Anahtar Kelimeler
atıflar
değişken özsaygı
arkadaşlık kalitesi
bağlanma stilleri
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Bu çalışmanın amacı, Downey ve Feldman (1996) tarafından kaygılı bir şekilde reddedilme beklentisi içinde olma ve reddedilme konusunda çabuk algı geliştirme ve aşırı tepkisel olma eğilimleri olarak tanımlanan reddedilme duyarlılığını ölçmek amacıyla geliştirilen Reddedilme Duyarlılığı Anketinin (RDA) psikometrik özelliklerini Türk örnekleminde incelemektir. RDA, iki ayrı çalışmada üniversite öğrencileri (N = 715) tarafından doldurulmuştur. Ayrıca, ölçeğin yordayıcı geçerliğini test edebilmek amacıyla katılımcıların bir kısmı (N = 407) arkadaşlık kalitesi ve yakın ilişkilerde bağlanma stilleri ölçeklerini; diğer kısmı da (N = 308) olumsuz romantik partner davranışlarına yapılan sorumluluk atıfları ve değişken özsaygı ölçeklerini doldurmuşlardır. Belirtilen iki örneklemden toplanan veriler kullanılarak 18 maddelik orijinal ölçeğin yapı geçerliği ayrı ayrı test edilmiş ve çapraz geçerlik analizleri yapılmıştır. Faktör analizleri, Türkçeye uyarlanmış orijinal 18 maddeden oluşan ölçeğin, iç tutarlılığı yüksek tek faktörlü bir yapıya sahip olduğunu göstermiştir. Ayrıca, yordayıcı geçerliği destekler biçimde, reddedilme duyarlılığının bağlanma kaygısı ve kaçınma, değişken özsaygı ve olumsuz romantik partner davranışlarına yapılan sorumluluk atıfları ile olumlu yönde; arkadaşlık kalitesi ile ise olumsuz yönde ve anlamlı düzeylerde ilişkili olduğu bulunmuştur. Bulgular, Türkçeye adaptasyonu yapılan ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermiştir. Sonuçlar, ölçeğin geliştirmesine yönelik önerilerle birlikte tartışılmıştır.
Referanslar
Ayduk, O., Gyurak, A. ve Luerssen, A. (2008). Individual differences in the rejection–aggression link in the hot sauce paradigm: The case of rejection sensitivity. Journal of Experimental Social Psychology, 44, 775-782.
Ayduk, O., May, D., Downey, G. ve Higgins, E. T. (2003). Tactical differences in coping with rejection sensitivity: The role of prevention pride. Personality and Social Psychology Bulletin, 29, 435-448.
Bowlby, J. (1973). Attachment and loss: Vol. 2. Separation: Anxiety and anger. New York: Basic Books.
Brennan, K. A., Clark, C. L. ve Shaver, P. R. (1998). Self-report measurement of adult attachment: An integrative overview. J. A. Simpson & W.S. Rholes (Ed.). Attachment theory and close relationships, (sf. 46-76). New York: Guilford Press.
Carmines, E. G. ve McIver, J. P. (1981). Analyzing models with unobserved variables. G. W. Bohrnstedt & E. F. Borgatta (Ed.), Social Measurement: Current Issues, (sf. 65–115). London: Sage.
Downey, G. ve Feldman, S. (1996). Implications of rejection sensitivity for intimate relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 70, 1327- 1343.
Downey, G., Feldman, S. ve Ayduk, O. (2000). Rejection sensitivity and male violence in romantic relationships. Personal Relationships, 7, 45-61.
Downey, G., Freitas, A. L., Michaelis, B. ve Khouri, H. (1998). The self-fulfilling prophecy in close relationships: Rejection sensitivity and rejection by romantic partners. Journal of Personality and Social Psychology, 75, 545- 560.
Erözkan, A. (2004a). Romantik ilişkilerde reddedilmeye dayalı incinebilirlik bilişsel değerlendirme ve başaçıkma, Yayınlanmamış doktora tezi, KTÜ-SBE, Trabzon.
Erözkan, A. (2004b). Üniversite öğrencilerinin kişilerarası duyarlılıkları ile reddedilme duyarlılıklarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi, 5(2), 85-98.
Feldman, S. I. ve Downey, G. (1994). Rejection sensitivity as a mediator of the impact of childhood exposure to family violence on adult attachment behavior. Development and Psychopathology, 6, 231–247.
Fincham, F. D., Beach, S. R. ve Baucom, D. H. (1987). Attribution processes in distressed and nondistressed couples: 4. Self-partner attribution differences. Journal of Personality and Social Psychology, 52, 739-748.
Fincham, F. D. ve Bradbury, T. N. (1992). Assessing attributions in marriage: The relationship attribution measure. Journal of Personality and Social Psychology, 62(3), 457- 468.
Fincham, F. D. ve Bradbury, T. N. (1993). Marital satisfaction, depression, and attributions: A longitudinal analysis. Journal of Personality and Social Psychology, 64(3), 442- 452.
Fincham, F. D., Bradbury, T. N., Arias, I., Byrne, C. A. ve Karney, B. R. (1997). Marital violence, marital distress and attributions. Journal of Family Psychology, 11, 367-372.
Fincham, F.D., Paleari, F.G. ve Regalia, C. (2002). Forgiveness in marriage: The role of relationship quality, attributions, and empathy. Personal Relationships, 9, 27-37.
Foster, J. D., Kernis, M. H. ve Goldman, B. M. (2007). Linking adult attachment to self-esteem stability. Self and Identity, 6, 64-73.
Fraley, R. C. ve Waller, N. G. (1998). Adult attachment patterns. Attachment theory and close relationships, 77-114.
Fraley, R. C. (2009). Information on the Experiences in Close Relationships-Revised (ECR-R) adult attachment questionnaire Retrieved Mar 24, 2008.
Fraley, R. C., Waller, N. G. ve Brennan, K. A. (2000). An item response theory analysis of self-report measures of adult attachment. Journal of Personality and Social Psychology, 78, 350-365.
Frank, E. ve De Raedt, R. (2007). Self-esteem reconsidered: Unstable self-esteem outperforms level of self-esteem as vulnerability marker for depression. Behavior Research and Therapy, 45(7), 1531-1541.
Göncü, A. ve Sümer, N. (2011). Rejection sensitivity, self-esteem instability, and relationship outcomes: The mediating role of responsibility attributions. European Psychologist, 16(4), 303.
Greenier, K. D., Kernis, M. H., McNamara, C. W., Waschull, S. B., Berry, A. J., Herlocker, C. E. ve Abend, T. A. (1999). Individual differences in reactivity to daily events: Examining the roles of stability and level of self- esteem. Journal of Personality, 67(1),185-208.
Selçuk, E., Günaydın, G., Sümer, N. ve Uysal, A. (2005). The Psychometric Evaluation of the Short Form of Inventory of Parent and Peer Attachment. Türk Psikoloji Yazıları, 8, 13-23.
Harper, M. S., Dickson, J.W. ve Welsh, D. P. (2006). Self-silencing and rejection sensitivity in adolescent romantic relationships. Journal of Youth and Adolescence, 35, 459-467.
Holtzworth-Munroe, A. ve Hutchinson, G. (1993). Attributing negative intent to wife behavior: The attributions of maritally violent versus nonviolent men. Journal of Abnormal Psychology, 102(2), 206-211.
Kernis, M. H. (2005). Measuring self-esteem in context: The importance of stability of self-esteem in psychological functioning. Journal of Personality, 73, 1- 37.
Kernis, M. H., Cornell, D. P., Sun, C. R., Berry, A. J. ve Harlow, T. (1993). There’s more to self-esteem than whether it is high or low. The importance of stability of self-esteem. Journal of Personality and Social Psychology, 65, 1190-1204.
Kuppens, P. ve Van Mechelen, I. (2007). Interactional appraisal models for the anger appraisals of threatened self-esteem, other-blame, and frustration. Cognition and Emotion, 21(1), 56-77.
Levy, S., Ayduk, O. ve Downey, G. (2001). The role of rejection sensitivity in people’s relationships with significant others and valued social groups. M. Leary (Ed.), Interpersonal rejection (pp. 251–289). Oxford, England: Oxford University Press.
London, B., Downey, G., Bonica, C. ve Paltin, I. (2007). Social causes and consequences of rejection sensitivity. Journal of Research on Adolescence, 17(3), 481-506.
Mendelson, M. J. ve Aboud, F. E. (1999). Measuring friendship quality in late adolescents and young adults: McGill Friendship Questionnaires. Canadian Journal of Behavioural Science/Revue canadienne des sciences du comportement, 31(2), 130.
Oosterwegel, A., Field, N., Hart, D. ve Anderson, K. (2001). The relation of self- esteem variability to emotion variability, mood, personality traits, and depressive tendencies. Journal of Personality, 69, 690-708.
Özen, A., Sümer, N. ve Demir, M. (2011). The role of rejection sensitivity and attachment security in predicting friendship quality. Journal of Social and Personal Relationships, 28, 163-181.
Pietrzak, J., Downey, J. ve Ayduk, O. (2005). Rejection sensitivity as an interpersonal vulnerability. In M. W. Baldwin (Ed.), Interpersonal cognition (pp. 62-84). New York: Guilford Press.
Purdie, V. ve Downey, G. (2000). Rejection sensitivity and adolescent girls’ vulnerability to relationship-centered difficulties. Child Maltreatment, 5, 338-349.
Roberts, J. E., Shapiro, A. M. ve Gamble, S. A. (1999). Level and perceived stability of self-esteem prospectively predict depressive symptoms during psycho educational group treatment. British Journal of Clinical Psychology, 73, 14-21.
Rosenberg, M. (1989). Society and the adolescent self-image (reprint Ed.). Middletown, CT: Wesleyan University Press.
Sarıçam, H. (2011). Üniversite öğrencilerinin reddedilme duyarlılıkları ile benlik saygıları ve yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
Simpson, J. A., Collins, W. A., Tran, S. ve Haydon, K. C. (2007). Attachment and the experience and expression of emotions in romantic relationships: a developmental perspective. Journal of personality and social psychology, 92(2), 355.
Sümer, N. (2006). Yetişkin bağlanma ölçeklerinin kategoriler ve boyutlar düzeyinde karşılaştırılması. Türk Psikoloji Dergisi, 21(57), 1-22.
Sümer, N. ve Cozzarelli, C. (2004). The impact of adult attachment on partner and self-attributions and relationship quality. Personal Relationships, 11, 355- 371.
Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2001). Using multivariate statistics (4. Baskı). Boston: Allyn and Bacon.
Tutarel-Kışlak, S. (1997). The relationship between marital adjustment, causal and responsibility attributions. Türk Psikoloji Dergisi, 12(40), 55-65.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2017 Nesne Psikoloji Dergisi