Anahtar Kelimeler
evlilik doyumu
evlilikte özyeterlik
aracılık
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Bu çalışmanın amacı, olumlu kişilerarası ilişki tarzının evlilik doyumu üzerindeki etkisini ve evlilikte özyeterliğin bu ilişkideki aracı rolünü evli bireyler açısından incelemektir. Araştırmanın örneklemini Malatya ilinde ikamet eden 175’i kadın ve 131’i erkek olan 306 evli birey oluşturmaktadır. Çalışmanın verileri, “Evlilik Yaşam Ölçeği”, “Kişilerarası İlişkiler Ölçeği” ve “Evlilikte Öz-Yetkinlik Ölçeği” yoluyla toplanmıştır. Yapılan regresyon analizleri sonucuna göre, olumlu kişilerarası ilişki tarzının evlilik doyumunu ve evlilikte özyeterliği yordadığı, olumlu kişilerarası ilişki tarzı ile evlilik doyumu arasındaki ilişkide evlilikte özyeterliğin kısmi aracı rol üstlendiği saptanmıştır.
Anahtar Kelimler: Kişilerarası ilişki, evlilik doyumu, evlilikte özyeterlik, aracılık.
Referanslar
Aracılık.(t.y.).Yapısal eşitlik modellemesi. http://www.yapisalesitlik.com/yem.php?gln adresinden elde edilmiştir.
Arias, H., Lyons, C. M. ve Street, A. E. (1997). Individual and marital consequences of victimization: Moderating effects of relationship efficacy and spouse support. Journal of Family Violence, 12, 193-210.
Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84 (2), 191–215.
Bandura, A. (1995). Exercise of personal and collective efficacy in changing societies. In A. Bandura (Ed.). Self-efficacy in changing societies (s. 1-45). New York: Camridge University Press.
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: W. H. Freeman and Company.
Baron, R. M., ve Kenny, D. A. (1986). The Moderator-mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51 (6), 1173- 1182.
Baymur, F. (1994). Genel psikoloji. İstanbul: İnkılâp Yayınevi.
Bilen, M. (t.y.). Sağlıklı insan ilişkileri. Ankara: Armoni LTD. ŞTİ.
Bradbury, T. N. (1989). Cognition, emotion and interaction in distressed and nondistressed couples. (Yayınlanmamış doktora tezi). Universityof Illinois, Urbana.
Bradbury, T. N. ve Fincham, F. D. (1990). Attributions in marriage: Review and critique. Psychological Bulletin, 107, 3-33.
Bradbury, T. N., Fincham, F. D.ve Beach, S. R. H. (2000). Research on the nature and determinants of marital satisfaction: A decade in review. Journal of Marriage and the Family, 62, 964-980.
Can, A. (2014). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Ankara: Pegem Akademi.
Canbulat, N. ve Cihangir Çankaya, Z. (2014). Evli bireylerin öznel iyi olma düzeylerinin yordanması. Ege Eğitim Dergisi 2(15), 556-576.
Canel, A. N. (2007). Ailede problem çözme, evlilik doyumu ve örnek bir grup çalışmasının sınanması. (Yayımlanmamış doktora tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
Cihan Güngör, H. (2007). Evlilik doyumunu açıklamaya yönelik bir model geliştirme (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi/EğitimBilimler Enstitüsü, Ankara.
Cihan Güngör, H. ve Özbay, Y. (2009). Evlilikte Yetkinlik Ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi,3 (29),80-93.
Cui, M., Fincham, F. D. ve Pasley, B. K. (2008). Young adult romantic relationships: The role of parents’ marital problems and relationship efficacy. Personality and Social Psychology Bulletin, 34, 1226–1235.
Çağ, P. ve Yıldırım, İ. (2013). Evlilik doyumunu yordayan ilişkisel ve kişisel değişkenler. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi,4 (39),13-23.
Daffern, M., Thomas, S., Ferguson, M., Podubinski, T., Hollander, Y., Kulkhani, J., ve diğerleri. (2010). The impact of psychiatric symptoms, interpersonal style, and coercion onaggression and self-harm during psychiatric hospitalization. Psychiatry,73 (4), 365- 381.
Doğan, T. ve Sapmaz, F. (2012). Kişilerarası ilişki tarzları ve öznel iyi oluş. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi,10 (3), 585-601.
Dostal, C. ve L. Rohling, J. (1997). Relationship-specific cognitions and family-of- origin divorce and abuse. Journal of Divorce and Remarriage, 27, 101-120.
Erok, M. (2013). İlişkilere ilişkin bilişsel çarpıtmalar, ilişkiye dair inançlar, kişilerarası öfke, kişilerarası ilişkiler, problem çözme ve evlilik çatışması. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Maltepe Üniversitesi, İstanbul.
Fenell, D. L. (1993). Characteristics of long-term marriages. Journal of Mental Health Counseling, 15, 446-460.
Fincham, E. D. ve Bradbury, T. N. (1987). Cognitive processes and conflict in close relationships: An attribution-efficacy model. Journal of Personality and Social Psychology, 53, 1106-1118.
Fincham, F. D., Harold, G. T., ve Gano-Phillips, S. (2000). The longitudinal association between attributions and marital satisfaction: Direction of effects and role of efficacy expectations. Journal of Family Psychology, 14, 267–285.
Gove, W. R., Hughes, M. ve Style, C. B. (1983). Does marriage have positive effects on the well-being of the individual? Journal of Helth and Social Behavior, 24, 122–131.
Göçener, D. (2010). Üniversite öğrencilerinin güvenli bağlanma düzeyleri ile kişilerarası ilişki tarzları arasındaki ilişkiler. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
Greeff, A. P. (2000). Characteristics of families that function well. Journal of Family Issues, 21(8), 948-962.
Greeley, A. M. (1991). Faithful attraction: Discovering intimacy, love and fidelity in American marriage. New York, NY: Tome Doherty Associates.
Greenwald, J. (1999). Bağımlılık mı? Bağlılık mı? Zehirleyici ilişkilerden, besleyici ilişkilere, (Z. Yıldırımoğlu, Çev) İstanbul: Kuraldışı Yayınları.
Güven, N. (2005). İlişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalar ve evlilikte problem çözme becerilerinin evlilik doyumu ile ilişkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
Hamarta, E., Deniz, M., Dilmaç, B. ve Arslan, C. (2015). Evlilik içi ilişki ile evlilikteki yaşam doyumunun evli çiftlerin değerleri açısından incelenmesi. International Journal of Human Sciences, 12 (1), 55-69.
Hortaçsu, N. (1997). İnsan ilişkileri. Ankara: İmge Kitabevi.
Hünler, O. S. ve Gençöz, T. (2003). Boyun eğici davranışlar ve evlilik doyumu ilişkisi. Türk Psikoloji Dergisi, 18 (51), 99-108.
Hunler, O. S. ve Gencoz, T. (2005). The effects of religiousness on marital satisfaction: Testing the mediator role of marital problem solving between religiousness and marital satisfaction relationship. Contemporary Family Therapy: An International Journal, 27, 123-126.
Kilmann, P., Finch, H., Parnell, M. ve Downer, J. (2013). Partner attachment and inter personal characteristics. Journal of Sex & Marital Therapy, 39, 144– 159.
Larson, J. H. ve Holman, T. B. (1994). Predictors of marital quality and stability. Family Relations, 43, 228–237.
Lauer, R. H., Lauer, J. C. ve Kerr, S. T. (1990). The long-term marriage: Perceptions of stability and satisfaction. International Journal of Aging and Human Development, 31, 189-195.
Michael, R. T., Gagnon, J. H., Laumann, E. O. ve Kolata, G. (1995). Sex in America. A definitive survey. Boston: Little Brown.
Mitchell, J. K. (2012). Marital dining practices: Affecting change in marital satisfaction through marital self-efficacy. (Yayınlanmamış doktora tezi). George Fox University, Newberg, Oregon.
Mookherjee, H. N. (1997). Marital status, gender and perceptiton of well-being. The Journal of Social Psychology, 137(1), 95-105.
Pajares, F. (1996). Self-efficacy beliefs in academic settings. Review of Educational Research, 66, 543-578.
Robinson, L. C. ve Blanton, P. W. (1993). Marital strengths in enduring marriages. Family Relations, 42, 38-45.
Rogers, C. R. (2012). Kişi olmaya dair. ( A. Babacan, Çev.) İstanbul: Okyan Us.
Rosen-Grandon, J. R., Myers, J. E. ve Hattie, J. A. (2004). The relationship between marital characteristics, marital interaction processes and marital satisfaction. Journal of Counseling and Development, 82, 58-68.
Schutte, N., Malouff, J., Bobik, C., Coston, T., Greeson, C., Jedlicka, C. ve diğerleri. (2001). Emotional intelligence and interpersonal relations. The Journal of Social Psychology, 141 (4), 523-536.
Seabrook, M. K. (1997). The application of Social Cognitive Theory to the intergenerational transmission of divorce. (Yayınlanmamış doktora tezi). California: University of California.
Sokolski, D.M. ve Hendrick, S. S. (1999). Marital satisfaction. American Journal of Family Therapy,26 (1), 39-49.
Solak, A. (2006). İnsan ilişkileri ve iletişim. (Ed. Adem Solak). Hegem Yayınları: Ankara.
Stone, E.ve Shackelford, T. (2007). Marital satisfaction. In R. F. Baumeister ve K. D. Vohs (Eds.). Encyclopedia of social psychology (pp. 541- 544).Thousand Oaks, CA: Sage.
Süataç Özmen, A. (2010). Evlilik uyumunun kişilerarası tarz ve öfke açısından araştırılması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ege Üniversitesi, İzmir.
Şahin, N. H., Durak, A. ve Yasak, Y. (1994). Kişilerarası İlişkiler Ölçeği: Psikometrik özellikleri. VIII. Ulusal Psikoloji Kongresi, 21-23 Eylül, İzmir, Sözel Bildiri.
Tezer, E. (1986). Evli eşler arasındaki çatışma davranışları: Algılama ve doyum (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
Tosyalı, M. (2010). Evli bireylerde bağımlı ve özerk (sosyotropik-otonomik) kişilik özellikleri, empati ve mutluluk düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi.(Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ege Üniversitesi, İzmir.
Yanbastı, G. (1990). Kişilik Kuramları. İzmir: Ege Üniversitesi Matbaası.
Yılmaz, M. (2010). Üniversite öğrencilerinin kişilerarası ilişki tarzları ve kendini açma düzeyleri arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Muğla Üniversitesi, Muğla.
Yu, T. (2007). The interplay of parental marital conflict and divorce in young adult children's relationships with parents and romantic partners. Dissertation Abstracts International: Section B. Sciences and Engineering, 68(5), 5431.
Waite, L. J. Ve Gallagher, M. (2000). The Case for Marriage: Why Married People are Happier, Healthier, and Better off Financially. New York, NY: Doubleday.
White, K. M., Speirman, J. C., Bartis, J. ve Costas, D. (1986). Intimacy maturity and its correlates in young married couples. Journal of Personality and Social Psychology, 50, 152-162.
Williams, K. (2003). Has the future of marriage arrived? A contemporary examination of gender, marriage, and psychological well-being. Journal of Health and Social Behavior, 44, 470-487.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2017 Nesne Psikoloji Dergisi