Anahtar Kelimeler
prososyal davranış
özgecilik
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Araştırmalar, yardım davranışının çocuklarda 12 ay gibi erken bir dönemden itibaren görülmeye başlandığını ortaya koymaktadır. Ancak küçük yaşlardaki çocukların yardım davranışlarının başkalarına fayda sağlamak için mi, yoksa başka nedenlerden dolayı mı yapıldığı meselesi açık değildir. Bu problemi test etmek için araçsal yardım etme görevi kullanılarak yetişkinin yere düşen nesneye ihtiyacı olup olmadığı ile nesnenin kendiliğinden yere düştüğü ve yetişkin tarafından düşürüldüğü dört farklı koşul oluşturulmuştur. Denek içi desene sahip çalışmada farklı koşullar tek bir senaryoda birleştirilmiş ve karşıt dengeleme yapılmıştır. Çalışmaya yaşları 18-38 ay arasında değişen 43 çocuk katılmıştır. Çalışmanın bulguları, çocukların nesneye ihtiyaç olan durumlarda olmayan durumlara göre anlamlı olarak daha fazla yardım ettiklerini göstermiştir. Ancak, yetişkinin nesneyi düşürme işinin faili olup olmamasının yardım etme davranışında anlamlı bir farklılık yaratmadığı bulunmuştur. Ayrıca, erkek çocuklarının nesneyi yetişkinin düşürmüş olduğu koşullarda ihtiyaç olup olmadığı fark etmeksizin kız çocuklarına kıyasla daha fazla yardım ettikleri bulunmuştur. Sonuçlar, çocukların araçsal yardım etme davranışlarının başkalarının ihtiyacını gözeterek onlara yarar sağlama amacını taşıyarak gerçekleştirildiğini destekler niteliktedir.
Referanslar
Aydin, M. S. ve Karakelle, S. (2016). 3-4 yaş çocuklarında zihin kuramı ve kendini düzenleme becerisinin yardım davranışları üzerindeki etkisi. Nesne, 4(8), 205-226.
Batson, C. D. (2011). Altruism in humans. Oxford, UK: Oxford University Press.
Carpenter, M., Akhtar, N. ve Tomasello, M. (1998). Fourteen-through 18-month-old infants differentially imitate intentional and accidental actions. Infant Behavior and Development, 21(2), 315-330.
Eisenberg, N. ve Fabes, R. A. (1998). Prosocial development. In W. Damon (Series Ed.) & N. Eisenberg (Volume Ed.), Handbook of child psychology: Vol. 3 Social, emotional, and personality development (5th ed.,pp. 701– 778). New York, NY: Wiley.
Eisenberg, N., Spinrad, T. L. ve Knafo-Noam, A. (2015). Prosocial development. In M. Lamb (Ed.) & R. M. Lerner (Vol. Ed.), Handbook of child psychology and developmental science: Socio emotional processes (Vol. 3, 7th ed.,pp. 610–656). New York, NY: Wiley.
Eisenberg, N., Van Schyndel, S. K. ve Spinrad, T. L. (2016). Prosocial motivation: Inferences from an opaque body of work. Child Development, 87(6), 1668- 1678.
Hepach, R., Haberl, K., Lambert, S. ve Tomasello, M. (2017). Toddlers help anonymously. Infancy, 22(1), 130-145.
Hepach, R., Vaish, A., Grossmann, T. ve Tomasello, M. (2016). Young children want to see others get the help they need. Child Development, 87(6), 1703-1714.
Kumru, A., Carlo, G. ve Edwards, C. P. (2004). Olumlu sosyal davranışların ilişkisel, kültürel, bilişsel ve duyuşsal bazı değişkenlerle ilişkisi. Türk Psikoloji Dergisi, 19, 109-125.
Lopez, A., Najafi, B., Rogoff, B. ve Majia-Arauz, R. (2012). Collaboration and helping as cultural practices. In J. Valsiner (Ed.), The Oxford handbook of culture and Psychology (pp. 869–884). New York, NY: Oxford University Press.
Martin, A., Lin, K. ve Olson, K. R. (2016). What you want vs. what’s good for you: Paternalistic motivation in children’s helping behavior. Child Development, 87(6), 1739–1746.
Newton, E. K., Goodman, M. ve Thompson, R. A. (2014). Why do some toddlers help a stranger? Origins of individual differences in prosocial behavior. Infancy, 19(2), 214-226.
Over, H. ve Carpenter, M. (2009). Eighteen-month-old infants show increased helping following priming with affiliation. Psychological Science, 20(10), 1189- 1193.
Paulus, M. (2014). The emergence of prosocial behavior: why do infants and toddlers help, comfort, and share?. Child Development Perspectives, 8(2), 77-81.
Pettygrove, D. M.,Hammond, S. I., Karahuta, E. L., Waugh, W. E. ve Brownell, C. A. (2013). From cleaning up to helping out: Parental socialization and children's early prosocial behavior. Infant Behavior and Development, 36(4), 843-846.
Rabinowitch, T. C. ve Meltzoff, A. N. (2017). Synchronized movement experience enhances peer cooperation in preschool children. Journal of Experimental Child Psychology, 160, 21-32.
Rheingold, H. L. (1982). Little children’s participation in the work of adults, a nascent prosocial behavior. Child Development, 53, 114–125.
Roessler, J. ve Perner, J. (2015). Pro-social cognition: helping, practical reasons, and ‘theory of mind’. Phenomenology and The Cognitive Sciences, 14(4), 755- 767.
Schuhmacher, N., Collard, J. ve Kärtner, J. (2017). The Differential role of parenting, peers, and temperament for explaining interindividual differences in 18- months-olds’ comforting and helping. Infant Behavior and Development, 46, 124-134.
Sunar, D. ve Fidanci, P. E. (2016). Farklı türdeki özgecil davranışların erken gelişimi: Paylaşma, yardım etme ve bağış yapma. Türk Psikoloji Dergisi, 31(78), 26.
Svetlova, M., Nichols, S. R. ve Brownell, C. A. (2010). Toddlers’ prosocial behavior: From instrumental to empathic to altruistic helping. Child Development, 81(6), 1814-1827.
Warneken, F. (2013). Young children proactively remedy unnoticed accidents. Cognition, 126(1), 101-108.
Warneken, F. ve Tomasello, M. (2006). Altruistic helping in human infants and young chimpanzees. Science, 311(5765), 1301-1303.
Warneken, F. ve Tomasello, M. (2007). Helping and cooperation at 14 months of age. Infancy, 11(3), 271-294.
Warneken, F. ve Tomasello, T. (2008). Extrinsic rewards undermine altruistic tendencies in 20-month-olds. Developmental Psychology, 44, 1785–1788.
Warneken, F. ve Tomasello, M. (2013). Parental presence and encouragement do not influence helping in young children. Infancy, 18(3), 345-368.
Warneken, F. ve Tomasello, M. (2014). The developmental and evolutionary origins of human helping and sharing. In D. A. Schroeder, & W. G. Graziano, The oxford handbook of prosocial behavior. Oxford University Press.
Yu, J.,Zhu, L. ve Leslie, A. M. (2016). Children's sharing behavior in mini‐dictator games: The role of in‐group favoritism and theory of mind. Child Development, 87(6), 1747-1757.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2018 Nesne Psikoloji Dergisi