İNTİHAR BİLİŞLERİ ÖLÇEĞİNİN PSİKOMETRİK ÖZELLİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Öz

Bu çalışmanın amacı, intihara ilişkin bilişleri ölçmek için geliştirilen İntihar Bilişleri Ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışmasını gerçekleştirmektir. Araştırmanın örneklemini, yaşları 18-28 arasında değişen 293 üniversite öğrencisi (136 erkek ve 157 kadın) oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı doğrultusunda, katılımcılardan İntihar Bilişleri Ölçeğini, Beck Umutsuzluk Ölçeğini, Beck Depresyon Ölçeğini ve İntihar Olasılığı Ölçeğini doldurmaları istenmiştir. Ölçeğin, alanyazında yer alan iki faktörlü ve üç faktörlü yapısı, doğrulayıcı faktör analizi yoluyla test edilmiştir. Analiz sonuçları, ölçeğin hem iki faktörlü (sevilemezlik ve çözülemezlik) hem de üç faktörlü yapısının (sevilemezlik, çözülemezlik ve dayanamazlık) geçerli ve güvenilir sonuçlar ortaya koyduğunu göstermekle birlikte, üç faktörlü yapının veriye daha iyi uyum gösterdiği gözlenmiştir. Bu doğrultuda, ölçeğin üç alt boyuttan oluşan yapısının daha tercih edilebilir olduğu söylenebilir. Umutsuzluk, çaresizlik, yetersizlik ve başa çıkmada yetersizlik gibi bilişsel faktörlerin, intiharın en önemli yordayıcıları arasında olduğu ileri sürülmektedir. İntihara ilişkin bu bilişsel faktörleri ya da bilişleri ölçmeyi hedefleyen intihar bilişleri ölçeğinin Türkçeye uyarlanması, ilgili alana değerlendirme ve önleyici müdahaleler yapma açısından önemli katkılar sağlayacaktır.