Ölümü Kavramsallaştırmak: Türkiye’deki Çocuklar Ölümü Nasıl Anlıyor?

Öz

Ölüm, özellikle çocuklar için, anlaşılması zor bir kavram ve hassasiyetle konuşulması gereken bir konu. Bu çalışmanın temel amacı 3-10 yaş aralığındaki çocuklarda ölüm kavramının gelişimini araştırmaktır. Kavramın gelişiminde, ayrıca ebeveynlerle çocuklar arasındaki iletişimin etkisi de incelenmiştir. Elli dört çocuk (ortalama yaş: 6,44; 30 kız, 24 erkek) ve ebeveynleri (N=37) araştırmaya katılmıştır. Çocukların ölüm anlayışlarının bilişsel ve duygusal bileşenlerini değerlendirmek için birebir görüşmeler yapılmıştır. Ebeveynlerinden birine de, ölüm kavramını çocuklarına nasıl ilettiklerini değerlendirmek için bir ölçek uygulanmıştır. Büyük çocukların (7-10 yaş) ölümün bilişsel alt kategorilerinden bazılarını küçük çocuklardan (3-7 yaş) daha iyi kavradığı bulunmuştur. Sonuçlar, hem küçülk hem de büyük çocukların, ebeveynleri kendileri ile ölüm konusunu konuştu ise, kavramı bilişsel ve duuygusal olarak daha iyi anladıklarını ayrıca göstermiştir. Bu bulgular, çocuklarla yaş gruplarına uygun şekilde ölüm hakkında konuşmanın kavramı daha iyi algıladıklarına yardımcı olduğunu göstermiştir. Yaşa uygun iletişim, özellikle ölüm gibi zor bir konuda çok önemli olup sosyal politikalar açısından değerlendirilmelidir.