Anahtar Kelimeler
trafik iklimi
sürüş simülatörü
yol güvenliği
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Trafik kazalarına bağlı yaralanmalar dünya çapında en önemli halk sağlığı problemlerinden biridir. Küresel bir problem olmasına rağmen, sürücü davranışları, traik kazaları ve yaralanmalar bölgesel farklılıklar göstermektedir. Algılanan trafik iklimi sürücü davranışları ile ilişkilidir. Sürücü davranışlarını yordamak için yol kullanıcılarının trafik sistemine yönelik algılarını ölçen Trafik İklimi Ölçeği kullanılmaktadır. Daha önce Trafik İklimi Ölçeğinin geçerlik çalışmaları hem öz beyana dayanan ölçekler (Sürücü Davranışı Ölçeği) hem de simülatör kullanılan çalışmalar ile gerçekleştirilmiştir. Simülatör senaryolarının özellikleri, araştırma sorularının amacına göre farklılıklar gösterir. Ancak araştırmacılar, katılımcıların bu farklılıkları algılayıp algılamadığı hakkında yeterli bilgiye sahip değildir. Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı Trafik İklimi Ölçeğinin simüle edilmiş bir sürüş ortamının özelliklerini değerlendirmek için kullanılıp kullanılamayacağını test etmektir. Bu çalışmanın amacı, sürüş simülatöründe trafik iklimi ölçümünün geçerliliğini test etmektir. Bu nedenle, iki sürüş simülasyonu senaryosu 18 ile 25 yaş arasındaki 78 katılımcı (Ort = 22.28, SS = 1.64) tarafından tamamlanmıştır. Yüksek karmaşıklık senaryosu, düşük karmaşıklık senaryosundan içsel gereksinimler açısından daha yüksek olarak algılanmıştır. Sonuçlar, ülke genelinde trafik ikliminin ölçülmesine ek olarak, sürüş simülasyonu senaryolarının algılanmasını değerlendirmek için trafik iklimi ölçümünün kullanılabileceğini göstermiştir. Gelecekteki çalışmalarda farklı sürüş simülatörleri ve senaryoları ile yapılacak çalışmalara da gereksinim duyulmaktadır.
Referanslar
Calvi, A., Benedetto, A., & De Blasiis, M. R. (2012). A driving simulator study of driver performance on deceleration lanes. Accident Analysis & Prevention, 45, 195-203.
Carsten, O., & Jamson, A. H. (2011). Driving simulators as research tools in traffic psychology. In Handbook of Traffic Psychology (pp. 87-96). Academic Press.
Chu, W., Wu, C., Atombo, C., Zhang, H., & Özkan, T. (2019). Traffic climate, driver behaviour, and accidents involvement in China. Accident Analysis & Prevention, 122, 119-126.
Gehlert, T., Hagemeister, C., & Özkan, T. (2014). Traffic safety climate attitudes of road users in Germany. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 26, 326–336.
Lajunen, T., Parker, D., & Summala, H. (2004). The Manchester Driver Behaviour Questionnaire: A cross- cultural study. Accident Analysis&Prevention, 36(2), 231-238.
Malnaca, K. (2008). Risk homeostasis theory in traffic safety. In Proceedings of the 21th ICTCT Workshop.
Özkan, T., & Lajunen, T. (2011). Person and environment: Traffic culture. Handbook of Traffic Psychology, 179–192.
Özkan, T., Lajunen, T., Chliaoutakis, J., Parker, D., & Summala, H. (2006). Cross-cultural differences in driving behaviours: A comparison of six countries. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 9, 227–242.
Reason, J., Manstead, A., Stradling, S., Baxter, J., & Campbell, K. (1990). Errors and violations on the roads: a real distinction?. Ergonomics, 33(10-11), 1315–1332.
Ronen, A., & Yair, N. (2013). The adaptation period to a driving simulator. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 18, 94-106.
Rudin-Brown, C. M., Edquist, J., & Lenné, M. G. (2014). Effects of driving experience and sensation- seeking on drivers’ adaptation to road environment complexity. Safety Science, 62, 121-129.
Üzümcüoğlu, Y., Özkan, T., Wu, C., & Zhang, H. (2019). How drivers perceive traffic? How they behave in traffic of Turkey and China?. Transportation research part F: traffic psychology and behaviour, 64, 463-471.
Üzümcüoğlu-Zihni, Y. (2018). The Relationship Between Traffic Climate And Driver Behaviors: Explicit And Implicit Measures With Turkish And Chinese Samples(Doctoral Dissertation, Middle East Technical University).
Warner, H. W., Özkan, T., Lajunen, T., & Tzamalouka, G. (2011). Cross-cultural comparison of drivers’ tendency to commit different aberrant driving behaviours. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 14(5), 390–399.
Wilde, G. J. (1982). The theory of risk homeostasis: implications for safety and health. Risk Analysis, 2(4), 209-225.
World Health Organization. (2018). Global status report on road safety 2018. Retrieved from https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/276462/9789241565684-eng.pdf
Zhang, Q., Ge, Y., Qu, W., Zhang, K., & Sun, X. (2018). The traffic climate in China: The mediating effect of traffic safety climate between personality and dangerous driving behavior. Accident Analysis & Prevention, 113, 213–223.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2020 Nesne Psikoloji Dergisi