YAS SÜRECİNE İLİŞKİN SOSYAL TEMSİLLER ÜZERİNE NİTELİKSEL BİR ÇALIŞMA

Öz

Sosyal temsiller halihazırda bildiğimiz şeyleri anlamak ve onları iletmek için kullanılan bir yoldur. Bu araştırmanın amacı ise, yürütülen iki farklı çalışma ile yasa ilişkin sosyal temsillerin araştırılmasıdır. Çalışma 1’de Türkiye’de sıklıkla kullanılan 3 internet sözlüğünde (Ekşi Sözlük, Uludağ Sözlük ve Instela) “yas” başlığı altına yazılmış 171 tane girdi incelenmiş ve anlamlı tematik birimlere ayrılmıştır. Çalışma 2’de çevrimiçi veri toplama platformu üzerinden katılımcılardan “yas” dendiğinde akıllarına gelenleri yazmaları istenmiş. Bu soruya cevap veren 93 katılımcının cevabı, birinci çalışmada olduğu gibi anlamlı tematik birimlere ayrılmıştır. Yapılan içerik analizleri sonucunda her iki çalışmada, “Yas Sürecindeki Duygusal Tepkiler”, “Yas Sürecini Tanımlayıcı / Betimleyici İfadeler”, “Yas Sürecindeki Bilişsel Tepkiler”, “Yas Sürecindeki Davranışsal Tepkiler”, “Yas Sürecindeki Psikopatolojik Tepkiler”, “Kolektif Yas” ve “Yasa İlişkin Olumlu Atıflar” olmak üzere 7 ortak tematik birime ulaşılmıştır. Bunlara ek olarak sadece Çalışma 1’de “Yas Sürecinin Sanattaki Yansımaları / Yasın Sanatla İfade Edilmesi” tematik birimine ulaşılmıştır. Şimdiye kadar yasa ilişkin yapılan çalışmaların genellikle kişilerle yapılan mülakatlara dayandığı göz önünde bulundurulduğunda bu çalışmanın internet sözlüklerini kullanması ve bireylere konuyla ilgili doğrudan soru sorması açısından alan yazındaki diğer çalışmalardan farklılaştığı görülmektedir. Ayrıca, Türkiye’de yasın sosyal temsillerine dair daha önce yürütülen bir çalışma olmadığı için, bu çalışmanın alan yazına katkı sunacağı düşünülmektedir.