Anahtar Kelimeler
Ebeveyn Tutumları
Algılanan Ebeveyn Tutumları
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Anne-baba tutumlarının ve çocukların ilgili algısının çocuğun sosyal becerileri başta olmak üzere birçok farklı gelişimsel becerisine etki etmektedir. Bu çalışmanın amacı annelerin ebeveyn tutumları ile çocuklarının duygu tanıma becerileri arasındaki ilişkiyi, çocukların algıladığı ebeveyn tutumlarının aracı rolünü değerlendirerek araştırmaktır. Çalışmaya Ankara’da yaşayan 130 ilkokul ikinci sınıf öğrencisi ve anneleri katılmıştır. Çocuklar Kusche Duygu Envanteri ve Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Çocuk Formu Ölçeğini (KAET-Ç), anneler ise Ebeveyn Tutumları Ölçeğini (EÖT) ve demografik bilgi formu doldurmuşlardır. Yapılan aracı rol analizi sonucunda, duygusal sıcaklık düzeyi daha yüksek olan annelerin çocuklarının duygu tanıma becerilerinin daha yüksek olduğu ve reddedicilik düzeyi daha yüksek olan annelerin çocuklarının ise duygu tanıma becerilerinin daha düşük olduğu bulunmuştur. Bununla beraber, çocukların algıladığı duygusal sıcaklığın, annenin duygusal sıcaklık öz bildirimi ve çocuğun duygu tanıma becerisi arasındaki ilişkiyi pozitif yönde yordadığı saptanmıştır. Son olarak, çocukların algıladığı duygusal reddedici tutumunun, annenin reddedici tutum öz bildirimi ve çocuğun duygu tanıma becerisi arasındaki ilişkiyi negatif yönde yordadığı bulunmuştur. Aşırı koruyuculuk alt boyutunun ise herhangi yordayıcı bir rolü bulunamamıştır. Çalışmanın kısıtlılıkları ve gelecek çalışmalar için öneriler tartışılmıştır.
Referanslar
Arda, T. (2011). Alternatif Düşünme Stratejilerinin Desteklenmesi Programının Okul Öncesi Çocuklarının Sosyal Becerileri Üzerinde Etkilerinin Değerlendirilmesi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ege Üniversitesi, İzmir.
Arrindel, W. A., Sanavio, E., Aguilar, G., Sica, C., Hatzichristou, C., Eisemann, M., Recinos, L.A., Gazsner, P., Peter, M., Giuseppe, B., Kallar, J. ve Ende, J. (1999). The Development of A Short Form of the EMBU: Its Appraisal With Students in Greece, Guatemala, Hungary, and Italy. Personality and Individidual Differences, 27 (4), 613–628.
Aunola, K. ve Nurmi, J.E. (2005). The role of parenting styles in children's problem behavior. Child Development, 76(6): 1144-59.
Baumrind, D. (1971). Harmonious parents and their preschool children. Developmental Psychology, 4, 99-102.
Cantwell, D.P., Lewinsohn, P.M., Rohde, P. ve Seeley, J.R. (1997). Correspondence between adolescent report and parent report of psychiatric diagnostic data. Journal of American Academy Child Adolescent Psychiatry, 36, 610-619.
Castro, J., Pablo, J., Gomez, J., Arrindell, W.A. ve Toro, J. (1997). Assessing Rearing Behaviour From The Perspective of The Parents: A New Form of EMBU. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 32(4), 230-235.
Castro, V. L., Halberstadt, A. G., Lozada, F.T. ve Craig, A. B. (2015). Parents’ Emotion-Related Beliefs, Behaviors and Skills Predict Children’s Recognition of Emotions. Infant and Child Development, 24(1), 1-22.
Cooke, J. E., Koehn, A. J. ve Kerns, K. A. (2016). Children’s Emotion Understanding and Mother–Child Attachment: A MetaAnalysis. Emotion, 16(8), 1102- 1106.
Cunningham, J. N., Cliewer, W. ve Garner, P. W. (2009). Emotion socialization, child emotion understanding and regulation, and adjustment in urban African American families: differential associations across child gender. Developmental Psychopathology, 21(1), 261-83.
Çorapçı, F. (2012). Ailede Duygu Sosyalleştirme Süreci ve Çocuğun Sosyo-duygusal Gelişimi. B. Selçuk ve M. Sayıl (Der.), Analık Babalık Kuram ve Araştırma içinde (271-294). İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları.
Denham, S. A., Workman, E., Vole, P. M., WEissbrod, C., Kendziora, K.T. ve Zahn- Waxler, C. (2000). Prediction of Externalizing Behavior Problems From Early to Middle Childhood: The Role of Parental Socialization and Emotion Expression. Journal of Developmental Psychopathology, 12(1), 23-45.
Denham, S. A., Blair, K. A., DeMulder, E., Levitas, J., Sawyer, K., Auerbach-Major, S. ve Quennan, P. (2003). Preschool Emotional Competence: Pathway to Social Competence. Child Development, 74(1), 238–256.
Denham, S. A., Mitchell-Copeland, J., Strandberg, K., Auerbach, S. ve Blair, K. (1997). Parental contributions to preschoolers' emotional competence: Direct and indirect effects. Motivation and Emotion, 21, 65-86.
Dirik, G., Yorulmaz O. ve Karancı, A.N. (2015). Assessment of Perceived Parenting Attitudes in Childhood: Turkish Form of The S-EMBU for Children. Turkish Journal of Psychiatry, 26 (2), 123-130.
Durmuşoğlu-Saltalı, N. (2010). Duygu Eğitiminin Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Duygusal Becerilerine Etkisi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Selçuk Üniversitesi, Konya.
Eccles, J. S. (1999). The Development of Children Ages 6 to 14. The Future of Children, 9, 30-44.
Eisenberg, N., Fabes, R. A., Shephard, S. A., Guthrie, I. K., Murphy, B. C. ve Reiser, M. (1999). Parental reactions to children's negative emotions: longitudinal relations to quality of children's social functioning. Child Development, 70, 513-534.
Eisenberg, N., Cumberland, A. ve Spinrad, T.L. (1998). Parental Socialization of Emotion. Psychological Inquiry, 9, 241-273.
Ensor, R., Spencer, D. ve Hughes, C. (2011). You Feel Sad?’ Emotion Understanding Mediates Predictors of Prosocial Behaviour: Findings From 2-to 4-Years. Social Development, 20 (1), 93–110.
Eryavuz, A. (2006). Çocuklukta Algılanan Kabul veya Reddin Yetişkinlik Dönemi Yakın İlişkileri Üzerindeki Etkileri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ege Üniversitesi, İzmir.
Greenberg, M. P. ve Kusche, C. A. (1998). Preventive Intervention for School-Age Deaf Children: The PATHS. Journal of Deaf Studies and Deaf Education 3(1), 49-63.
Grusec, J. E. ve Davidov, M. (2007). Socialization in the family: The role of parents. J. E. Grusec ve P. D. Hastings (Der.), Handbook of Socialization içinde (284- 308). New York: Guilford.
Hee-Yoo, S., Matsumoto D. ve LeRoux, J.A. (2005). The Influence Of Emotion Recognition And Emotion Regulation On Intercultural Adjustment. International Journal of Intercultural Relations 30, 345-363.
Jaffe, M., Gullone, E. ve Hughes, E.K. (2010). The Roles of Temperamental Dispositions and Perceived Parenting Behaviours in The Use of Two Emotion Regulation Strategies in Late Childhood. Journal of Applied Developmental Psychology, 31(1) 47-59.
Kağıtçıbaşı, Ç. (2000). Kültürel Psikoloji: Kültür Bağlamında Aile ve İnsan Gelişimi. I. Baskı, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. 2. Baskı, İstanbul: Evrim Yayınevi, 1998.
Kağıtçıbaşı, Ç. ve Ataca, B. (2005). Value of Children, Family and Self: A three Decay Portrait from Turkey. Applied Psychology: An International Review, 54(3), 317-337.
Kağıtçıbaşı, Ç. (2007). Social norms and authoritarianism: A Turkish-American comparison. Journal of Personality and Social Psychology. 16(39), 444-451.
Kusche, C. A. (1984). Kusche Emotional Inventory. In the Understanding of Emotion Concepts By Deaf Children: An Assessment of An Affective Education Curriculum. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). University of Washington, Seattle, WA.
Lewis, M. (2000). The Emergence of Human Emotions. Handbook of Emotions. Eds M. Lewis ve J. Haviland-Jones, 2nd ed., New York: Guilford, 265-280.
Lunkenheimer, E. S., Scihelds, A. M. ve Cartina, K.S. (2007). Parental Emotion Coaching and Dismissing in Family Interaction. Social Development, 1(2), 232-248.
Maccoby, E. E. (1992). The Role of Parents in The Socialization of Children: An Historical Overview. Developmental Psychology, 28(6), 1006-1017.
Manzeske, D. S. (2009). Parenting styles and emotion regulation: The role of behavioral and psychological control during young adulthood. Journal of Adult Development, 16, 223-229.
Markus, H. ve Oyserman, D. (1989). Gender and Thought: The Role of Self Concept. Gender and Thought Psychological Perspectives. Eds. M. Crawford ve M. Gentry. New York: Springer- Verlag, 100-127.
Morris, A.S., Silk, J.S., Steinberg, L., Myers, S.S. ve Robinson, L.R. (2007). The Role of The Family Context in The Development of Emotion Regulation. Social Development, 16(2), 361-388.
Önder, A. ve Gülay, H. (2007). Ebeveyn Kabul-Ret Teorisi ve Bireyin Gelişimi Açısından Önemi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 21, 20-28.
Parmar, P. ve Rohner R.P. (2005). Relations among perceived intimate partner acceptance, perceived parental acceptance, and psychological adjustment among young adults in India. Ethos, 33(3),402-413.
Parker, G., Tupling H. ve Brown L.B. (1979). A Parental Bonding Instrument. British Journal of Medical Psychology, 52(1), 1-10.
Preacher, K. J. ve Hayes, A.F. (2004). SPSS and SAS Procedures for Estimating Indirect Effects in Simple Mediation Models. Behavior Research Methods, Instruments, & Computers, 36(4), 717-731.
Rohner R. P. ve Pettengil, S. M. (1985). Perceived Parental Acceptance-Rejection and Parental Control among Korean Adolescents. Child Development, 56, 524- 528.
Rohner R.P, Khaleque A. ve Cournoyer D. E. (2005). Parental Acceptance‐Rejection: Theory, Methods, Cross‐Cultural Evidence, and Implications. Ethos, 33(3), 299-334.
Rubin, K. H., Dwyer, K. M. ve Hastings, P. D. (2003). Predicting Prescholars’ Externalizing Behaviors from Toddler Temperament, Conflict and Maternal Negativity. Developmental Psychology, 39, 164-176.
Scherer, K.R., Banse R. ve Wallbott, H.G. (2001). Emotion inferences from vocal expressions correlate across languages and cultures. Journal of Cross Cultıral Psychology, 32, 76-92.
Schultz, D., Izard, C. E., Ackerman, B. ve Youngstrom, E. (2001). Emotion Knowledge in Economically Disadvantaged Children: Self-Regulatory Antecedents and Relations to Social Difficulties and Withdrawal. Development and Psychopathology, 13(1), 53–67.
Someya, T., Uehara, T., Kadowaki, M., Sakado, K., Reist, C., Tang, S. W. ve Takahashi, S. (1999). Factor analysis of the EMBU scale in a large sample of Japaneese volunteers. Acta Psychiatr Scand, 100, 252-257.
Sümer, N. ve Güngör, D. (1999). Çocuk Yetiştirme Stillerinin Bağlanma Stilleri, Benlik Değerlendirmeleri ve Yakın İlişkiler Üzerindeki Etkisi. Türk Psikoloji Dergisi, 14(44), 35-58.
Sümer, N. ve Kağıtçıbaşı, Ç. (2010). Culturally Relevant Parenting Predictors of Attachment Security: Perspectives from Turkey. In P. Erdman & N. Kok- Mun (Eds.). Attachment: Expanding the Cultural Connections (s. 157-179). New York: Routledge Press.
Sümer, N., Gündoğdu-Aktürk, E. ve Helvacı, E. (2010). Anne-Baba Tutum ve Davranışlarının Psikolojik Etkileri: Türkiye’de Yapılan Çalışmalara Toplu Bakış. Türk Psikoloji Yazıları, 13(25), 42-59.
Trentacosta, C. ve Fine, S. E. (2010). Emotion Knowledge and Behavior Problems in Childhood and Adolescence: A Meta-Analytic Review. Social Development 19(1), 1-29.
Valiente, C., Fabes, R. A., Eisenberg, N. ve Spinrad, T. L. (2004). The relations of parental expressivity and support to children’s coping with daily stress. Journal of Family Psychology, 18, 97-106. doi:10.1037/0893-3200.18.1.97
Williams, S. R. ve Woodruff-Borden, J. (2014). Parent Emotion Socialization Practices and Child Self-regulation as Predictors of Child Anxiety: The Mediating Role of Cardiac Variability. Child Psychiatry and Human Development, 45(4), 377-492.
Zarra-Nezhad, M., Aunola, K., Kiuru, N., Mullola, S. ve Moazami-Goodarzi, A. Parenting Styles and Emotional Development During the First Grade: Moderating Role of Child Temperament. Journal of Psychology and Psychotherapy, 5, 206.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2018 Nesne Psikoloji Dergisi