Anahtar Kelimeler
empati
empatik eğilim
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Bu çalışmanın amacı, Özgecilik Ölçeğini Türkçeye uyarlamaktır. Bu amaçla, ilk aşamada web tabanlı çevrimiçi bir yazılım olan www.surveey.com aracılığı ile 94’ü (% 33.3) kadın, 188’i (% 66.7) erkek 282 katılımcıdan veri toplanmıştır. Katılımcılar Özgecilik Ölçeği ile birlikte Empatik Eğilim Ölçeği (Dökmen, 1988) ve Demografik Bilgi Formu’nu da yanıtlamışlardır. Yapılan açımlayıcı faktör analizi sonucunda, ölçeğin toplam varyansın % 35.58’ini açıklayan yardım etme ve bağışçılık olarak adlandırılan iki faktörlü bir yapı gösterdiği anlaşılmıştır. Ölçüt bağıntılı geçerliğini test etmek için ölçekten alınan puanlarla Empatik Eğilim Ölçeği’nden alınan puanlar arasındaki korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Bu iki ölçekten alınan puanlar arasında hesaplanan korelasyon katsayısı .36 olarak bulunmuştur. Ölçeğin güvenirliğini test etmek için iç tutarlık katsayısı, iki yarım test güvenirliği ve test-tekrar test güvenirlik katsayıları hesaplanmıştır. Ölçeğin yardım etme ve bağışçılık alt boyutları için hesaplanan Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayıları sırasıyla .81 ve .70’dir. Ölçeğin iki yarım test güvenirlik katsayısı .74 ve test-tekrar test güvenirlik katsayısı .83 olarak bulgulanmıştır. Bu bulguların ardından ölçek, 356 kişiden oluşan ikinci bir örneklem grubuna daha uygulanmıştır. Bu grup üzerinden gerçekleştirilen doğrulayıcı faktör analizi (DFA) sonuçları da ölçek için belirlenen iki faktörlü yapının uygun olduğunu göstermiştir.
Referanslar
Akbaba, S. (1994). Grupla Psikolojik Danışmanın Sosyal Psikolojik Bir Kavram Olan Özgecilik Üzerindeki Etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Akbaba, S. (2001). Özgecilik ölçeğinin Türkçeye uyarlanması geçerlik ve güvenirlik çalışması. Atatürk Üniversitesi Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 85- 95.
Andreoni, J., ve Rao, J. M. (2011). The power of asking: How communication affects selfishness, empathy, and altruism. Journal of Public Economics, 95(7), 513-520.
Andrew, D. P., Pedersen, P. M., ve McEvoy, C. D. (2011). Research Methods and Design in Sport Management. United States of America: Human Kinetics.
Bäckström, M., Björklund, F., Hansson, S. B., Bern, D., ve Westerlundh, B. (2005). What makes some persons more prejudiced than others? Modeling the role of social dominance, empathy, social desirability, and gender. Department of Psychology, Lund University.
Banbal, G. K. (2010). Hemşirelik Öğrencilerinin Özgecilik Düzeyleri. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
Bar-Tal, D. (1986). Altruistic motivation to help: Definition, utility and operationalization. Humboldt Journal of Social Relations, (13)1/2, 3-14.
Basım, H. N. ve Şeşen, H. (2006). Kontrol odağının çalışanların nezaket ve yardım etme davranışlarına etkisi: kamu sektöründe bir araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(2), 159-168.
Batson, C. D. (2008). Empathy-Induced Altruistic Motivation. Draft of lecture/chapter for Inaugural Herzliya Symposium on “Prosocial Motives, Emotions, and Behavior,” March 24-27, 2008.
Batson, C. D., Bolen, M. H., Cross, J. A. ve Neuringer-Benefiel, H. E. (1986). Where is the altruism in the altruistic personality? Journal of Personality and Social Psychology, 50(1), 212-220.
Batson, C. D., Chang, J., Orr, R., ve Rowland, J. (2002). Empathy, attitudes, and action: Can feeling for a member of a stigmatized group motivate one to help the group? Personality and Social Psychology Bulletin, 28(12), 1656- 1666.
Batson, C. D., Duncan, B. D., Ackerman, P., Buckley, T., ve Birch, K. (1981). Is empathic emotion a source of altruistic motivation? Journal of Personality and Social Psychology, 40(2), 290-302.
Batson, C. D., Polycarpou, M. P., Harmon-Jones, E., Imhoff, H. J., Mitchener, E. C., Bednar, L. L., Klein, T. R., ve Highberger, L. (1997). Empathy and attitudes: Can feeling for a member of a stigmatized group improve feelings toward the group? Journal of Personality and Social Psychology, 72(1), 105-118.
Baumann, D. J., Cialdini, R. B., ve Kendrick, D. T. (1981). Altruism as hedonism: Helping and self-gratification as equivalent responses. Journal of Personality and Social Psychology, 40(6), 1039.
Benenson, J. F., Pascoe, J., ve Radmore, N. (2007). Children's altruistic behavior in the dictator game. Evolution and Human Behavior, 28(3), 168-175.
Bierhoff, H. W., ve Rohmann, E. (2004). Altruistic personality in the context of the empathy–altruism hypothesis. European Journal of Personality, 18(4), 351- 365.
Bower, G. H. (1981). Mood and memory. American Psychologist, 36(2), 129-148.
Campbell, A. (1998). Altruism and Aggression. The British Psychological Society, Leicester.
Carmines, E.G., McIver J.P. (1981) Analyzing models with unobserved variables: analysis of covariance structures. G.W.Bronstedt and E.F.Borgatta (Ed.), Social Measurement: Current Issues içinde, (65-115). Beverly Hills, CA: Sage.
Cialdini, R. B., Brown, S. L., Lewis, B. P., Luce, C., ve Neuberg, S. L. (1997). Reinterpreting the empathy–altruism relationship: When one into one equals oneness. Journal of Personality and Social Psychology, 73(3), 481- 494.
Clark, D. M., ve Teasdale, J. D. (1985). Constraints on the effects of mood on memory. Journal of Personality and Social Psychology, 48(6), 1595-1608.
Chou, K. L. (1998). Effects of age, gender, and participation in volunteer activities on the altruistic behavior of Chinese adolescents. The Journal of Genetic Psychology, 159(2), 195-201.
De Waal, F. (2006). İçimizdeki Maymun. Biz Neden Biziz? (A. Biçen, Çev.) Metis Yayınları: İstanbul
Dovidio, J. (2001). Adulthood: Prosocial Behavior and Empathy. N. J. Smelser, P. B. Baltes (Ed.) International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences içinde, (159-162). Exeter: Cambridge University Press.
Dökmen, Ü. (1988). Empatinin yeni bir modele dayanılarak ölçülmesi ve psikodrama ile geliştirilmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 21(1-2), 155-190.
Eagly, A. H. ve Crowley, M. (1986). Gender and helping behavior: A meta-analytic review of the social psychological literature. Psychological Bulletin, 100(3), 283-308.
Eisenberg, N., Fabes, R. A., Karbon, M., Murphy, B. C., Wosinski, M., Polazzi, L., Carlo, G. ve Juhnke, C. (1996). The relations of children's dispositional prosocial behavior to emotionality, regulation, and social functioning. Child Development, 67(3), 974-992.
Erkuş, A. (2014). Psikolojide Ölçme ve Ölçek Geliştirme I. Ankara: Pegem Akademi.
Harris, M. B. ve Siebel, C. E. (1975). Affect, aggression, and altruism. Developmental Psychology, 11(5), 623.
Hoffman (2001). Prosecution. N. J. Smelser, P. B. Baltes (Ed.) International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences içinde, (12230-12233). Exeter: Cambridge University Press.
Innocenti, A. ve Pazienza, M. G. (2006). Altruism and Gender in the Trust Game. Experimental Economics Laboratory Working Paper. University Of Siena Department Of Economics.
Isen, A. M. ve Simmonds, S. F. (1978). The effect of feeling good on a helping task that is incompatible with good mood. Social Psychology, 41(4), 346-349.
İşmen, E. A. ve Yıldız, A. S. (2005). Öğretmenliğe ilişkin tutumların özgecilik ve atılganlık düzeyleri açısından incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 11(2), 151-166.
Kline, P. (2000). Handbook of Psychological Testing (2. baskı). London: Routledge.
Krebs, D. (1975). Empathy and altruism. Journal of Personality and Social Psychology, 32(6), 1134.
Krueger, R. F., Hicks, B. M., ve McGue, M. (2001). Altruism and antisocial behavior: Independent tendencies, unique personality correlates, distinct etiologies. Psychological Science, 12(5), 397-402.
London, P. ve Bower, R. K. (1968). Altruism, extraversion, and mental illness. The Journal of Social Psychology, 76(1), 19-30.
Pettigrew, T. F. ve Tropp, L.R. (2008) How does intergroup contact reduce prejudice? Meta-analytic tests of three mediators. European Journal of Social Psychology, 38(6), 922–934.
Piliavin, J. A. ve Charng, H. W. (1990). Altruism: A review of recent theory and research. Annual Review of Sociology, 16, 27-65.
Pratto, F., Sidanius, J., Stallworth, L. M. ve Malle. B. F. (1994). Social Dominance Orientation: A Personality Variable Predicting Social And Political Attitudes. Journal of Personality and Social Psychology, 67(4), 741-763.
Rushton, J. P., Chrisjohn, R. D. ve Fekken, G. C. (1981). The altruistic personality and self report altruism scale. Person and Individual Differences, 2, 293- 302.
Rushton, J. P., Fulker, D. W., Neale, M. C., Nias, D. K., ve Eysenck, H. J. (1986). Altruism and aggression: the heritability of individual differences. Journal of Personality and Social Psychology, 50(6), 1192.
Sakallı-Uğurlu, N. (2008). Erkeklere yönelik çelişik tutumlar ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması.[Turkish adaptation of Ambivalence toward men inventory]. Türk Psikoloji Yazıları (Turkish Psychological Articles), 11, 1- 14.
Tabachnick, B. G., ve Fidell, L. S. (2001). Using Multivariate Statistics. United States of America: Pearson.
Taylor, S. E., Peplau, L. A. ve Sears, D. O. (2007). Sosyal Psikoloji. (1.Baskı) (A. Dönmez, Çev.) Ankara: İmge Yayınevi. (Orijinal Çalışma Basım Tarihi 2003).
Tezbaşaran, A. A. (1997). Likert Tipi Ölçek Geliştirme Kılavuzu. Ankara: Türk Psikologlar Derneği.
Trivers, R. L. (1971). The evolution of reciprocal altruism. Quarterly Review of Biology, 46, 35–57.
Ümmet, D., Ekşi, H. ve Otrar, M. (2013). Özgecilik (alturism) ölçeği geliştirme çalışması. Değerler Eğitimi Dergisi, 11(26), 301-321.
Van Baaren, R. B., Holland, R. W., Kawakami, K. ve Van Knippenberg, A. (2004). Mimicry and prosocial behavior. Psychological Science, 15(1), 71-74.
Van Vugt, M. ve Van Lange, P. A. (2006). The altruism puzzle: Psychological adaptations for prosocial behavior. M. Schaller, J. A. Simpson, D. T. Kenrick (Ed.), Evolution and Social Psychology içinde, (237-261). New York: Psychology Press.
Yavuzer, H., İşmen-Gazioğlu, E., Yıldız, A., Demir, İ., Meşeci, F., Kılıçaslan, A., ve Sertelin, Ç. (2006). Öğretmen özgeciliği ölçeği: Geliştirme, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 6(3), 947- 972.
Zarbatany, L., Hartmann, D. P., ve Gelfand, D. M. (1985). Why does children's generosity increase with age: Susceptibility to experimenter influence or altruism? Child Development, 56(3), 746-756.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2015 Nesne Psikoloji Dergisi