Anahtar Kelimeler
bilinçli farkındalık
depresyon
Bilişsel Terapi
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Bu araştırma, bilinçli farkındalık temelli bilişsel terapi programının görme engelli bireylerin depresif belirti düzeyleri üzerine etkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, görme engellilere hizmet veren bir rehabilitasyon merkezine devam eden ve yaşları 18 - 41 arasında değişen 9 kadın 12 erkek toplam 21 katılımcı oluşturmaktadır. Çalışmada katılımcıların depresif belirti düzeyleri Beck tarafından geliştirilen “Beck Depresyon Ölçeği ” ile ölçülmüştür. Ön test ölçümünün ardından çalışma grubunda yer alan bireylere 10 oturumdan oluşan 90 dakika süren Bilinçli Farkındalık Temelli Bilişsel Terapi Programı uygulanmıştır. Uygulamaların bitiminden sonra aynı ölçme aracı son test olarak uygulanmıştır. Tek grup öntest - sontest kontrol grupsuz desenin kullanıldığı çalışmada veriler, Wilcoxon İşaretli Sıra Testi ile çözümlenmiştir. Yapılan analizler katılımcıların depresyon puanlarının anlamlı düzeyde azaldığını göstermiştir.
Referanslar
Alma, M. A., Van Der Mei, S. F., Melis-Dankers, B. J., Van Tilburg, T. G., Groothoff, J. W. ve Suurmeijer, T. P. (2011). Participation of the elderly after vision loss. Disability and rehabilitation, 33(1), 63-72.
Andrews, R. ve Wyver, S. (2005). Autistic tendencies: Are there different pathways for blindness and Autism Spectrum Disorder?. British Journal of Visual Impairment, 23(2), 52-57.
Baer, R. A. (2007). Mindfulness, assessment, and transdiagnostic processes. Psychol Inq, 18, 238-271.
Barnhofer, T., Crane, C., Hargus, E., Amarasinghe, M., Winder, R. ve Williams, J. M. G. (2009). Mindfulness-based cognitive therapy as a treatment for chronic depression: A preliminary study. Behaviour research and therapy, 47(5), 366-373.
Bazargan, M. ve Hamm-Baugh, V. P. (1995). The relationship between chronic illness and depression in a community of urban black elderly persons. The Journals of Gerontology Series B: Psychological Sciences and Social Sciences, 50(2), S119-S127.
Beck Judith, S. (1995). Cognitive therapy. Basic and Beyond.
Beck, A. T., Ward, C. ve Mendelson, M. (1961). Beck depression inventory (BDI). Arch Gen Psychiatry, 4(6), 561-571.
Brambring, M. (2001). Motor activity in children who are blind or partially sighted. Visual Impairment Research, 3(1), 41-51.
Brambring, M. (2006). Divergent development of gross motor skills in children who are blind or sighted. Journal of Visual Impairment & Blindness (JVIB), (10).
Brambring, M. (2007). Divergent developmental of manual skills in children who are blind or sighted. Journal of Visual Impairment & Blindness, 101(4), 212-225.
Brown, K. W. ve Ryan, R. M. (2003). The benefits of being present: mindfulness and its role in psychological well-being. Journal of personality and social psychology, 84(4), 822.
Brown, R. L. ve Barrett, A. E. (2011). Visual impairment and quality of life among older adults: an examination of explanations for the relationship. The Journals of Gerontology Series B: Psychological Sciences and Social Sciences, 66(3), 364-373.
Cash, M. ve Whittingham, K. (2010). What facets of mindfulness contribute to psychological well-being and depressive, anxious, and stress-related symptomatology?. Mindfulness, 1(3), 177-182.
Celeste, M. (2005). Impact of twin-to-twin transfusion syndrome, preterm birth and vision loss on development. Journal of Visual Impairment & Blindness, 99(9), 535-548.
Cooper, M. L., Frone, M. R., Russell, M. ve Mudar, P. (1995). Drinking to regulate positive and negative emotions: a motivational model of alcohol use. Journal of personality and social psychology, 69(5), 990.
Çatak, P. D. ve Ögel, K. (2010). Bir terapi yöntemi olarak farkındalık. Nöropsikiyatri Arşivi, 47, 69-73.
Demir, V. (2014). Bilinçli farkındalık temelli hazırlanan eğitim programının bireylerin depresyon ve stres düzeyleri üzerine etkisi, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Arel Üniversitesi.
Demir, V. (2015). Bilinçli Farkındalık Temelli Kognitif Terapi Programının Bireylerin Depresif Belirti Düzeyleri Üzerine Etkisi. Psikoloji Çalışmaları Dergisi, 35(1), 15-26.
Duncan, L.G. ve Bardacke, L. (2010). Mindfulness-based childbirth and parenting education: promoting family mindfulness during the perinatal period. J Child Fam Stud, 19, 190-202.
Evans, J. R., Fletcher, A. E. ve Wormald, R. P. (2007). Depression and anxiety in visually impaired older people. Ophthalmology, 114(2), 283-288.
Follette, V., Palm, K. M. ve Pearson, A. N. (2006). Mindfulness and trauma: Implications for treatment. Journal of rational-emotive and cognitive- behavior therapy, 24(1), 45-61.
Hayes, S. C. (2004). Acceptance and commitment therapy, relational frame theory, and the third wave of behaviour therapy. Behav Ther, 35, 639-665.
Hisli, N. (1988). Beck Depresyon Envanteri’nin geçerliği üzerine bir çalışma. Psikoloji dergisi, 6(22), 118-122.
Johnson, C. ve Larson, R. (1982). Bulimia: An analysis of moods and behavior. Psychosomatic Medicine, 44(4), 341-351.
Kabat-Zinn J (2003). Mindfulness-based interventions in context: past, present, and future. Clin Psychol Sci Pract, 10(2), 144-156.
Karasar, N. (2014). Bilimsel araştırma yöntemi. (26.baskı). Ankara Nobel Yayınevi.
Karlsson, J. S. (1998). Self-reports of psychological distress in connection with various degrees of visual impairment. Journal of Visual Impairment and Blindness, 92, 483-490.
Kenny, M. A. ve Williams, J. M. G. (2007). Treatment-resistant depressed patients show a good response to mindfulness-based cognitive therapy. Behaviour research and therapy, 45(3), 617-625.
Kesiktaş, A. D. (2009). Görme Engellilerde Erken Çocukluk Özel Eğitimi: Sorunlar ve Çözümler.
Koenes, S. G. ve Karshmer, J. F. (2000). Depression: a comparison study between blind and sighted adolescents. Issues in mental health nursing, 21(3), 269-279.
Köroğlu, E. (2009). Klinik uygulamada psikiyatri: tanı ve tedavi kılavuzları. HYB Basım Yayın.
Kristeller, J. L., Baer, R. A. ve Quillian-Wolever, R. (2006). Mindfulness-based approaches to eating disorders. Mindfulness-based treatment approaches: Clinician’s guide to evidence base and applications, 75-91.
Kuyken, W., Byford, S., Taylor, R. S., Watkins, E., Holden, E., White, K. ve Teasdale, J. D. (2008). Mindfulness-based cognitive therapy to prevent relapse in recurrent depression. Journal of consulting and clinical psychology, 76(6), 966.
Ma, S. H., ve Teasdale, J. D. (2004). Mindfulness-based cognitive therapy for depression: replication and exploration of differential relapse prevention effects. Journal of consulting and clinical psychology, 72(1), 31.
Mennin, D. S., Heimberg, R. G., Turk, C. L. ve Fresco, D. M. (2005). Preliminary evidence for an emotion dysregulation model of generalized anxiety disorder. Behaviour research and therapy, 43(10), 1281-1310.
Neff, K. D. (2003). Self-compassion: an alternative conceptualization of a healthy attitude toward oneself. Self and Identity, 2, 85–101.
Osborn, D. P., Fletcher, A. E., Smeeth, L., Stirling, S., Bulpitt, C. J., Breeze, E. ve Tulloch, A. (2003). Factors associated with depression in a representative sample of 14 217 people aged 75 and over in the United Kingdom: results from the MRC trial of assessment and management of older people in the community. International journal of geriatric psychiatry, 18(7), 623-630.
Özyürek, M. (1995). Görme yetersizliği olan çocuğu bağımsızlığa hazırlamak için ana baba rehberi. Ankara: Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu Yayınları.
Pogrund, R. L, Fazzi, D. I. ve Lampert, J. S. (1996). Erken çocukluk döneminde görme bozukluğu olan çocuklar (çev. N. Varol). Ankara: Karatepe Yayınları.
Rees, G., Tee, H. W., Marella, M., Fenwick, E., Dirani, M. ve Lamoureux, E. L. (2010). Vision-specific distress and depressive symptoms in people with vision impairment. Invest Ophthalmol Vis Sci, 51(6), 2891-2896.
Roemer L., Orsillo S. M. (2002). Expanding our conceptualization of and treatment for generalized anxiety disorder: integrating mindfulness/acceptance- based approaches with existing cognitive-behavioural models. Clin Psychol Sci Prac, 9, 54-68.
Salt, A., Dale, N., Osborne, J. ve Tadic, V. (2005). Development of a national monitoring protocol (developmental guide) for children with visual impairment 0–36 months. In International Congress Series (Vol. 1282, pp. 293-297). Elsevier.
Siegel, R. D., Germer, C. K. ve Olendzki, A. (2009). Mindfulness: What is it? Where did it come from?. In Clinical handbook of mindfulness (pp. 17- 35). Springer New York.
Skellenger, A. C. ve Hill, E. W. (1994). Eff ects of a shared teacher – child play intervention on the play skills of three young children who are blind. Journal of Visual Impairment & Blindness, 88(5), 433-445.
Skellenger, A. C. ve Rosenblum, L. P. (1997). Behaviors of preschoolers with visual impairments in indoor play settings. Journal of Visual Impairment & Blindness, 91(6), 519-530.
Troster, H. ve Brambring, M. (1994). Th e play behavior and play materials of blind and sighted infants and preschoolers. Journal of Visual Impairment & Blindness, 88(5), 421- 432. Türkiye Özürlüler Araştırması Temel Göstergeleri. T.C Başbakanlık Özürlüler İdaresi Özürlülük Araştırmaları ve İstatistik Dairesi Başkanlığı, 2006.
Waern, M., Rubenowitz, E., Runeson, B., Skoog, I., Wilhelmson, K. ve Allebeck, P. (2002). Burden of illness and suicide in elderly people: case-control study. Bmj, 324(7350), 1355.
Williams, J. M. G. (2008). Mindfulness, depression and modes of mind. Cognitive Therapy and Research, 32(6), 721-733.
Williams, J. M., Russell, I., Crane, C., Russell, D., Whitaker, C., Duggan, D. ve Silverton, S. (2010). Staying well after depression: trial design and protocol. BMC psychiatry, 10(1), 23.
Witkiewitz, K., Marlatt, G. A., ve Walker, D. (2005). Mindfulness-based relapse prevention for alcohol and substance use disorders. Journal of Cognitive Psychotherapy, 19(3), 211-228.
Zvolensky, M. J., Solomon, S. E., Mcleish, A. C., Cassidy, D., Bernstein, A., Bowman, C. J. ve Yartz, A. R. (2006). Incremental validity of mindfulness‐based attention irelation to the concurrent prediction of anxiety and depressive symptomatology and perceptions of health. Cognitive behaviour therapy, 35(3), 148-158.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2015 Nesne Psikoloji Dergisi