Anahtar Kelimeler
ilişki doyumu
duygu düzenleme
romantik kıskançlık
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Kişilerarası ilişkilerde duyguları anlamayı, ifade etmeyi ve o duygularla başa çıkmayı ifade eden duygusal zeka kavramı ile bireylerin romantik ilişkilerinden aldıkları doyum arasında ilişki olduğu bilinmektedir. Ayrıca bireylerin ilişkilerinde yaşadıkları kıskançlığın nedenleri ve kıskançlıkla baş etme stratejileri ile duygularını düzenleme becerileri de ilişkilerinden aldıkları doyumu etkileyebilmektedir. Bu çalışmada, romantik ilişkisi olan ve evli olan bireylerin duygusal zeka düzeyleri ile ilişki doyumları arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğü ile kıskançlığın nedenleri ve kıskançlıkla baş etme stratejilerinin aracı rolünün incelenmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın örneklemini, 19-60 yaş arası 159 erkek, 143 kadın olmak üzere toplam 302 romantik ilişkisi olan ve evli katılımcı oluşturmaktadır. Çalışmada, Bar-On Duygusal Zeka Ölçeği, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği, Romantik Kıskançlık Ölçeği ve İlişki Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Yapılan aracı değişken analizinde, duygusal zeka ile ilişki doyumu arasındaki ilişkiye duygu düzenleme güçlüğü alt ölçeklerinden açıklık, dürtü ve stratejilerin; kıskançlıkla başetme alt ölçeklerinden çıkışın aracılık ettiği saptanmıştır. Elde edilen bulguların ilgili literatür ışığında değerlendirilmesinin ardından, sınırlılıklar ve önerilere yer verilmiştir.
Referanslar
Acar, F. T. (2001). Duygusal zeka yeteneklerinin göreve yönelik ve insana yönelik liderlik davranışları ile ilişkisi: Banka şube müdürleri üzerine bir alan araştırması (Yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
Alcorn, L. M., ve Torney, D. J. (1982). Counselor cognitive complexity of self- reported emotional experience as a predictor of accurate empathic understanding. Journal of Counseling Psychology, 29(5), 534.
Andersen, P. A., Eloy, S.V., Guerrero, L. K. ve Spitzberg, B.H. (1995). Romantic jealousy and relational satisfaction: A look at the impact of jealousy experience and expression. Communication Reports 8(2), 77-85.
Barnes, S., Brown, K. W., Krusemark, E., Campbell, W. K. ve Rogge, R. D. (2007). The role of mindfulness in romantic relationship satisfaction and responses to relationship stress. Journal of Marital and Family Therapy 33(4), 482- 500.
Bar-On, R. (1997). EQ: BarOn Emotional Quotient Inventory: A Measure of Emotional Intelligence: Technical Manual. Multi-Health Systems.
Bloch, L., Haase, C. M. ve Levenson, R. W. (2014). Emotion regulation predicts marital satisfaction: More than a wives’ tale. Emotion 14(1), 130-144.
Bryson, J. B. (1991). Modes of response to jealousy-evoking situations. P. Salovey (Ed.), The psychology of jealousy and envy içinde (s. 178-205). NY: Guilford Press.
Cordova, J. V., Gee, C. B. ve Warren, L. Z. (2005). Emotional skillfulness in marriage: Intimacy as a mediator of the relationship between emotional skillfulness and marital satisfaction. Journal of Social and Clinical Psychology, 24(2), 218-235.
Curun, F. (2001). The effects of sexism and sex role orientation on relationship satisfaction (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
Demirtaş, H.A. ve Dönmez, A. (2006). Yakın ilişkilerde kıskançlık: bireysel, ilişkisel ve durumsal değişkenler. Türk Psikiyatri Dergisi, 17(3), 181-191.
Fitness, J. (2001). Emotional intelligence and intimate relationships. J. Ciarrochi, J. P.Forgas ve J. D. Mayer (Ed.), Emotional intelligence in everyday life: A scientific inquiry içinde (s. 98-112). Philadelphia: Psychology Press.
Gottman, J.M., Katz, L.F. ve Hooven, C. (1997). Meta-emotion: How families communicate emotionally. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum.
Gratz, K.L. ve Roemer, L. (2004). Multidimensional assessment of emotion regulation and dysregulation: Development, factor structure, and initial validation of the Difficulties in Emotion Regulation Scale. Psychopathology and Behavioral Assessment 26, 41-54.
Gross, J.J. (1998). The emerging field of emotion regulation: An integrative review. Review of General Psychology, 2(3), 271-299.
Guerro, L.K. ve Andersen, P.A. (1998). The experience and expression of romantic jealousy. P.A. Andersen ve L.K. Guerrero (Ed.), The handbook of communication and emotion: Research, theory, applications and contexts içinde (s. 155-188). San Diego, CA: Academic Press.
Guerro, L.K. ve Eloy, S.V. (1992). Relational satisfaction and jealousy across marital types. Communication Reports, 5(1), 23-31.
Hendrick, S. (1988). A genetic measure of relationship satisfaction. Journal of Marriage and Family 50, 93-98.
Joshi, S. ve Thingujam, N.S. (2009). Perceived emotional intelligence and marital adjustment: Examining the mediating role of personality and social desirability. Journal of the Indian Academy of Applied Psychology, 35, 79– 86.
Mayer, J.D. ve Salovey, P. (1993). The intelligence of emotional intelligence. Intelligence, 17(4), 433-442.
Najm, Q. J. (2005). Attachment styles and emotional intelligence in marital satisfaction among Pakistani men and women (Unpublished doctoral dissertation). Tennessee State University.
Noller, P., Beach, S. ve Osgarby, S. (1997). Cognitive and affective processes in marriage. W. K. Halford ve H. J. Markman (Ed.), Clinical handbook of marriage and couples içinde (s. 43–71). New York: John Wiley&Sons.
Pines, A. M. (1998). Romantic Jealousy: Causes, symptoms, cures. NY: Routledge.
Pines, A. ve Aronson, E. (1983). Antecedents, correlates, and consequences of sexual jealousy. Journal of Personality, 51(1), 108-136.
Pfeiffer, S. M., & Wong, P. T. (1989). Multidimensional jealousy. Journal of Social and Personal Relationships, 6(2), 181-196.
Hayes, A. F. (2013). Introduction to mediation, moderation, and conditional processanalysis: A regression-based approach. New York: Guilford Press.
Rugancı, R.N. ve Gençöz, T. (2010). Psychometric properties of the Difficulty of Emotion Regulation Scale in a Turkish sample. Journal of Clinical Psychology, 66: 442-455.
Rusbult, C.E. (1987). Responses to dissatisfaction in close relationships: The exitvoice- loyalty-neglect model. D. Perlman ve S. W. Duck (Ed.), Intimate relationships: Development,f dynamics, and deterioriation içinde, (s. 209- 237). Beverly Hills, CA: age.
Rusbult, C. E., Bissonnette, V. L., Arriaga, X. B., Cox, C. L., & Bradbury, T. N. (1998). Accommodation processes during the early years of marriage. T. N. Bradbury (Ed.), The developmental course of marital dysfunction içinde, (s.74-113). United States of America: Cambridge University Press.
Schutte, N. S., Malouff, J. M., Bobik, C., Coston, T. D., Greeson, C., Jedlicka, C., Rhodes, E. ve Wendorf, G. (2001). Emotional intelligence and interpersonal relations. Journal of Social Psychology, 141(4), 523-536.
Simpson, J.A., Collins, W.A., Tran, S. ve Haydon, K.C. (2007). Attachment and the experience and expression of emotions in romantic relationships: A developmental perspective. Journal of Personality and Social Psychology, 2, 355-367.
Smith, L., Heaven, P.C. ve Ciarrochi, J. (2008). Trait emotional intelligence, conflict communication patterns, and relationship satisfaction. Personality and individual differences, 44(6), 1314-1325.
Tabachnick, B.G. ve Fidell, L.S. (2012). Using multivariate statistics. (6th ed.) Pearson.
Üncü, S. (2007). Duygusal zeka ve evlilik doyumu ilişkisi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2017 Nesne Psikoloji Dergisi