DENEYSEL HAYVAN ÇALIŞMALARINDA ROBOT KULLANIMI

Öz

Deneysel psikoloji ve davranışsal sinirbilimde robot kullanımı gittikçe yaygınlaşmakta ve hayvan davranış deneylerinin temel yöntemlerinden birine dönüşmektedir. Robotların deney hayvanlarıyla beraber kullanımı, hayvanlara belirgin çevresel uyaranları seçici bir biçimde aktarmak, farklı ve görece zor davranışlar öğretmek ve hayvanların grup davranışını manipüle etmek için önemli avantajlar sağlamaktadır. Robotlar ve hayvanların davranış düzeneklerinde beraber kullanımının yanı sıra, çeşitli robotik sistemlerin deney hayvanlarına entegre edilmesiyle biyohibrit canlılar oluşturulmaktadır. Hayvanların dışarıdan verilen komutlara uyarak robotik bir biçimde yönetilmesini sağlayan yöntemler ile robotların hayvanlar tarafından yönetilmesini sağlayan uygulamalar, deneysel hayvan çalışmalarına yeni yöntemler kazandırmaktadır. Bununla birlikte, hayvan davranışını ve sinir sisteminin çalışma ilkelerini temel alarak geliştirilen yapay zekâ ve robotik öğrenme modelleri ortaya çıkmakta ve bu teknolojiler hayvan deneylerinde kullanılmaktadır. Bu derleme, deneysel psikoloji ve davranışsal sinirbilimde robotlar ve deney hayvanlarının birlikte kullanımını üç ana başlık altında incelemektedir. Deney hayvanlarının ve robotların etkileşimine dayanan davranış testleri (1) ele alınmakta, robotik sistemlerin hayvanlara entegre edilmesiyle oluşturulan biyohibrit canlılar (2) ve biyoloji temelli robotik sistemler (3) açıklanmaktadır. Ortaya çıkan bu yenilikçi uygulamaların deneysel hayvan çalışmalarına sunduğu teorik ve teknik katkılar değerlendirilmektedir.