Nesne Dergisi
www.nesnedergisi.com
Cilt 13, Sayı 36  Kış/2025  (ISSN: 2147-6489, E-ISSN: )
Dicle Rojda Tasman, Hayal Yavuz Güzel

NO Makale Adı
1762096089 Şüpheli Kadın Ölümleri Bağlamında Azınlık Etkisi: Kadın Hakları Savunuculuğu ve Grup Kimliğinin Rolü

Mevcut çalışmanın temel amacı, Türkiye’de kadına yönelik şiddet bağlamında, daha özel olarak şüpheli kadın ölümlerine ilişkin karar verme görevinde (cinayet/intihar) azınlık etkisini incelemektir. Araştırmada kadın hakları savunuculuğu (var/yok), azınlık üyenin cinsiyeti (kadın/erkek) ve çoğunluk grup kimliği (iç-grup/dış-grup) değişkenlerinin etkisi 2×2×2 denekler arası deneysel desenle test edilmiştir. Öncelikle, deneysel değişimlemede kullanılacak senaryo ve video materyallerinin geliştirilmesi amacıyla iki pilot çalışma yürütülmüş; ardından ana çalışma için üniversite öğrencisi 241 kadın katılımcıdan veri toplanmıştır. Deneysel koşulların hepsinde azınlık olayın “cinayet” olduğunu savunurken, çoğunluk “intihar” olduğunu savunmuştur. Elde edilen bulgular, katılımcıların büyük çoğunluğunun olayı “cinayet” olarak değerlendirdiğini göstermiştir. Verilen karar üzerinde yalnızca çoğunluk grup kimliği değişkeninin anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür: çoğunluğun iç-grup olduğu koşullarda katılımcıların "cinayet" kararı verme eğilimi anlamlı biçimde azalmıştır. Ayrıca, azınlık grup üyesine yönelik izlenimlerin çoğunluk grup üyelerine kıyasla daha olumlu değerlendirildiği; keşifsel düzeyde, bu olumlu değerlendirmenin özellikle azınlık cinsiyetinin kadın olduğu kadın hakları savunucusu koşulunda belirginleştiği gözlemlenmiştir. Ancak, söz konusu bu olumlu izlenimler verilen karar üzerinde anlamlı bir etki göstermemiştir. Bulgular, Sosyal Kimlik Kuramı ve azınlık etkisi literatürü çerçevesinde tartışılmıştır.
Anahtar kelimeler
Azınlık etkisi, kadın hakları savunması, sosyal kimlik, şüpheli kadın ölümleri, karar verme