Öz
On sekiz yaşın altında evlendirilen kızlara ‘çocuk gelin’ denilmektedir. ‘Çocuk gelinler’ sorunu gelişmemiş ve gelişmekte olan birçok ülkenin olduğu gibi Türkiye’nin de önemli bir sorunudur. Bu çalışma kız çocukların erken yaşta evlendirilmesinin Türkiye’deki yaygınlığı, sakıncaları, nedenlerinin araştırılması ve çözüm önerilerinin sunulması amacıyla hazırlanmıştır. Alan yazın incelemesi sonucu kız çocuk evliliklerinin Türkiye’de oldukça yaygın bir uygulama olduğu görülmüştür. Ayrıca kız çocuklarının erken yaşta evlendirilmesinin birçok yönden sakıncaları olduğu görülmektedir. Ek olarak yasal boşluklar, ailenin ve kız çocuğunun eğitim durumu, ekonomik durum, kalıp yargılar, geleneksel uygulamalar ve cinsiyetçilik düzeyinin kız çocukların erken evlendirilmesine ortam hazırladığı anlaşılmaktadır. Son olarak çocuk gelinler sorununun nedenlerinin çok boyutlu olduğu ve çözümünün de çok boyutlu bir çaba gerektirdiği öne sürülmüştür.
Anahtar Sözcükler: Çocuk evlilikleri, çocuk gelinler, Türkiye’de çocuk gelinler
Referanslar
Acemoğlu, H., Ceylan, A., Saka ve Ertem, M. (2005). Diyarbakır'da erken yaş evlilikleri. TC Başbakanlık Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Eğitim-Kültür ve Araştırma Dergisi, 2, 115-20.
Ayaz, M., Ayaz, A. B., ve Soylu, N. (2012). Çocuk ve Ergen Adli Olgularda Ruhsal Değerlendirme. Klinik Psikiyatri Dergisi, 15(1), 33-40.
Aydemir, E. (2011). Evlilik mi evcilik mi? Erken ve zorla evlilikler çocuk gelinler. Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu, Rapor No: 11-08.
Başer, M. (2000). Adölesan cinselliği ve gebelik. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 4(1), 50-54.
Boran, P., Gökçay, G., Devecioğlu, E., ve Eren, T. (2013). Çocuk gelinler. Marmara Medical Journal, 26, 58-62.
Çakmak, D. (2009). Türkiye’de çocuk gelinler. Birinci hukukun gençleri sempozyumu hukuk devletinde kişisel güvenlik, bildiri tam metinler e-kitabı. Ankara: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi, 20-1.
Çocuk haklarına dair sözleşme (20 Kasım 1989). Birleşmiş milletler genel kurulu. http://www.tbmm.gov.tr/komisyon/insanhaklari/pdf01/137-160.pdf
Çocuk Koruma Kanunu (3 Temmuz 2005). 3. Madde. Resmî Gazete: 15 Temmuz 2005/25876. http://www.cte-ds.adalet.gov.tr/dosyalar/mevzuat/kanunlar/ckk.pdf
Demirbağ, B. C., Kürtüncü, M., Erkaya, R. ve Çiçek, Z. (2013). Adolescent Marriage and Pregnancy: Sample of Eastern Black Sea. ACU Sağlık Bil Derg, 4(3), 128-131.
Ertem, M., Saka, G., Ceylan, A., Değer, V. ve Çiftçi, S. (2008). The factors associated with adolescent marriages and outcomes of adolescent pregnancies in Mardin Turkey. Journal of Comparative Family Studies, 229-239.
Gage, A. J. (2013). Association of child marriage with suicidal thoughts and attempts among adolescent girls in Ethiopia. Journal of Adolescent Health, 52(5), 654-656.
Gleitman, H., Fridlund A. J., ve Reisberg, D. (2000). Social development. Basic Psychology (Beşinci Baskı) içinde, (480-517). Newyork: Norton.
Glick, P. ve Fiske, S. T. (2001). An ambivalent alliance: Hostile and benevolent sexism as complementary justifications for gender inequality. American Psychologist, 56(2), 109-118.
Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü (2008). Türkiye nüfus ve sağlık araştırması. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü, Sağlık Bakanlığı Ana ve Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü, Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ve TÜBİTAK.
ICRW (2005). Development Initiative on Supporting Health Adolescents (DISHA) Project. Analysis of quantitative baseline survey. Washington, D.C.: ICRW
ICRW (2007). New Insights on Preventing Child Marriage: A Global Analysis of Factors and Programs. http://www.icrw.org/files/publications/New-Insights-on-Preventing-Child-Marriage.pdf
Koyuncu, T. (13 Ocak 2014). Yine çocuk gelin yine şüpheli ölüm. Hürriyet. 11 Mart 2014, http://www.hurriyet.com.tr/gundem/25554910.asp
Özcebe, H. ve Biçer, B. K. (2013). Önemli bir kız çocuk ve kadın sorunu: Çocuk evlilikler. Türk Pediatri Arşivi Dergisi,86-93.
Özcebe, H., Ünalan, T., Türkyılmaz, S. ve Coşkun, Y. (2007).Türkiye Gençlerde Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı Araştırması. Ankara: Nüfus Bilim Derneği ve Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu.
Özyurt, B. C. ve Deveci, A. (2011). Manisa’da kırsal bir bölgedeki 15-49 yaş evli kadınlarda depresif belirti yaygınlığı ve aile içi şiddetle ilişkisi. Türk Psikiyatri Dergisi, 22, 10-6. M.
Sakalh-‐Uğurlu, N. ve Glick, P. (2003). Ambivalent sexism and attitudes toward women who engage in premarital sex in Turkey. Journal of Sex Research, 40(3), 296-302.
Taner, Y. ve Gökler, B. (2004). Çocuk İstismar Ve İhmali: Psikiyatrik Yönleri.Hacettepe Tıp Dergisi, 35, 82-86.
T.C. Başbakanlık Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü (2006). Aile Yapısı Araştırması. Ankara: Eğitim Danışmanlığı ve Araştırmaları Merkezi.
Türk Ceza Kanunu (26 Eylül 2004). Madde 104. Resmi Gazete: 12 Ekim 2004/ 25611. http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5237.pdf
Türk Medeni Kanunu (22 Kasım 2001). Madde 124. Resmî Gazete: 8 Aralık 2001/ 24607. www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4721.pdf
Türkiye İstatistik Kurumu (2012). İstatistiklerle Çocuk. Ankara: Türkiye İstatistik Kurumu Matbaası.
UNFPA (2012). Turkey child marriage. Ankara: UNFPA. http://www.unfpa.org/webdav/site/eeca/shared/documents/publications/Tur key%20English.pdf
UNICEF (2005). Early Marriage A Harmful Traditional Practice: A Statistical Exploration. New York: UNICEF http://www.unicef.org/publications/files/Early_Marriage_12.lo.pdf

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2014 Nesne Psikoloji Dergisi
