Anahtar Kelimeler
ölçek uyarlama
geçerlik
güvenirlik
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Ödamonik iyi olma bireyin potansiyelini ve becerilerini keşfederek bunları geliştirmesi, potansiyeline uygun amaçlar belirleyebilmesi ve içsel motivasyonla bu amaçlara ulaşmaya çalışması olarak tanımlanmaktadır. Ödamonik iyi olma, bu açıdan, öznel iyi olma ve psikolojik iyi olma kavramlarından da ayrıştırılmaktadır. Bu çalışmada, ödamonik iyi olmayı kendilik bildirimine dayalı olarak değerlendirmeyi sağlayan Ödamonik İyi Olma Ölçeği’nin Türkçeye uyarlamasının yapılması ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemini, yaş ortalaması 21.12 (S=1.47) olan 424 üniversite öğrencisi (%77.1’i kadın ve %22.9’u erkek) oluşturmuştur. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin üç faktörlü bir yapı gösterdiği gözlenmiştir. Korelasyon analizi bulguları ise ölçeğin birleşen (psikolojik iyi olma, öznel iyi olma, yaşam doyumu, pozitif duygu ve genel benlik değeri ölçümleri ile pozitif yönde korelasyonlar) ve ayırt edici geçerliğini (negatif duygu, koşula bağlı benlik değeri, dış kontrol odağı, depresyon, anksiyete ve stres ölçümleri ile negatif yönde korelasyonlar) desteklemiştir. Güvenirlik analizleri ölçeğin iyi düzeyde bir iç tutarlık katsayısına (.84) ve iki yarım güvenirliğe (.75) sahip olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, bu çalışmanın sonuçları Ödamonik İyi Olma Ölçeği’nin Türkçe versiyonunun bireylerde ödamonik iyi olmayı değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğuna işaret etmiştir.
Referanslar
Aristoteles. (2009). Nikomakhos'a etik (S. Babür, Çev.). Ankara: Bilgesu Yayıncılık.
Berrios, R., Totterdell, P. ve Kellett, S. (2018). When feeling mixed can be meaningful: The relation between mixed emotions and eudaimonic well-being. Journal of Happiness Studies, 19(3), 841-861. doi: 10.1007/s10902-017-9849-y
Booker, J. A. ve Dunsmore, J. C. (2019). Testing direct and indirect ties of self-compassion with subjective well-being. Journal of Happiness Studies, 20(5), 1563-1585. doi: 10.1007/s10902-018.0011-2
Çiffiliz, G. ve Abayhan, Y. (2009, Haziran). Koşula Bağlı Benlik Değeri Ölçeği’nin Türk kültürüne uyarlanması ve koşula bağlı benlik değeri ile reddedilme duyarlılığının incelenmesi. III. Psikoloji Lisansüstü Öğrencileri Kongresi, İstanbul. (Sözel Bildiri).
Çuhadaroğlu, F. (1986). Adolesanlarda benlik saygısı (Yayınlanmamış uzmanlık tezi). Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Psikiyatri Bölümü, Ankara.
Dağ, İ. (1991). Rotter’in İç-Dış Kontrol Odağı Ölçeği (RİDKOÖ) nin üniversite öğrencileri için güvenirliği ve geçerliği. Psikoloji Dergisi, 7(26), 10-17.
Diener, E. (1984). Subjective well-being. Psychological Bulletin, 95(3), 542-575. doi: 10.1037/0033- 2909.95.3.542
Diener, E. (2000). Subjective well-being: The science of happiness and a proposal for a national index. American Psychologist, 55, 34-43. doi:10.1037/0003-066X.55.1.34
Diener, E., Emmons, R. A., Larsen, R. J. ve Griffin, S. (1985). The satisfaction with life scale. Journal of Personality Assessment, 49, 71-75. doi:10.1207/s15327752jpa4901_13
Diener, E., Sapyta, J. ve Suh, E. (1998). Subjective well-being is essential to well-being. Psychological Inquiry, 9, 33-37. doi:10.1207/s15327965pli0901_3
Diener, E., Wirtz, D., Tov, W., Prieto-Kim, C., Choi, D. W., Oishi, S. ve Diener, R. B. (2010). New well- being measures: Short scales to assess flourishing and positive and negative feelings. Social Indicators Research, 97(2), 143-156. doi:10.1007/s11205-009-9493-y
Du, H., King, R. B. ve Chi, P. (2017). Self-esteem and subjective well-being revisited: The roles of personal, relational, and collective self-esteem. PLoS ONE 12(8), e0183958. doi:10.1371/journal.pone.0183958
Erdem, A., Şahin, R., Arpacı, İ. ve Alkan, M. F. (2018). Ödomanik İyi Oluş Ölçeği uyarlama çalışması. III. INES Education and Social Science Congress, Antalya. (Sözel Bildiri).
Gençöz, T. (2000). Pozitif ve negatif duygu ölçeği: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikoloji Dergisi, 15(46), 19-26.
Hayton, J. C., Allen, D. G. ve Scarpello, V. (2004). Factor retention decisions in exploratory factor analysis: A tutorial on parallel analysis. Organizational Research Methods, 7(2), 191-205. doi: 10.1177/1094428104263675
Henry, J. D. ve Crawford, J. R. (2005). The short‐form version of the Depression Anxiety Stress Scales (DASS‐21): Construct validity and normative data in a large non‐clinical sample. British Journal of Clinical Psychology, 44(2), 227-239. doi:10.1348/014466505X29657
Horn, J. L. (1965). A rationale and test for the number of factors in factor analysis. Psychometrika, 30(2), 179-185.
Inglehart, R., Basáñez, M. ve Moreno, A. (1998). Human values and beliefs: A cross-cultural sourcebook. Ann Arbor: University of Michigan Press.
Kahneman, D., Diener, E. ve Schwarz, N. (1999). Well-being: The foundations of hedonic psychology. New York, NY: Russell Sage.
Karaırmak, Ö. ve Çetinkaya, R. S. (2011). Benlik saygısının ve denetim odağının psikolojik sağlamlık üzerine etkisi: Duyguların aracı rolü. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(35), 30-43.
Kernis, M. H. (2003). Toward a conceptualization of optimal self-esteem. Psychological Inquiry, 14(1), 1- 26. doi:10.1207/S15327965PLI1401_01
Kernis, M. H. ve Goldman, B. M. (2006). Assessing stability of self-esteem and contingent self-esteem. M. H. Kernis (Ed.), Self-esteem issues and answers: A sourcebook of current perspectives (pp. 77-85). New York: Psychology Press.
Kling, K. C., Sletzer, M. M. ve Ryff, C. D. (1997). Distinctive life challenges: Implications for coping and well-being. Psychology and Aging, 12(2), 288-295. doi:10.1037/0882-7974.12.2.288
Kłym-Guba, M. ve Karaś, D. (2018). Polish version of the Questionnaire for Eudaimonic Well-Being – three factors rather than one. Health Psychology Report, 6(3), 273-283. doi:10.5114/hpr.2018.75684
Köker, S. (1991). Normal ve sorunlu ergenlerin yaşam doyumu düzeyinin karşılaştırılması (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). A.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Kraut, R. (1979). Two conceptions of happiness. Philosophical Review, 87, 167-196. doi:10.2307/2184505
Kushlev, K., Drummond, D. M. ve Diener, E. (2019). Subjective well-being and health behaviors in 2.5 million Americans. Applied Psychology: Health and Well-Being, 12(1), 166-187. doi:10.1111/aphw.12178
Lew, B., Huen, J., Yu, P., Yuan, L., Wang, D., Ping, F., … Jia, C. (2019). Associations between depression, anxiety, stress, hopelessness, subjective well-being, coping styles and suicide in Chinese university students. PLoS ONE, 14(7): e0217372. doi:10.1371/journal.pone.0217372
Li, R., Liu, H., Yao, M. ve Chen, Y. (2019). Regulatory focus and subjective well-being: The mediating role of coping styles and the moderating role of gender. The Journal of Psychology, 153(7), 714-731. doi:10.1080/00223980.2019.1601066
Lovibond, P. F. ve Lovibond, S. H. (1995). The structure of negative emotional states: Comparison of the Depression Anxiety Stress Scales (DASS) with the Beck Depression and Anxiety Inventories. Behaviour Research and Therapy, 33(3), 335-343. doi:10.1016/0005-7967(94)00075-U
Modi, S., Joshi, U. ve Narayanakurup, D. (2018). To what extent is mindfulness training effective in enhancing self-esteem, self-regulation and psychological well-being of school going early adolescents? J. Indian Assoc. Child Adolesc. Ment. Health, 14(4), 89-108.
Nunnally, J. C. ve Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory (3th ed.). New York: McGraw-Hill Companies, Inc.
Park, H. J. ve Jeong, D. Y. (2015). Psychological well-being, life satisfaction, and self-esteem among adaptive perfectionists, maladaptive perfectionists, and nonperfectionists. Personality and Individual Differences, 72, 165-170. doi:10.1016/j.paid.2014.08.031
Pyszkowska, A. (2020). Personality predictors of self-compassion, ego-resiliency and psychological flexibility in the context of quality of life. Personality and Individual Differences, 161. doi:10.1016/j.paid.2020.109932
Rosenberg, M. (1965). Society and the adolescent self-image. New Jersey: Princeton University Press.
Rotter, J. B. (1966). Generalized expectancies for internal vs. external control of reinforcement. Psychological Monographs: General and Applied, 80(1), 1-28. doi:10.1037/h0092976
Ryan, R. M. ve Deci, E. L. (2001). On happiness and human potentials: A review of research on hedonic and eudaimonic well-being. Annual Review of Psychology, 52(1), 141-166. doi:10.1146/annurev.psych.52.1.141
Ryff, C. D. (1989). Happiness is everything, or is it?: Explorations of the meaning of psychological well- being. Journal of Personality and Social Psychology, 57(6), 1069-1081. doi:10.1037/0022-3514.57.6.1069
Schmutte, P. S. ve Ryff, C. D. (1997). Personality and wellbeing: Reexamining methods and meanings. Journal of Personality and Social Psychology, 73(3), 549-559. doi:10.1037//0022-3514.73.3.549
Schutte, L., Wissing, M. P. ve Khumalo, I. P. (2013). Further validation of the questionnaire for eudaimonic well-being (QEWB). Psychology of Well-being: Theory, Research and Practice, 3(3), 1-22. doi:10.1186/2211-1522-3-3
Schwartz, S. J., Waterman, A. S., Vazsonyi, A. T., Zamboanga, B. L., Whitbourne, S. K., Weisskirch, R. S., … Ham, L. S. (2011). The association of well-being with health risk behaviors in college-attending young adults. Applied Developmental Science, 15(1), 20-36. doi:10.1080/10888691.2011.538617
Seaton, C. L. ve Beaumont, S. L. (2015). Pursuing the good life: A short-term follow-up study of the role of positive/negative emotions and ego-resilience in personal goal striving and eudaimonic well-being. Motivation and Emotion, 39, 813-826. doi:10.1007/s11031-015-9493-y
Singh, S. ve Sharma, N. R. (2018). Self-regulation as a correlate of psychological well-being. Indian Journal of Health and Well-being, 9(3), 441-444.
Sümer, N., Solak, N. ve Harma, M. (2013). İşsiz yaşam: İşsizliğin ve iş güvencesizliğinin birey ve aile üzerindeki etkileri. İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları.
Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2014). Using Multivariate Statistics (6th ed.). Harlow: Pearson Education.
Telef, B. B. (2013). Psikolojik İyi Oluş Ölçeği: Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3), 374-384.
Waterman, A. S. (1990). Personal expressiveness: Philosophical and psychological foundations. Journal of Mind and Behavior, 11(1), 47-74.
Waterman, A. S. (1993). Two conceptions of happiness: Contrasts of personal expressiveness (eudaimonia) and hedonic enjoyment. Journal of Personality and Social Psychology, 64(4), 678-691. doi:10.1037/0022-3514.64.4.678.
Waterman, A. S. (2008). Reconsidering happiness: A eudaimonist’s perspective. The Journal of Positive Psychology, 3(4), 234-252. doi:10.1080/17439760802303002
Waterman, A. S., Schwartz, S. J., Zamboanga, B. L., Ravert, R. D., Williams, M. K., Bede Agocha, V., ... Brent Donnellan, M. (2010). The Questionnaire for Eudaimonic Well-Being: Psychometric properties, demographic comparisons, and evidence of validity. The Journal of Positive Psychology, 5, 41-61. doi:10.1080/ 17439760903435208
Watson, D., Clark, L. A. ve Tellegen, A. (1988). Development and validation of Brief Measures of Positive and Negative Affect: The PANAS Scales. Journal of Personality and Social Psychology. 54(6), 1063-1070. doi:10.1037//0022-3514.54.6.1063
Worthington R. L. ve Whittaker T. A. (2006). Scale development research: A content analysis and recommendations for best practices. The Counseling Psychologist, 34(6), 806-838. doi:10.1177/0011000006288127
Yılmaz, Ö., Boz, H. ve Arslan, A. (2017). Depresyon Anksiyete Stres Ölçeğinin (DASS 21) Türkçe kısa formunun geçerlilik-güvenilirlik çalışması. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(2), 78-91.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2020 Nesne Psikoloji Dergisi