Anahtar Kelimeler
duygu
dışavurum
geçerlik
güvenirlik
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Bu çalışmanın amacı, kişilerin minnettarlık duygusu deneyimlemeleri sonrasında, ikili etkileşimlerinde kendilerine o duyguyu yaşatan kişiye minnettarlıklarını nasıl ifade ettiklerinin ölçümünde kullanılabilecek bir ölçek geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda iki çalışma gerçekleştirilmiştir. Birinci çalışma kapsamında (N=281) minnettarlık duygusu dışavurum tarzlarını belirlemek amacıyla yapılan açımlayıcı faktör analizi sonuçları, önsel olarak öngörülen bazı dışavurumların bir araya geldiğini bazılarının da ayrıştığını göstermiştir. Minnettarlık duygusunun dışavurumuna ilişkin alt ölçeklerle ile ilgili değerler, iç tutarlık ve güvenirlikleri ile ölçüt bağıntılı geçerliklere ilişkin bulgular, ortaya çıkan minnettarlık dışavurum tarzlarının önemli ve anlamlı olduğunu göstermektedir. İkinci çalışma (N=406) kapsamında yapılan doğrulayıcı faktör analizi sonrasında, minnettarlık duygusunun dışavurumu için açımlayıcı faktör analiziyle ulaşılan faktöriyel yapıların doğrulandığı görülmüştür. Bulgular Minnettarlık Dışavurum Ölçeği yapısının üç bileşenli, tek faktörlü olduğuna; bireylerin minnettarlık dışavurumlarının değerlendirilmesinde alt ölçek puanlarının hem ayrı ayrı hem de toplam ölçek puanı olarak kullanılabileceğine işaret etmektedir.
Referanslar
Akın, A. ve Satıcı, S. A. (2011). Öznel mutluluk ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21, 65-77.
Algoe, S. B. (2012). Find, remind, and bind: The functions of gratitude in everyday relationships. Social and Personality Psychology Compass, 6(6), 455–469.
Algoe, S. B., Fredrickson, B. L. ve Gable, S. (2013). The social functions of the emotion of gratitude via expression. Emotion, 13(4), 605–609.
Araz, A. ve Erkuş, A. (2014). Duygu dışavurum tarzlarının kavramsallaştırılması ve ölçümü: Bir envanter geliştirme çalışması. Türk Psikoloji Dergisi, 29(74), 50-61.
Arbuckle, J. L. (2014). Amos 23.0 User's Guide. Chicago: IBM SPSS.
Aydın, G. ve Tezer, E. (1991). İyimserlik, sağlık sorunları ve akademik başarı ilişkisi. Türk Psikoloji Dergisi, 7(26), 2-9.
Bartlett, M. Y., Condon, P., Cruz, J., Baumann, J. ve Desteno, D. (2012). Gratitude: prompting behaviours that build relationships. Cognition and Emotion, 26(1), 2-13.
Baumgarten-Tramer, F. (1938). “Gratefulness” in children and young people. Journal of Genetic Psychology, 53, 53-66.
Blau, P. M. (1964). Exchange and power in social life. New Brunswick, USA: Transaction Publishers.
Brody, L. R. (1999). Gender, emotion, and the family. Cambridge, MA: Harvard University Press.
Ciarrochi, J., Hynes, K.ve Crittenden, N. (2005). Can men do better if they try harder: Sex and motivational effects on emotional awareness. Cognition and Emotion, 19(1), 133-141. DOI:10.1080/02699930441000102
Emmons, R. A. (2007). Thanks! How the new science of gratitude can make you happier? Boston, MA: Houghton-Mifflin.
Emmons, R. A. ve Crumpler, C. A. (2000). Gratitude as a human strength: Appraising the evidence. Journal of Social and Clinical Psychology, 19, 56-69.
Emmons, R. A. ve McCullough, M. E. (2003). Counting Blessings Versus Burdens: An Experimental Investigation of Gratitude and Subjective Well-Being in Daily Life. Journal of Personality and Social Psychology, 84(2), 377–389.
Freitas, L. B. L., Pieta, M. A. M. ve Tudge, J. R. H. (2011). Beyond Politeness: The Expression of Gratitude in Children and Adolescents. Psicologia: Reflexão e Crítica, 24(4), 757-764.
Gordon, A. M., Impett, E. A., Kogan, A., Oveis, C. ve Keltner, D. (2012). To have and to hold: Gratitude promotes relationship maintenance in intimate bonds. Journal of Personality and Social Psychology, 103(2), 257–274.
Hu, L. ve Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1-55.
Kashdan, T. B., Mishra, A., Breen, W. E.ve Froh, J. J. (2009). Gender Differences in Gratitude: Examining Appraisals, Narratives, the Willingness to Express Emotions, and Changes in Psychological Needs. Journal of Personality, 77(3), 691-730.
Kring, A. M. ve Gordon, A. H. (1998). Sex differences in emotion: expression, experience, and physiology. Journal of Personality and Social Psycholgy, 74(3), 686-703.
Kubacka, K. E., Finkenauer, C., Rusbult, C. E. ve Keijsers, L. (2011). Maintaining close relationships: Gratitude as a motivator and a detector of maintenance behavior. Personality and Social Psychology Bulletin, 37(10), 1362-1374.
Lambert, N. M. Clark, M. S., Durtschi, J., Fincham, F. D. ve Graham, S. M. (2010). Benefits of expressing gratitude: Expressing gratitudeto a partner changes one’s view of the relationship. Psychological Science, 21(4), 574-580.
Lambert, N. M. ve Fincham, F. D. (2011). Expressing gratitude to a partner leads to more relationship maintenance behavior. Emotion, 11(1), 52-60.
Lambert, N. M., Graham, S. M., Fincham, F. D. ve Stillman, T. F. (2009). A changed perspective: How gratitude can affect sense of coherence through positive reframing. The Journal of Positive Psychology: Dedicated to furthering research and promoting good practice, 4(6), 461-470.
Lyubomirsky, S. ve Lepper, H. S. (1999). A measure of subjective happiness: Preliminary reliability and construct validation. Social Indicators Research, 46, 137-155.
McCullough, M. E., Emmons, R. A. ve Tsang, J. A. (2002). The grateful disposition: conceptual and empirical topography. Journal of Personality and Social Psychology, 82(1), 112-127.
McCullough, M. E., Kilpatrick, S. D. Emmons, R. A. ve Larson, D. A. (2001). Is gratitude a moral affect? Psychological Bulletin, 127, 249–266.
Oğuz-Duran, N. ve Tan, Ş. (2013). Minnettarlık ve yaşam amaçları yazma çalışmalarının öznel iyi oluşa etkisi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5(40), 154-166.
Scheier, M. F. ve Carver, C. S. (1987). Dispositional optimism and physical well- being: the influence of generalized expectancies on health. Journal of Personality, 55, 169-210.
Sivis-Cetinkaya, R. (2013). Turkish college students’ subjective wellbeing in regard to psychological strengths and demographic variables: Implications for college counseling. International Journal for the Advancement of Counselling, 35(4), 317-330. doi:10.1007/s10447-013-9185-9
Somer, O., Korkmaz, M. ve Tatar, A. (2004). Kuramdan Uygulamaya Beş Faktör Kişilik Modeli ve Beş Faktör Kişilik Envanteri (5FKE). İzmir: Ege Üniversitesi Basımevi.
Sommers, S. ve Kosmitzki, C. (1988), Emotion and social context: An American- German comparison. British Journal of Social Psychology, 27, 35–49. doi:10.1111/j.2044-8309.1988.tb00803.x
Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2013). Using Multivariate Statistics. 6th ed. Boston: Pearson.
Tesser, A., Gatewood, R. ve Driver, M. (1968). Some determinants of gratitude. Journal of Personality and Social Psychology, 9(3), 233-236.
Ventimiglia, J. C. (1982). Sex roles and chivalry: Some conditions of gratitude to altruism. Sex Roles, 8, 1107-1122. doi:10.1007/BF00290967
Watkins, P. C. (2014). Gratitude and the good life: Toward a psychology of appreciation. Dordrecht: Springer.
Watkins, P. C., Woodward, K., Stone, T. ve Kolts, R. L. (2003). Gratitude and happiness: Development of a measure of gratitude, and relationships with subjective well- being. Social Behavior and Personality, 31(5), 431-451.
Weiner, B. (1986). An attributional theory of achievement motivation and emotion. Psychological Review, 92(4), 548-573.
Williams, L. A. ve Bartlett, M. Y. (2015). Warm thanks: Gratitude expression facilitates social affiliation in new relationships via perceived warmth. Emotion, 15(1), 1–5.
Wood, A. M., Froh, J. ve. Geraghty, A. W. A. (2010). Gratitude and well-being: A review and theoretical integration. Clinical Psychology Review, 30(7), 890- 905.
Wood, A. M., Joseph, J. ve Maltby, J. (2008). Gratitude uniquely predicts satisfaction with life: Incremental validity above the domains and facets of the five factor model. Personality and Individual Differences, 45, 49-51.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2017 Nesne Psikoloji Dergisi