Anahtar Kelimeler
kurban
ebeveynlik stilleri
yerleşim yeri
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Tüm kültürlerde ve her okulda rastlanan zorbalığın Türkiye’de de okullarda büyük sorunlar teşkil ettiğini göstermiştir. Zorbalığın karmaşık nedenlerinden birinin kırsal veya kentsel bölgede yaşamak olduğu düşünülmüştür. Bu çalışma için kırsal bölge olarak Çankırı ilinden ve kentsel bölge olarak Ankara ilinden veri toplanmıştır. Çalışma iki ilde de düz liseden katılımcılarla yapılmıştır. Katılımcılar 14-18 yaşları arasındadır. Katılımcılardan sırasıyla demografik bilgi formunu, zorba/kurban anketini, benlik saygısı ölçeğini ve son olarak da aile stili envanterini doldurmaları istenmiştir. Daha sonra elde edilen verilerin karşılaştırmalı istatistiksel analizler (t-testi ve ANOVA) ile değerlendirilmiştir. Kırsal ve kentsel yerleşimin, çocuk yetiştirme stillerinde, çocuğun zorbalık uygulaması ya da mağdur olması üzerinde farklılık göstermemiştir. Ancak, ortanca ayrımı ile belirlenen dört farklı aile stilinin değişkenler üzerinde anlamlı farklılıklar elde ettiği görülmüştür. Çalışmanın sınırlılıkları ve çıkarımları tartışılmıştır.
Anahtar sözcükler: zorbalık, ebeveynlik stilleri, kırsal, kentsel
Referanslar
Atik, G. (2011). Assessment of school bullying in Turkey: a critical review of self- report instruments. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 15, 3232- 3238.
Ayas, T. (2012). The effect of parental attitudes on bullying and victimizing levels of secondary school students. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 55, 226-231.
Ayas, T. ve Pişkin, M. (2011). Lise öğrencileri arasındaki zorbalık olaylarının cinsiyet, sınıf düzeyi ve okul türü bakımından incelenmesi. İlköğretim Online, 10(2), 550-568.
Bornstein, M. H., Putnick, D. L., Heslington, M., Gini, M., Suwalsky, J. T., Venuti, P. ve Zingman de Galperín, C. (2008). Mother-child emotional availability in ecological perspective: three countries, two regions, two genders. Developmental Psychology, 44(3), 666- 680.
Braun, V. ve Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101.
Burnukara, P. ve Uçanok, Z. (2012). İlk ve orta ergenlikte akran zorbalığı: gerçekleştiği yerler ve baş etme yolları. Türk Psikoloji Yazıları, 15(29), 68- 82.
Chubb, N. H., Fertman, C. I. ve Ross, J. L. (1997). Adolescent self-esteem and locus of control: A longitudinal study of gender and age differences. Adolescence. 32(125), 113-29.
Crick, N. R. ve Bigbee, M. A. (1998). Relational and overt forms of peer victimization: a multi informant approach. Journal Of Consulting And Clinical Psychology, 66(2), 337-347.
Çuhadaroğlu, F. (1985). Adolesanlarda benlik saygısı. Yayınlanmamış doktora tezi. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı, Ankara.
Dembeck, E. S. (12 Eylül 2017). Mental Health and Latino Kids: A Research Review. 12 Mart 2018, http://salud-america.org/wp-content/uploads/2017/09/FINAL-mental-health-research-review-9-12-17.pdf.
Demaray, M.K. ve Malecki, C. K. (2003). Perceptions of the frequency and ımportance of social support by students classified as victims, bullies, and bully/victims in an urban middle school. School Psychology Review, 32(3), 471-489.
Dölek, N. (2002). İlk ve ortaöğretim okullarındaki öğrenciler arasında zorbaca davranışların incelenmesi ve zorbalığı önleme tutumu geliştirilmesi programının etkisinin araştırılması. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Marmara University, Istanbul.
Du Dan, S. Y. (2009). Comparison of attachment and parenting style among urban and rural mothers in China. Psychological Research, 3, 8.
Eşkisu, M. (2014). The relationship between bullying, family functions, perceived social support among high school students. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 159, 492-496.
Fitzpatrick, K. M., Dulin, A. J. ve Piko, B. F. (2007). Not just pushing and shoving: School bullying among African American adolescents. Journal of School Health, 77(1), 16-22.
García, A. S. ve Margallo, E. M. (2014). Bullying: what's going on? A bibliographic review of last twelve months. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 132, 269-276.
Gomez-Ortiz, O., Romera, E. M. ve Ortega-Ruiz, R. (2016). Parenting styles and bullying. The mediating role of parental psychological aggression and physical punishment. Child Abuse and Neglect, 51, 132-143.
Kandemir, M. ve Özbay, Y. (2009). Sınıf içinde algılanan empatik atmosfer ile benlik saygısı arasındaki etkileşimin zorbalıkla ilişkisi. İlköğretim Online, 8(2), 322-333.
Kapçı, E. G. (2004). İlköğretim öğrencilerinin zorbalığa maruz kalma türünün ve sıklığının depresyon, kaygı ve benlik saygısıyla ilişkisi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 37(1), 1-13.
Kartal, H. ve Bilgin, A. (2008). Öğrenci, veli ve öğretmen gözüyle ilköğretim okullarında yaşanan zorbalık. İlköğretim Online, 7(2), 485-495.
Lamborn, S. D., Mounts, N. S., Steinberg, L. ve Darnbush, S. M. (1991). Patterns of competence and adjustment among adolescents from authoritative, authoritarian, indulgent, and neglectful families. Child Development, 62, 1049-1057.
Lessne, D. ve Yanez, C. (2016). Student Reports of Bullying: Results from the 2015 School Crime Supplement to the National Crime Victimization Survey. Web Tables. NCES 2017-015. National Center for Education Statistics.
Mayseless, O., Wiseman, H. ve Hai, I. (1998). Adolescents' relationships with father, mother, and same-gender friend. Journal of Adolescent Research, 13(1), 101-123.
McDougall, L. (1999). A study of bullying in further education. Pastoral Care in Education, 17(2), 31-37.
Mellor, A. (1997). Bullying in Scottish secondary schools. The Guardian, 28, 09-89.
Murphy, T. P., Laible, D. ve Augustine, M. (2017). The influences of parent and peer attachment on bullying. Journal of Child and Family Studies, 26(5), 1388- 1397.
O’Moore, M. ve Kirkham, C. (2001). Self-esteem and its relationship to bullying behaviour. Agressive behavior, 27(4), 269-283.
Ok, S. ve Aslan, S. (2010). The school bullying and perceived parental style in adolescents. Procedia-Socialand Behavioral Sciences, 5, 536-540.
Olweus, D. (2005). A useful evaluation design, and effects of the Olweus Bullying Prevention Program. Psychology, Crime & Law, 11(4), 389-402.
Özkan, İ. (1994). Benlik saygısını etkileyen etmenler. Düşünen Adam, 7(3), 4-9.
Özkan, Y. ve Çifçi, E. G. (2010). Peer bullying in primary schools in low socio- economic level. Elementary Education Online, 9(2), 576-586.
Pişkin, M. (2002). Okul zorbalığı: tanımı, türleri, ilişkili olduğu faktörler ve alınabilecek önlemler. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 2, 531-562.
Rosenberg, M. (1965). Rosenberg self-esteem scale (RSE). Acceptance and Commitment Therapy, 61, 52.
Sacco, K. A. (2002). Social schematic implications for adolescents exposed to school violence. Unpublished Doctoral Dissertation, University of Hartford, Hartford.
Sigurdson, J. F., Wallander, J. ve Sund, A. M. (2014). Is involvement in school bullying associated with general health and psychosocial adjustment outcomes in adulthood? Child Abuse & Neglect, 38(10), 1607-1617.
Smith, P. K., Madsen, K. C. ve Moody, J. C. (1999). What causes the age decline in reports of being bullied at school? Towards a developmental analysis of risks of being bullied. Educational Research, 41(3), 267-285.
Smokowski, P. R. ve Kopasz, K. H. (2005). Bullying in school: An overview of types, effects, family characteristics, and intervention strategies. Children & Schools, 27(2), 101-110.
Solberg, M. E. ve Olweus, D. (2003). Prevalence estimation of school bullying with the Olweus Bully/Victim Questionnaire. Aggressive behavior, 29(3), 239- 268.
Spriggs, A. L., Iannotti, R. J., Nansel, T. R. ve Haynie, D. L. (2007). Adolescent bullying involvement and perceived family, peer and school relations: Commonalities and differences across race/ethnicity. Journal of Adolescent Health, 41(3), 283-293.
Sulaiman, T., Hassan, A., M Sapian, V. ve Abdullah, S. K. (2009). The level of stress among students in urban and rural secondary schools in Malaysia. European Journal of Social Sciences, 10(2), 179-184.
Şirvanlı Özen, D. (2006). Ergenlerde akran zorbalığına maruz kalmanın, yaş, çocuk yetiştirme stilleri ve benlik imgesi ile ilişkisi. Türk Psikoloji Dergisi, 21(58), 77-94.
Toksöz, E. (2010). İlköğretim İkinci Kademe öğrencilerinin Zorbalık Eğilimleri ve Aile Tutumu Arasındaki İlişki Düzeyinde Bir Araştırma: Eskişehir ili Örneği. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Tunç, A. ve Tezer, E. (2006). Çocuk yetiştirme stilleri ve benlik saygısı arasındaki ilişki. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 3(25), 37-43.
Yılmaz, A. (2000). Anne-baba tutum ölçeğinin güvenirlik ve geçerlik çalışması. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 7(3), 160-172.
Yılmaz, A. (2000). Relationships between marital adjustment, child perception of parenting style and children, adolescents and young adults academic achievement and selfperceptions. Yayınlanmamış doktora tezi, Ankara: Hacettepe University Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Yöndem, Z. D. ve Totan, T. (2007). Ergenlerde zorbalığın anne baba ve akran ilişkileri açısından incelenmesi. Ege Eğitim Dergisi, 8(2), 53-68.
Yörük, S. ve Çankaya, İ. H. (2013). School violence in rural and urban centers of Turkey. International Journal of Social Science, 6(8), 165-170.
Zottis, G. A., Salum, G. A., Isolan, L. R., Manfro, G. G. ve Heldt, E. (2014). Associations between child disciplinary practices and bullying behavior in adolescents. Jornal de Pediatria, 90(4), 408-414.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2018 Nesne Psikoloji Dergisi