Algılanan Sosyal Statü Ölçeği (ASSÖ): Geliştirme, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Sosyal statü, kişinin sübjektif olarak başkaları tarafından değerlendirildiği göreceli sosyal konumdur. Bu çalışmanın amacı, algılanan sosyal statüye yönelik düşünce, duygu ve davranışları değerlendirmeyi amaçlayan, kültüre özgü ve öz-bildirime dayanan bir ölçeğin geliştirilmesidir. Bu doğrultuda geliştirilen ölçek, iki farklı örneklem üzerinde değerlendirilmiştir. Ölçeğin faktör yapısının incelendiği ilk örneklemi, yaşları 18-64 arasında olan 339 kişi (%67’si kadın, %33’ü erkek), ölçeğin doğrulayıcı faktör analizinin gerçekleştirildiği ikinci örneklemi 18-64 yaş aralığında olan 384 kişi (%64.6’sı kadın, %35.4’ü erkek) oluşturmuştur. Yaşam Doyumu Ölçeği, Genel Aidiyet Ölçeği ve Sosyal Bağlılık Ölçeği eş geçerlik ölçütü için kullanılmıştır. Açımlayıcı faktör analizinde principal axis metodu ve oblimin döndürme yöntemi kullanılmış ve bu analiz sonucunda toplam varyansın %43.3’ünü açıklayan “birey-çevre etkileşimi ile bağlantılı sosyal statü algısı” ve “demografik özelliklerle bağlantılı sosyal statü algısı” olmak üzere iki faktörden oluşan 36 maddelik bir ölçek geliştirilmiştir. Ölçeğin yapısına yönelik Doğrulayıcı Faktör Analizi sonucunda elde edilen uyum indeksleri kabul edilebilir aralıktadır (χ2 /sd = 2.89, RMSEA =.07, SRMR =.08, PNFI = .73). Türkiye örnekleminde mevcut ölçeklerin aksine ASSÖ sosyal statüyü düşünce, duygu ve davranış açılarından ölçmekte ve klinik psikoloji başta olmak üzere psikolojinin farklı alanlarında yürütülecek araştırmalarda kullanılabilecek güvenilir ve geçerli bir ölçüm aracı olarak değerlendirilmektedir.