IGE Değerleri ve Karayolu Trafik Ölüm Oranları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Trafik kazaları dünya çapında yaşam kayıplarına ve ekonomik kayıplara neden olan ciddi ancak

önlenebilir sorunlardır. Sağlık, eğitim ve gelir gibi faktörler de ülkelerin sosyoekonomik

gelişmişlik düzeylerini ve trafik kazaları ölüm oranlarını etkileyen faktörlerdendir. Karayolu trafik

ölüm oranlarının analizi sırasında bu faktörlerin ayrı ayrı incelenmesi, belirtilen değişkenler

arasındaki ilişkilerden dolayı yanıltıcı sonuçlara neden olabilir. İnceleme yaparken İnsan

Gelişmişlik Endeksi (İGE) gibi kapsayıcı bir parametre kullanmak daha realistik sonuçlar elde

etmemize olanak sağlar. Bu çalışmada İGE endeksi, İGE endeksinin her bir boyutu (kişi başı

gayrisafi milli hasıla, beklenen eğitim görme yılı, ortalama eğitim alınan yıl ve doğumdaki yaşam

beklentisi) ve ölümlü trafik kazaları ile arasındaki ilişki incelenmiştir. İGE endeksinin her bir

boyutunun etkilerini inceleyebilmek amacıyla hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır.

Sonuçlara göre İGE’nin tüm boyutları, karayolu trafik ölüm oranlarını negatif bir ilişki içerisinde

tahmin etmektedir. Sonuçlar ilgili literatür ışığında tartışılmış ve uygulamalar ve gelecek

çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.