Araştırma ve Yayın Etiği

Nesne Psikoloji Dergisi araştırma ve yayın etiğinde ulusal ve uluslararası standartları izler. Dergide yayımlanan makalelerin araştırma ve yayın etiğine uygun olarak hazırlandığı kabul edilir; makalelerdeki görüşlerin ve olası etik ihlallerin sorumluluğu yazarlarına aittir.

Dayanak alınan ilke ve yönergeler

Yazarların sorumlulukları

  • Gönderilen çalışma özgündür; başka bir yerde yayımlanmamıştır ve başka bir dergide değerlendirmede değildir.
  • Veriler gerçektir; uydurma, çarpıtma ya da seçici raporlama yapılmamıştır. Ham veriler, istendiğinde editörlüğe sunulmak üzere yayından sonra en az beş yıl saklanır.
  • Başkalarının fikir, yöntem, veri ve metinlerine uygun biçimde atıf yapılır; yazarın daha önce yayımlanmış kendi metinleri de kaynak gösterilerek kullanılır.
  • Etik kurul onayı gerektiren çalışmalarda onay araştırma başlamadan önce alınır; kurulun adı, karar tarihi ve sayısı Yöntem bölümünde belirtilir (bkz. Etik Kurul ve Bilgilendirilmiş Onam).
  • Yazarlık, ICMJE ölçütlerini karşılayan kişilerle sınırlıdır; katkılar CRediT rolleriyle beyan edilir (bkz. Yazarlık ve Katkı).
  • Çıkar çatışmaları ve destek kaynakları beyan edilir (bkz. Çıkar Çatışması ve Finansman).
  • Yapay zekâ araçlarının kullanımı beyan edilir (bkz. Yapay Zekâ Politikası).
  • Yazar, yayımlanmış makalesinde önemli bir hata fark ederse bunu derhal dergiye bildirir ve düzeltme ya da geri çekme sürecinde editörlükle iş birliği yapar.

Hakemlerin sorumlulukları

  • Değerlendirilen makale gizlidir; paylaşılamaz, alıntılanamaz, yayımlanmadan önce kişisel çalışmalarda kullanılamaz ve yapay zekâ araçlarına yüklenemez.
  • Çıkar çatışması bulunan ya da yazarın kimliğini bildiğini düşünen hakem görevi reddeder.
  • Değerlendirme nesnel, gerekçeli, yapıcı ve saygılıdır; kişisel eleştiri içermez.
  • Hakem, kendi çalışmalarına atıf yapılmasını koşul olarak ileri sürmez.
  • Hakem, fark ettiği etik ihlal şüphesini editöre gizli olarak bildirir.
  • Hakem, değerlendirmeyi kabul ettiği süre içinde tamamlar; tamamlayamayacaksa editörü önceden bilgilendirir.

Editörlerin sorumlulukları

  • Kararlar yalnızca bilimsel nitelik, özgünlük, yöntemsel yeterlik ve kapsama uygunluk ölçütlerine göre verilir; yazarın kurumu, unvanı, uyruğu, cinsiyeti, inancı ya da görüşleri karar üzerinde etkili olamaz.
  • Editörler makalelere ilişkin bilgileri gizli tutar ve hakemlerin kimliğini korur.
  • Editörler çıkar çatışması bulunan makalelerin sürecinden çekilir; kendi makaleleri bağımsız olarak değerlendirilir.
  • Editörler, her araştırmanın gerekli etik kurul onayıyla yürütüldüğünden emin olur ve gerektiğinde belgeleri ister.
  • Etik ihlal şüphesinde COPE akış şemalarını izler; gerekirse düzeltme, endişe bildirimi ya da geri çekme yayımlar.
  • Değerlendirme sürecinin zamanında ve adil biçimde yürütülmesini gözetir.

Yayıncının sorumlulukları

Derginin sahibi ve yayıncısı Sanat ve Dil Araştırmaları Enstitüsü ile yayın hizmetlerini sağlayan Artsürem Yayıncılık, derginin editöryal bağımsızlığını güvence altına alır ve yayın kararlarına karışmaz. Yayıncı; açık erişimin sürekliliğini, içeriğin kalıcı olarak arşivlenmesini, DOI atanmasını ve etik ihlallerin incelenmesi için gereken desteği sağlar. Dergi reklam yayımlamaz; editöryal kararlar hiçbir ticari ilişkiden etkilenmez.

Etik dışı davranışlar

YÖK Yönergesi ve COPE yönergeleri uyarınca şunlar etik dışı kabul edilir: intihal; veri uydurma (sahtecilik) ve çarpıtma; aynı çalışmanın birden fazla yerde yayımlanması (tekrar yayın); bir çalışmanın sonuçlarını gereksiz yere bölerek yayımlama (dilimleme); haksız yazarlık; destek kaynaklarının belirtilmemesi; etik kurul onayı alınmadan araştırma yapılması; atıf ve hakemlik süreçlerinin manipülasyonu.

Etik ihlal bildirimi ve inceleme

Değerlendirmedeki ya da yayımlanmış bir makaleye ilişkin etik ihlal şüphesi, gerekçesi ve varsa belgeleriyle bilgi@artsurem.tr adresine bildirilir; adı açıklanmayan bildirimler de içerdikleri kanıt ölçüsünde değerlendirilir. Bildirimi Baş Editör inceler; Baş Editörün çıkar çatışması varsa inceleme bir alan editörüne devredilir. İnceleme COPE akış şemalarına göre yürütülür: Yazarlardan açıklama istenir ve gerektiğinde yazarların kurumuna başvurulur. Sonuca göre düzeltme, endişe bildirimi ya da geri çekme yayımlanır (bkz. Düzeltme, Geri Çekme ve Endişe Bildirimi).

İlgili politikalar