Geleceği Düşünmenin İşlevleri Ölçeği: Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Bu çalışmanın amacı, Hallford ve D’Argembeau (2022) tarafından geliştirilen 10 faktör ve 30 maddeden oluşan Geleceği Düşünmenin İşlevleri Ölçeği’nin (GDİÖ) Türkçeye uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin incelenmesidir. Geleceği düşünme, kişinin dahil olabileceği gelecek senaryolarını, olayları veya koşulları zihinsel olarak simüle etme yeteneğidir (Akbari ve ark., 2024). Ölçeğin çeviri sürecinin ardından psikometrik özellikleri iki ayrı çalışma ile test edilmiştir. Çalışma 1’de 313 kişiden çevrimiçi anket yöntemiyle veri toplanmış, açımlayıcı faktör analizi yapılmıştır. Bulgular orijinal ölçekle tutarlı olarak, Sıkılmayı Azaltma, Ölüme Hazırlık, Kimlik Kontrastı, Olumsuz Duygu Düzenleme, Sosyal Bağlar, Hedef Belirleme, Planlama, Problem Çözme, Karar Verme, Olumlu Duygu Düzenleme olmak üzere, toplamda on alt boyuttan oluştuğunu göstermiştir. Çalışma 2’de 296 katılımcıyla doğrulayıcı faktör analizi gerçekleştirilmiş ve uyum indeksleri modelin iyi düzeyde uyum gösterdiğini ortaya koymuştur, χ²(360) = 934, p < .001, CFI = .91, TLI = .89, SRMR = .05, RMSEA = .06, %90 GA [.059, .069], AIC = 25145, BIC = 25682. Güvenirlik analizlerinde, çalışma 1’de alt boyutların Cronbach alfa katsayıları .78 ile .91 arasında, çalışma 2’de ise .72 ile .88 arasında değişmiştir. Mevcut zamanperspektifi ve gelecek yönelimi ölçümlerinden farklı olarak bu ölçek, geleceğe yönelik düşüncelerin işlevsel amaçlarını çok boyutlu biçimde değerlendirmektedir. Bulgular, ölçeğin Türkçe formunun geçerli ve güvenilir olduğunu ve geleceği düşünmenin işlevlerini inceleyen araştırmalarda kullanılabileceğini göstermektedir.