Anahtar Kelimeler
Kimlik
Protesto
Kolektif Eylem Ölçeği
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Bu çalışmanın amacı; Türkiye’de kolektif eylem çalışmalarında kullanılabilecek, psikometrik özellikleri görgül olarak ortaya konmuş, pratik ve uygulaması kolay bir kolektif eylem ölçeğini literatüre kazandırmaktır. Bu çalışma çeşitli üniversitelerde öğrenimine devam eden toplam 505 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Kolektif Eylem Ölçeği (KEÖ) araştırmacı tarafından; çeşitli protesto davranışları ve sosyal medya etkinliklerini de kapsayan toplam dokuz ifadeden oluşmaktadır. Ölçek verisi uygun yöntemlerle analiz edilmiştir. İlk olarak, directOblimin rotasyonu ile yapılan faktör analizi sonunda KEÖ’nin iki alt faktörü olduğu görülmüştür. Bu alt faktörlere yüklenen ifadelerin içeriği ile tutarlı olarak; “bireye yasal sorumluluk yükleyen eylemler” ve “bireye yasal sorumluluk yüklemeyen eylemler” isimleri verilmiştir. Ölçeğin iç güvenirliğinin tatmin edici olduğu görülmüştür. Ayrıca KEÖ’nin ölçüt bağıntılı geçerliliğine bakmak için Kimlik İşlevleri Ölçeği bir ölçüt olarak alınmış; her iki ölçeğe ait alt ölçekler ve toplam ölçek puanları arasındaki ilişkilerin anlamlı düzeyde olduğu bulunmuştur.
Referanslar
Adams, G. R. ve Marshall, S. K. (1996). A developmental social psychology of identity: Understanding the person-in-context. Journal of adolescence, 19(5), 429-442.
Arkonaç, S. A. (1993). Grup ilişkileri. Alfa Basım Yayım Dağıtım.
Bilali, R., Vollhardt, J. R. ve Rarick, J. R. D. (2017). Modeling collective action through media to promote social change and positive intergroup relations in violent conflicts. Journal of Experimental Social Psychology, 68, 200- 211.
Demir, İ. (2011). Kimlik işlevleri ölçeği: Türkçe geçerlik ve güvenirliği. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(2), 571-586.
Elgin, V. M. ve Mamatoğlu, N. (2014). Gezi Parkı Olayları: Namus Kültürü ve Çatışma Çözüm Tarzları Açısından Bir Değerlendirme. Alternative Politics/Alternatif Politika, 6(1).
Gezici Yalçın, M. (2007). Collective Action Of Immigrants From Turkey Living İn Germany. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Philipps-Universität Marburg.
Kelly, C. ve Breinlinger, S. (1995). Identity and injustice: Exploring women's participation in collective action. Journal of Community & Applied Social Psychology, 5(1), 41-57.
Knippenberg, A. V. ve Ellemers, N. (1990). Social identity and intergroup differentiation processes. European review of social psychology, 1(1), 137-169.
Lalonde, R. N. ve Cameron, J. E. (1993). An intergroup perspective on immigrant acculturation with a focus on collective strategies. International Journal of Psychology, 28(1), 57-74.
Lalonde, R. N. ve Cameron, J. E. (1994). Behavioral responses to discrimination: A focus on action. In M. P. Zanna ve J. M. Olson (Eds.), The psychology of prejudice: The Ontario symposium (Vol. 7, pp. 257-288).
Le Bon, G. (1997). Kitleler psikolojisi. Çev. Y. Ender. İstanbul: Hayat Yayınevi.
Özkan, K. (2014). Kadınların Kolektif Eylem Yöneliminin Yordayıcıları: Kültürel Benlik Kurguları, Kadın Kimliği İle Özdeşleşme, Kadınların Sosyal Baskınlık Yönelimi ve Sistemi Meşrulaştırma Eğilimi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Uludağ Üniversitesi; Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Serafini, T. E. ve Adams, G. R. (2002). Functions of identity: Scale construction and validation. Identity: An International Journal of Theory and Research, 2(4), 361-389.
Serafini, T. E., Maitland, S. B. ve Adams, G. R. (2006, March). The functions of identity scale: Revisions, validation and model testing. In Poster presented at the Biennial Meeting of the Society for Research on Adolescence, San Francisco, California.
Tajfel, H. E. (1978). Differentiation between social groups: Studies in the social psychology of intergroup relations. Academic Press.
Tajfel, H. ve Turner, J. C. (1979). An integrative theory of intergroup conflict. The social psychology of intergroup relations, 33(47), 74.
Tausch, N., Becker, J. C., Spears, R., Christ, O., Saab, R., Singh, P. ve Siddiqui, R. N. (2011). Explaining radical group behavior: Developing emotion and efficacy routes to normative and nonnormative collective action. Journal of personality and social psychology, 101(1), 129.
Ufkes, E. G., Dovidio, J. F. ve Tel, G. (2015). Identity and collective action among European Kurds. British journal of social psychology, 54(1), 176-186.
Uysal, M.S. (2016). Kolektif Eylemler, Liderlik ve Sosyal Medya: Gezi Parkı Örneği. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi; Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Van Zomeren, M., Postmes, T. ve Spears, R. (2008). Toward an integrative social identity model of collective action: a quantitative research synthesis of three socio-psychological perspectives. Psychological bulletin, 134(4), 504.
Wright, S. C., Taylor, D. M. ve Moghaddam, F. M. (1990). Responding to membership in a disadvantaged group: From acceptance to collective protest. journal of Personality and Social Psychology, 58(6), 994.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2017 Nesne Psikoloji Dergisi