Öz
Sosyal temsiller halihazırda bildiğimiz şeyleri anlamak ve onları iletmek için kullanılan bir yoldur. Bu araştırmanın amacı ise, yürütülen iki farklı çalışma ile yasa ilişkin sosyal temsillerin araştırılmasıdır. Çalışma 1’de Türkiye’de sıklıkla kullanılan 3 internet sözlüğünde (Ekşi Sözlük, Uludağ Sözlük ve Instela) “yas” başlığı altına yazılmış 171 tane girdi incelenmiş ve anlamlı tematik birimlere ayrılmıştır. Çalışma 2’de çevrimiçi veri toplama platformu üzerinden katılımcılardan “yas” dendiğinde akıllarına gelenleri yazmaları istenmiş. Bu soruya cevap veren 93 katılımcının cevabı, birinci çalışmada olduğu gibi anlamlı tematik birimlere ayrılmıştır. Yapılan içerik analizleri sonucunda her iki çalışmada, “Yas Sürecindeki Duygusal Tepkiler”, “Yas Sürecini Tanımlayıcı / Betimleyici İfadeler”, “Yas Sürecindeki Bilişsel Tepkiler”, “Yas Sürecindeki Davranışsal Tepkiler”, “Yas Sürecindeki Psikopatolojik Tepkiler”, “Kolektif Yas” ve “Yasa İlişkin Olumlu Atıflar” olmak üzere 7 ortak tematik birime ulaşılmıştır. Bunlara ek olarak sadece Çalışma 1’de “Yas Sürecinin Sanattaki Yansımaları / Yasın Sanatla İfade Edilmesi” tematik birimine ulaşılmıştır. Şimdiye kadar yasa ilişkin yapılan çalışmaların genellikle kişilerle yapılan mülakatlara dayandığı göz önünde bulundurulduğunda bu çalışmanın internet sözlüklerini kullanması ve bireylere konuyla ilgili doğrudan soru sorması açısından alan yazındaki diğer çalışmalardan farklılaştığı görülmektedir. Ayrıca, Türkiye’de yasın sosyal temsillerine dair daha önce yürütülen bir çalışma olmadığı için, bu çalışmanın alan yazına katkı sunacağı düşünülmektedir.
Referanslar
Abi-Hashem, N. (2017). Grief, bereavement, and traumatic stress as natural results of reproductive losses. Issues in Law & Medicine, 32(2), 245-254.
American Psychiatric Association (2013) Diagnostic and statistical manual of mental disorders (DSM 5) (5. Baskı). Washington DC: American Psychiatric Association.
Balcı-Çelik, S. (2006). Yas ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(25), 105-114.
Bat-Or, M. ve Garti, D. (2019). Art therapist’s perceptions of the role of the art medium in the treatment of bereaved clients in art therapy. Death Studies, 43(3), 193-203. doi: 10.1080/07481187.2018.1445138
Bildik, T. (2013). Ölüm, kayıp, yas ve patolojik yas. Ege Tıp Dergisi, 52(4), 223-229.
Braun, V. ve Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101. doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Bulut, M. (2008). Bir sosyal temsil araştırması: Medyada ve üniversite öğrencilerinde “töre”nin algılanışı. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(3), 63-78.
Ceylan, S., Doğulu, C. ve Akbaş, G. (2016). Namus adına kadına yönelik şiddete dair sosyal temsiller: Karma yöntemli bir çalışma. Türk Psikoloji Yazıları, 19(Özel sayı), 50-60.
Cirhinlioğlu, F. G., Aktaş, V. ve Öner-Özkan, B. (2006). Sosyal temsil kuramına genel bir bakış. C.Ü. Sosyal Bilimler Dergisi, 30(2), 163-174.
Cohen, H. ve Samp, J. A. (2018). Grief communication: Exploring disclosure and avoidance across the developmental spectrum. Western Journal of Communication, 82(2), 238-257. doi: 10.1080/10570314.2017.1326622
Davis, C. B. (1989). The use of art therapy and group process with grieving children. Issues in Comprehensive Pediatric Nursing, 12(4), 269-280. doi.org/10.3109/01460868909026834
Domingo, P. S., Labine, A. G., Capoqauin, T. J. V. ve Cañal, M. V. (2016). Bereavement, level stress and coping mechanism among teacher education students of Samar State University: College bereavement study. Journal of Education and Learning, 10(4), 320-326.
Enez, Ö. (2018). Complicated grief: Epidemiology, clinical features, assessment and diagnosis. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 10(3), 269-279. doi: 10.18863/pgy.358110
Flahault, C., Dolbeault, S., Sankey, C. ve Fasse, L. (2018). Understanding grief in children who have lost a parent with cancer: How do they give meaning to this experience? Results of an interpretative phenomenological analysis. Death Studies, 42(8), 483-490. doi: 10.1080/07481187.2017.1383951
Frantz, T. T., Trolley, B. C. ve Farrell, M. M. (1998). Positive aspects of grief. Pastoral Psychology, 47(1), 3-17.
Gizir, C. A. (2006). Bir kayıp sonrasında zorluklar yaşayan üniversite öğrencilerine yönelik bir yas danışmanlığı modeli. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 195-213.
Gouveia, V. V. ve Ros, M. (2000). Hofstede and Schwartz’s models for classifying individualism at the cultural level: Their relation to macro-social and macro-economic variables. Psicothema, 12, 25-33.
Kaptanoğlu, C. (2009). Travma, toplumsal yas ve bağışlama. Toplum ve Hekim, 24(3), 212-215.
Kara, E. (2017). A qualitative research on university students’ religious approaches during the grieving process. Spiritual Psychology and Counseling, 2(2), 203-223. doi: 10.12738/spc.2017.2.0029
Kaya, F., Ogurlu, Ü., Taşdemir, B. ve Toprak, Y. (2015). Social representations of giftedness in Turkey. Journal of Theory and Practice in Education, 11(2), 742-765.
Kokou-Kpolou, K., Menick, D. M., Moukouta, C. S., Baugnet, L. ve Kpelly, D. E. (2017). A cross-cultural approach to complicated grief reactions among Togo–Western African immigrants in Europe. Journal of Cross-Cultural Psychology, 48(8), 1247-1262. doi: 10.1177/0022022117721972
Lessard, S., Leclerc, B. S. ve Mongeau, S. (2016). Family caregivers’ social representations of death in a palliative care context. SAGE Open, 1-9. doi: 10.1177/2158244016637399
Michael, C. ve Cooper, M. (2013). Post-traumatic growth following bereavement: A systematic review of the literature. Counselling Psychology Review, 28(4), 18-33.
Miller, M. D. (2012). Complicated grief in late life. Dialogues in Clinical Neuroscience, 14(2), 195-202.
Minibaş-Poussard, J., Erkmen, T. ve Karsak, B. (2011). Kadın yöneticilere ilişkin sosyal temsiller: Bankacılık sektörüne yönelik bir inceleme. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 15, 45-58.
Moscovici, S. (1984). The phenomenon of social representations. R. Farr ve S. Moscovici (Ed.), Social Representations içinde (s. 3-69). Cambridge: Cambridge University Press.
Naas, M. (2003). History's remains: Of memory, mourning, and the event. Research in Phenomenology, 33, 75-96.
Öner, B. (2002). Sosyal temsiller. Kriz Dergisi, 10(1), 29–37.
Özdemir, F. ve Öner-Özkan, B. (2016). Türkiye’de sosyal medya kullanıcılarının Suriyeli mültecilere ilişkin sosyal temsilleri. Nesne, 4(8), 227-244. doi: 10.7816/nesne-04-08-04
Rubin, S. S., Witztum, E. ve Malkinson, R. (2017). Bereavement and traumatic bereavement: Working with the two-track model of bereavement. Journal of Rational-Emotive & Cognitive-Behavior Threapy, 35(1), 78-87. doi: 10.1007/s10942-016-0259-6
Saresma, T. (2003). “Art as a way to life”: Bereavement and the healing power of arts and writing. Qualitative Inquiry, 9(4), 603-620. doi.org/10.1177/1077800403254226
Stuckey, H. L. ve Nobel, J. (2010). The connection between art, healing, and public health: A review of current literature. American Journal of Public Health, 100(2), 254-263.
Thurman, T. R., Taylor, T. M., Luckett, B., Spyrelis, A. ve Nice, J. (2018). Complicated grief and caregiving correlates among bereaved adolescent girls in South Africa. Journal of Adolescence, 62, 82-86. doi: 10.1016/j.adolescence.2017.11.009
Uslu, E. (2008). Ulusalcılık: The neo‐nationalist resurgence in Turkey. Turkish Studies, 9(1), 73-97. doi.org/10.1080/14683840701814018
Watanabe, A. ve Suwa, S. (2017). The mourning process of older people with dementia who lost their spouse. Journal of Advanced Nursing, 73(9), 2143-2155. doi: 10.1111/jan.13286
Webb-Ferebee, K. (2001). Expressive arts therapy with bereaved families (Yayınlanmamış doktora tezi). University of North Texas, Texas.
Worden, J. W. (2018). Grief counseling and grief therapy: A handbook for the mental health practitioner (5. baskı). New York: Springer Publishing Company.
Zara, A. (2018). Kolektif travma döngüsü: Kolektif travmalarda uzlaşma, bağışlama ve onarıcı adaletin iyileştirici rolü. Klinik Psikiyatri, 21, 301-311. doi:10.5505/kpd.2018.36449

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2020 Nesne Psikoloji Dergisi
