectives on social isolation, social withdrawal, and being alone (pp. 90-108). West Sussex: Wiley Blackwell.
Bacanlı, H. ve Cihangir-Çankaya, Z. (2003, Temmuz). İhtiyaç doyumu ölçeği uyarlama çalışması. VII. Ulusal Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi’nde sunulan bildiri, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Bölümü, Ankara.
Baymur, F. (1994). Genel psikoloji (13. baskı). İstanbul: İnkilap Kitabevi.
Brehm, S. S., Miller, R. S., Perlman, D. ve Cambell, S. M. (2002). Intimate relationships (3rd ed.). New York: McGraw Hill.
Burger, J. M. (1995). Individual differences in preference for solitude. Journal of Research in Personality, 29, 85- 108.
Chua, S. N. ve Koestner, R. (2008). A self-determination theory perspective on the role of autonomy in solitary behavior. Journal of Social Psychology, 148(5), 645-647.
Cihangir-Çankaya, Z. (2005). Öz belirleme modeli: Özerklik desteği, ihtiyaç doyumu ve iyi olma (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Coplan, R. J. ve Bowker, J. R. (2014). All alone: Multiple perpectives on the study of solitude. In R. J. Coplan & J. C. Bowker (Eds.), The handbook of solitude: Psychological perspectives on social isolation, social withdrawal, and being alone (pp. 3-13). West Sussex: Wiley Blackwell.
Corsano, P., Grazia, V. ve Molinari, L. (2019). Solitude and Loneliness Profiles in Early Adolescents: A Person-Centred Approach. Journal of Child and Family Studies, 28(12), 3374-3384.
Corsano, P., Majorano, M., Michelini, G. ve Musetti, A. (2011). Solitudine e autodeterminazione in adolescenza [Loneliness and self-determination during adolescence]. Ricerche di Psicologia, 4, 473- 498.
Costache, A. (2013). On solitude and loneliness in hermeneutical philosophy. META: Research in Hermeneutics, Phenomenology, and Practical Philosophy, 5(1),130-149.
Deci, E. L. ve Ryan, R. M. (1985). Intrinsic motivation and self determination in human behaviour. New York: Plenum Press.
Deci, E. L. ve Ryan, R. M. (1991). A motivational approach to self: Integration in personality. In R. A. Dientsbeir (Ed.), Perspectives on motivation (pp. 237–288). Lincoln: University of Nebraska Press.
Deci, E. L. ve Ryan, R. M. (2000). The ‘what’ and ‘why’ of goal pursuits: Human needs and the self- determination of behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227-268.
Ercan, H. (2011). İlişkisel-bireyci-toplulukçu benlik ölçeği’nin psikometrik özellikleri ve uyarlama çalışması. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 13(21), 37-45.
Ercan, H. (2013). Genç yetişkinlerde benlik kurgusu üzerine bir çalışma. Zeitschrift Für Die Welt der Türken/Journal of World of Turks, 5(2), 157-178.
Ernst, J. M. ve Cacioppo, J. T. (1999). Lonely hearts: Psychological perspectives on loneliness. Applied & Preventive Psychology, 8(1), 1-22.
Erpay, T. (2017). Tek başına olma ve tek başına olmayı tercih etmenin yalnızlık, yaşamda anlam ve utangaçlıkla ilişkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Fraenkel, J. R., Wallen, N.E. ve Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education (8. baskı). New York: McGraw-Hill Internetional Edition.
Fromm-Reichmann, F. (1959), Loneliness. Psychiatry, 22, 1-15.
Glasser, W. (1998). Kisisel özgürlügün psikolojisi: Seçim teorisi (M. İzmirli, Çev.) İstanbul: Hayat Yayıncılık.
Göregenli, M. (1995). Kültürümüz açısından bireycilik-toplulukçuluk eğilimleri: Bir başlangıç çalışması. Türk Psikoloji Dergisi, 10(35), 1-14.
Hart, C. H., Yang, C., Nelson, L. J., Robinson, C. C., Olsen, J. A., Nelson, D. A., ... ve Wu, P. (2000). Peer acceptance in early childhood and subtypes of socially withdrawn behaviour in China, Russia, and the United States. International Journal of Behavioral Development, 24(1), 73-81.
Inguglia, C., Ingoglia, S., Liga, F., Lo Coco, A. ve Lo Cricchio, M. (2015). Autonomy and relatedness in adolescence and emerging adulthood: Relationships with parental support and psychological distress. Journal of Adult Development, 22(1), 1-13.
İmamoğlu, E. O. (1998). Individualism and collectivism in a model and scale of balanced differentiation and integration. The Journal of Psychology, 132(1), 95-105.
İmamoğlu, E. O. ve Karakitapoğlu-Aygün, Z. (2004). Self-construals and values in different cultural and socioeconomic contexts. Genetic, Social, and General Psychology Monographs, 130(4), 277-306.
Jiang, D., Fung, H. H., Lay, J. C., Ashe, M. C., Graf, P. ve Hoppmann, C. A. (2019). Everyday solitude, affective experiences, and well-being in old age: the role of culture versus immigration. Aging & Mental Health, 23(9), 1095-1104.
Johnson, D. P. ve Mullins, L. C. (1987). Growing old and lonely in different societies: Toward a comparative perspective. Journal of Cross-Cultural Gerontology, 2(3), 257-275.
Kağıtçıbaşı, Ç. (1996). Özerk- ilişkisel benlik: Yeni bir sentez. Türk Psikoloji Dergisi, 11(37), 36-43.
Kağıtçıbaşı, Ç. (2002). Psychology and human competence development. Applied Psychology, 51(1), 5-22.
Kağıtçıbaşı, Ç. (2005). Autonomy and relatedness in cultural context: Implications for self and family. Journal of Cross-cultural Psychology, 36(4), 403-422.
Kağıtçıbaşı, Ç. (2007). Kültürel psikoloji: Kültür bağlamında insan ve aile. İstanbul: Evrim Yayınevi.
Kağıtçıbaşı, Ç. (2012). Benlik, aile ve insan gelişimi (3. baskı). İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları.
Kağıtçıbaşı, Ç. (2013). Günümüzde insan ve insanlar (14. baskı). İstanbul: Evrim Yayınevi.
Kalaycı, Ş. (2010). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Asil.
Kashima, E. ve Hardie, E. A. (2000). The development and validation of the relational, ındividual and collective self aspects (RIC) scale. Asian Journal of Social Psychology, 3, 19-48.
Knafo, D. (2012). Solitude and relatedness: A wily and complex twinship: Reply to commentaries. Psychoanalytic Dialogues, 22(1), 83-92.
Koch, P. (1994). Solitude: A philosophical encounter. Peru, Illionis: Open Court Publishing Company.
Larson, R. W. (1990). The solitary side of life: An examination of the time people spend alone from childhood to old age. Developmental Review, 10(2), 155-183.
Lay, J. C., Fung, H. H., Jiang, D., Lau, C. H., Mahmood, A., Graf, P. ve Hoppmann, C. A. (2019). Solitude in context: On the role of culture, immigration, and acculturation in the experience of time to oneself. International Journal Of Psychology: Journal International De Psychologie. https://doi.org/10.1002/ijop.12641.
Lay, J. C., Pauly, T., Graf, P., Biesanz, J. C. ve Hoppmann, C. A. (2019). By myself and liking it? Predictors of distinct types of solitude experiences in daily life. Journal of personality, 87(3), 633-647.
Liu, J., Chen, X., Coplan, R. J., Ding, X., Zarbatany, L. ve Ellis, W. (2015). Shyness and unsociability and their relations with adjustment in Chinese and Canadian children. Journal of Cross-Cultural Psychology, 46(3), 371-386.
Long, C. R. (2000). A comparison of positive and negative episodes of solitude (Unpublished master’s thesis). Massachusetts Amherst University, USA.
Long, C. R. ve Averill, J. R. (2003). Solitude: An exploration of benefits of being alone. Journal for the Theory of Social Behavior, 33(1), 21-44.
Long, C. R., Seburn, M., Averill, J. R. ve More, T. A. (2003). Solitude experiences: Varieties, settings, and individual differences. The Society for Personality and Social Psychology, 5(29), 578- 583.
Maes, M., Wang, J. M., Van den Noortgate, W. ve Goossens, L. (2016). Loneliness and attitudes toward being alone in Belgian and Chinese adolescents: Examining measurement invariance. Journal of Child and Family Studies, 25(5), 1408-1415.
Markus, H. R. ve Kitayama, S. (1991). Culture and the self: Implications for cognition, emotion, and motivation. Psychological Review, 98(2), 224.
Maslow, A. H. (1970). Motivation and personality. New York: Harper&Row.
Maslow, A. H. (1971). The farther reaches of human natüre. England: Penguin Books.
Nguyen, T. V. T., Ryan, R. M. ve Deci, E. L. (2018). Solitude as an approach to affective self- regulation. Personality and Social Psychology Bulletin, 44(1), 92-106.
Nguyen, T. T., Weinstein, N. ve Ryan, R. (2018). Unpacking the “Why” of Time Spent Alone: Who Prefers and Who Chooses it Autonomously?. https://doi.org/10.31234/osf.io/sjcwg
Özdemir, Y. ve İlhan, T. (2012). Benlik kurgusu, bağlanma ve yalnızlık. Üniversite öğrencileri üzerine bir inceleme. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 7(1), 157-180.
Pallant, J. (2016). SPSS kullanma kılavuzu: SPSS ile adım adım veri analizi (S. Balcı & B. Ahi, Çev.) Ankara: Anı Yayıncılık.
Perlman, D. ve Peplau, L. A. (1981). Toward a social psychology of loneliness. Personal Relationships, 3, 31-56.
Reis, H. T., Sheldon, K. M., Gable, S. L., Roscoe, J. ve Ryan, R. M. (2000). Daily well-being: The role of autonomy, competence, and relatedness. Personality and Social Psychology Bulletin, 26(4), 419- 435.
Ren, D. (2016). Solitude seeking: The good, the bad, and the balance (Unpublished doctoral theses). (Order No. 10179104). Available from ProQuest Dissertations & Theses Global. (1850448404). Retrieved from https://search.proquest.com/docview/1850448404?accountid=7412.
Rokach, A. (2011). From loneliness to belonging: A review. Psychology Journal, 8(2), 70-81.
Silvia, P. J. ve Kwapil, T. R. (2011). Aberrant asociality: How individual differences in social anhedonia illuminate the need to belong. Journal of Personality, 79(6), 1315-1332.
Singelis, T. M. (1994). The measurement of independent and interdependent self construals. Personality and Social Psychology Bulletin, 20, 580-591.
Storr, A. (1988). Solitude: A return to the self. New York: Ballantine Books.
Tabachnick, B. G. ve Fidell, L.S. (2015). Çok değişkenli istatistiklerin kullanımı (M. Baloğlu, Çev. Ed. ). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Wang, J. M., Rubin, K. H., Laursen, B., Booth-LaForce, C. ve Rose-Krasnor, L. (2013). Preference-for- solitude and adjustment difficulties in early and late adolescence. Journal of Clinical Child & Adolescent Psychology, 42(6), 834-842.
Wang, Y. (2006). Culture and solitude: Meaning and significance of being alone (Unpublished master’s thesis). Massachusetts Amherst University, USA.
Weiss, R. S. (1973). Loneliness: The experience of emotional and social isolation. Cambridge, MA: MIT Press.
Van Zyl, C. J., Dankaert, E. ve Guse, T. (2018). Motivation for solitude: A cross-cultural examination of adolescents from collectivist and individualist cultures in South Africa. Journal of Child and Family Studies, 27(3), 697-706.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2020 Nesne Psikoloji Dergisi